Bilişim Ders Notları
Proje · 1. hafta · Bilim, Bilgi, Araştırma ve Proje

Bilim Nedir, Bilgi Nedir?

Proje Tasarımı ve Uygulamaları · 1. hafta ders notu · PTU.1.1

Öğrenme çıktıları
PTU.1.1
  • Bilgi ve bilim kavramlarını kendi cümleleriyle açıklar.
  • Bilimsel bilgiyi günlük bilgi ve batıl inançtan ayırt eder.
  • Bilimsel bilginin kanıta dayalı, sınanabilir ve değişebilir olduğunu örneklerle açıklar.
  • Gözlem ile deney arasındaki farkı yakın çevresinden örneklerle ayırt eder.
Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Kartlarla bilgi ayıklama

Tahtayı üç sütuna böl: Bilimsel bilgi, Günlük bilgi, Batıl inanç. Öğrenciler kâğıda yazılmış ifadeleri sırayla okuyup bant ile doğru sütuna yapıştırır. Her yapıştırmadan sonra sınıf "Bunu nasıl sınarız?" sorusuna cevap verir; sınanamayan ifadeler kırmızı kalemle işaretlenir.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Bilgi ve bilim nedir?
?Bilgi nedir?
Öğrenme, deneyim ya da araştırma yoluyla edindiğimiz her türlü kavrayıştır. "Ahlat Bitlis'in bir ilçesidir" de, "Kar yağınca yol kayar" da birer bilgidir.
?Bilim nedir?
Doğayı ve olayları gözlem, ölçüm ve deneyle sistemli biçimde inceleyerek güvenilir bilgi üretme yoludur. Bilim bir bilgi yığını değil, soru sorup kanıt arayan bir düşünme biçimidir.
?Günlük bilgi ile bilimsel bilgi arasındaki fark nedir?
Günlük bilgi yaşayarak öğrenilir ve çoğu zaman nedenini açıklamaz. Bilimsel bilgi ise ölçülmüş, sınanmış ve başkalarınca tekrar kontrol edilebilir kanıtlara dayanır.
?Batıl inanç neden bilgi sayılmaz?
Çünkü hiçbir kanıta dayanmaz ve sınanamaz. "Gece ıslık çalmak uğursuzluk getirir" sözünü doğrulayacak ya da yanlışlayacak bir deney kurulamaz.
Anahtar kavramlar: BilgiBilimGünlük bilgiBatıl inanç
Her bilgi aynı değildir Bilimsel bilgi pH Van Gölü’nün suyusodalıdır; pH ölçümübunu kanıtlar.Kaynak: deney, ölçümGünlük bilgi Kar yağınca yol kayar;lastiğe zincir takılır.(deneyimle öğrenilir)Kaynak: deneyimBatıl inanç “Kara kedi yolunukeserse uğursuzlukolur.” Sınanamaz.Kaynak: söylenti
02Bilimsel bilginin özellikleri

Kartlara dokun.

?Bilimsel bilginin değişmesine bir örnek verir misin?
Eskiden Dünya'nın evrenin merkezi olduğu düşünülüyordu. Gözlemler arttıkça Dünya'nın Güneş'in çevresinde döndüğü anlaşıldı. Plüton da 2006'da cüce gezegen olarak yeniden sınıflandırıldı.
?Bilgi değişiyorsa bilime neden güvenelim?
Çünkü bilim hatasını kanıtla düzeltir. Değişebilmesi zayıflığı değil, gücüdür: her düzeltme bilgiyi gerçeğe biraz daha yaklaştırır.
03Gözlem ve deney

Soru işaretli kutulara dokun.

?Her araştırmada deney yapmak gerekir mi?
Hayır. Bazı konularda deney yapılamaz ya da yapılması doğru olmaz. Gökyüzündeki yıldızlar ya da göçmen kuşlar yalnızca gözlemle incelenir.
?Ölçüm neden önemlidir?
"Su soğuktu" demek kişiden kişiye değişir; "Su 8 °C idi" demek herkes için aynıdır. Ölçüm, gözlemi sayılarla güçlendirir ve karşılaştırmayı mümkün kılar.
Biliyor muydun?

Gözlem ile yorumu karıştırma: "Kar gölgede daha kalın" bir gözlemdir; "Çünkü gölgede güneş yok" bir yorumdur ve sınanması gerekir.

ÖzellikGözlemDeney
Ne yaparız?
Olaya karışır mıyız?
Ahlat'tan örnek
Kullandığımız araçlar
04Bilim insanı gibi davranmak
?
  1. 1Merak eder, soru sorar"Bu balıklar neden ilkbaharda derelere gidiyor?" Her araştırma bir soruyla başlar.Dokun, adını gör
  2. 2Dikkatle gözlem yaparBüyüteçle ayrıntıya bakar; gördüğünü abartmadan, olduğu gibi anlatır.Dokun, adını gör
  3. 3Kayıt tutarGözlemleri tarih ve saatle deftere yazar; hafızaya güvenmez.Dokun, adını gör
  4. 4Ölçer, sayılarla konuşur"Su soğuktu" yerine "Su 8 °C idi" der. Ölçüm, kanıtı güçlendirir.Dokun, adını gör
  5. 5Kanıt toplarÖrnek alır ama doğaya zarar vermez; gerekirse fotoğrafla yetinir.Dokun, adını gör
  6. 6Tartışır, paylaşırBulgularını arkadaşlarıyla paylaşır, eleştiriyi dinler; yanıldığını görürse fikrini değiştirir.Dokun, adını gör
  7. 7Canlılara saygı duyarİnci kefali yalnızca Van Gölü havzasında yaşar; üreme döneminde avlanması yasaktır. Bilim insanı doğayı korur.Dokun, adını gör

Numaralara dokun: göl kıyısında araştırma yapan iki öğrenci.

?Bilim insanı olmak için ne gerekir?
Meraklı olmak, dikkatle gözlem yapmak, ölçmek, kayıt tutmak ve yanıldığında fikrini değiştirebilmek. Bunlar okulda öğrenilebilen alışkanlıklardır.
Anahtar kavramlar: GözlemDeneyÖlçümKanıt
05Proje defterim
PROJE DEFTERİMHafta: 1Tarih: ...... Bugün öğrendiğimBilimsel bilgi kanıta dayanır,yeni kanıtla değişebilir. Merak ettiğim soruKar neden gölgede geç erir? Gözlem / ölçüm YerSaatKar (cm)Güneşte12.003Gölgede12.009 Çizim / şema Fikir:Kara külserpersek? Kaynaklarım 1. Fen Bilimleri ders kitabı2. MGM hava durumu verisi Öğretmen notu:
  1. 1BaşlıkDefterin adı ve sahibi. Yıl boyunca her ders aynı deftere yazılır.Dokun, adını gör
  2. 2Hafta ve tarihHer kaydın tarihi olur; böylece projenin nasıl ilerlediği izlenebilir.Dokun, adını gör
  3. 3Bugün öğrendiğimDersin en önemli fikrini kendi cümlelerimle 1–2 satırda yazarım.Dokun, adını gör
  4. 4Merak ettiğim soruAklıma takılan soruyu not ederim; ileride bir projeye dönüşebilir.Dokun, adını gör
  5. 5Gözlem / ölçüm tablosuSayıları tabloya yazarım. Tablo, sonradan grafik çizmeyi kolaylaştırır.Dokun, adını gör
  6. 6Çizim / şema alanıDüzeneği, fikri ya da gözlemi çizerek anlatırım; çizim yazıdan hızlı anlatır.Dokun, adını gör
  7. 7Fikir kutusuAni gelen fikirleri kaybetmemek için yapışkan not ya da kutu kullanırım.Dokun, adını gör
  8. 8KaynaklarımBilgiyi nereden aldığımı yazarım: kitap, site, kişi. Kaynak göstermek dürüstlüktür.Dokun, adını gör

Numaralara dokun: defterin bölümleri.

?Proje defteri neden tutulur?
Araştırmanın her adımını tarihle kaydetmek için. Defter hem unutmamızı engeller hem de bir yarışmada işin gerçekten bizim tarafımızdan yapıldığını gösterir.
Biliyor muydun?

Defteri temiz tutmak zorunda değilsin; karalama, düzeltme ve yanlışlar da sürecin parçasıdır. Önemli olan her sayfaya tarih atmaktır.

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

6dk

Isınma: Van Gölü neden donmaz?

"Ahlat'ta kışın dere kenarları buz tutuyor ama Van Gölü neredeyse hiç donmuyor. Neden?" diye sor. Gelen tahminleri tahtaya yaz. Ardından "Bunlardan hangisinin doğru olduğunu nasıl anlarız?" sorusuyla bilimin tahminle yetinmeyip kanıt aradığını vurgula.

10dk

Keşif: Her bilgi aynı değildir

Bilgi türleri çizimini göster. Van Gölü suyunun sodalı olduğunu ölçümle bildiğimizi, kışın lastiğe zincir takılacağını deneyimle öğrendiğimizi, "kara kedi uğursuzluktur" sözünün ise sınanamayan bir inanç olduğunu anlat. Her türe sınıftan bir örnek daha iste.

Her bilgi aynı değildir Bilimsel bilgi pH Van Gölü’nün suyusodalıdır; pH ölçümübunu kanıtlar.Kaynak: deney, ölçümGünlük bilgi Kar yağınca yol kayar;lastiğe zincir takılır.(deneyimle öğrenilir)Kaynak: deneyimBatıl inanç “Kara kedi yolunukeserse uğursuzlukolur.” Sınanamaz.Kaynak: söylenti
9dk

Keşif: Bilim insanı gibi davranmak

Göl kıyısındaki öğrenciler çizimini numaralı olarak aç. Öğrencilere numaralara sırayla dokundurup bilim insanının merak etme, gözlem yapma, ölçme, kayıt tutma ve paylaşma davranışlarını konuş. Gözlem ile deney farkını burada tahtaya iki sütun olarak yaz.

?
11dk

Etkinlik: Bilim mi, değil mi?

Gruplara ifade kartlarını dağıt. Gruplar kartları "bilimsel bilgi", "günlük bilgi", "batıl inanç" başlıklarına ayırır ve her kart için "Bunu nasıl sınayabiliriz?" sorusuna cevap yazar. Ardından tahtadaki sürükle-bırak oyunuyla sınıfça kontrol edin.

4dk

Değerlendirme: Proje defterim

Proje defteri sayfasını göster ve defterin yıl boyunca nasıl tutulacağını açıkla. Öğrenciler ilk sayfaya "Bugün öğrendiğim" ve "Merak ettiğim soru" bölümlerini yazarak dersi kapatır.

PROJE DEFTERİMHafta: 1Tarih: ...... Bugün öğrendiğimBilimsel bilgi kanıta dayanır,yeni kanıtla değişebilir. Merak ettiğim soruKar neden gölgede geç erir? Gözlem / ölçüm YerSaatKar (cm)Güneşte12.003Gölgede12.009 Çizim / şema Fikir:Kara külserpersek? Kaynaklarım 1. Fen Bilimleri ders kitabı2. MGM hava durumu verisi Öğretmen notu:

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Bilimsel bilgi gözlem, ölçüm ve deney gibi kanıtlara dayanır.

Cevabı gösterDoğru

2. Bilimsel bilgi bir kez bulunduktan sonra asla değişmez.

Cevabı gösterYanlış · Bilimsel bilgi yeni kanıtlarla değişebilir. Örneğin Plüton 2006 yılında yeni ölçütlerle gezegen sınıfından çıkarılıp cüce gezegen sayıldı.

3. "Kara kedi yolunu keserse uğursuzluk olur." ifadesi bilimsel bir bilgidir.

Cevabı gösterYanlış · Bu ifade sınanamaz ve hiçbir kanıta dayanmaz; bir batıl inançtır.

4. Gözlemde olaya müdahale etmeden izler ve kaydederiz.

Cevabı gösterDoğru

5. Deneyde bir değişkeni bilerek değiştirip sonucunu ölçeriz.

Cevabı gösterDoğru · Örneğin aynı bardaklara farklı miktarda tuz koyup yumurtanın nerede durduğuna bakarız.

6. Bilim yalnızca laboratuvarda, beyaz önlüklü kişilerce yapılabilir.

Cevabı gösterYanlış · Bilim bir düşünme yoludur. Okul bahçesinde karın erimesini ölçen bir öğrenci de bilimsel yöntem kullanır.

7. Bilimsel bilginin başkaları tarafından tekrar sınanabilmesi gerekir.

Cevabı gösterDoğru

8. Günlük bilgi deneyimle öğrenilir ve çoğu zaman işimize yarar.

Cevabı gösterDoğru

9. Bir bilgiyi çok kişinin söylemesi, onun bilimsel olduğunu kanıtlar.

Cevabı gösterYanlış · Bir bilginin doğruluğu kaç kişinin söylediğine değil, kanıta ve sınanabilirliğe bağlıdır.
Sonraki hafta →Araştırma, Proje ve Bilimsel Yöntem

1. hafta günlük planı

2026–2027 Ortaokul Seçmeli Proje Tasarımı ve Uygulamaları dersi 1. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ PROJE TASARIMI VE UYGULAMALARI (1 DERS SAATİ) DERSİ GÜNLÜK PLANI · 1. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
DersSeçmeli Proje Tasarımı ve Uygulamaları (1 ders saati)Sınıf / DüzeyOrtaokul (seçmeli)
Hafta / Tarih1. Hafta · 14–18 Eylül (EYLÜL)Süre1 ders saati (40')
TemaBİLİM, BİLGİ, ARAŞTIRMA VE PROJE
KonuBilim Nedir, Bilgi Nedir?
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısıPTU.1.1 Bilim, bilgi, araştırma ve proje kavramlarını sorgulayabilme
Süreç bileşenleri
  • Bilgi ve bilim kavramlarını kendi cümleleriyle açıklar.
  • Bilimsel bilgiyi günlük bilgi ve batıl inançtan ayırt eder.
  • Bilimsel bilginin kanıta dayalı, sınanabilir ve değişebilir olduğunu örneklerle açıklar.
  • Gözlem ile deney arasındaki farkı yakın çevresinden örneklerle ayırt eder.
Araç, gereç ve kaynaklarAkıllı tahta · Proje defteri (yıl boyu kullanılacak bir defter) · "Bilim mi, değil mi?" ifade kartları (her grup için bir set) · İsteğe bağlı gösteri: iki bardak su, tuz, yumurta · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)
BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
SüreEtkinlik akışı
6 dkIsınma: Van Gölü neden donmaz?
"Ahlat'ta kışın dere kenarları buz tutuyor ama Van Gölü neredeyse hiç donmuyor. Neden?" diye sor. Gelen tahminleri tahtaya yaz. Ardından "Bunlardan hangisinin doğru olduğunu nasıl anlarız?" sorusuyla bilimin tahminle yetinmeyip kanıt aradığını vurgula.
10 dkKeşif: Her bilgi aynı değildir
Bilgi türleri çizimini göster. Van Gölü suyunun sodalı olduğunu ölçümle bildiğimizi, kışın lastiğe zincir takılacağını deneyimle öğrendiğimizi, "kara kedi uğursuzluktur" sözünün ise sınanamayan bir inanç olduğunu anlat. Her türe sınıftan bir örnek daha iste.
9 dkKeşif: Bilim insanı gibi davranmak
Göl kıyısındaki öğrenciler çizimini numaralı olarak aç. Öğrencilere numaralara sırayla dokundurup bilim insanının merak etme, gözlem yapma, ölçme, kayıt tutma ve paylaşma davranışlarını konuş. Gözlem ile deney farkını burada tahtaya iki sütun olarak yaz.
11 dkEtkinlik: Bilim mi, değil mi?
Gruplara ifade kartlarını dağıt. Gruplar kartları "bilimsel bilgi", "günlük bilgi", "batıl inanç" başlıklarına ayırır ve her kart için "Bunu nasıl sınayabiliriz?" sorusuna cevap yazar. Ardından tahtadaki sürükle-bırak oyunuyla sınıfça kontrol edin.
4 dkDeğerlendirme: Proje defterim
Proje defteri sayfasını göster ve defterin yıl boyunca nasıl tutulacağını açıkla. Öğrenciler ilk sayfaya "Bugün öğrendiğim" ve "Merak ettiğim soru" bölümlerini yazarak dersi kapatır.
FarklılaştırmaBilgisayarsız sınıf alternatifi: Kartlarla bilgi ayıklama. Tahtayı üç sütuna böl: Bilimsel bilgi, Günlük bilgi, Batıl inanç. Öğrenciler kâğıda yazılmış ifadeleri sırayla okuyup bant ile doğru sütuna yapıştırır. Her yapıştırmadan sonra sınıf "Bunu nasıl sınarız?" sorusuna cevap verir; sınanamayan ifadeler kırmızı kalemle işaretlenir.
BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçlarıGözlem formu, dereceli puanlama anahtarı, performans görevi
Doğru-yanlış soruları
  1. Bilimsel bilgi gözlem, ölçüm ve deney gibi kanıtlara dayanır. (D)
  2. Bilimsel bilgi bir kez bulunduktan sonra asla değişmez. (Y)
  3. "Kara kedi yolunu keserse uğursuzluk olur." ifadesi bilimsel bir bilgidir. (Y)
  4. Gözlemde olaya müdahale etmeden izler ve kaydederiz. (D)
  5. Deneyde bir değişkeni bilerek değiştirip sonucunu ölçeriz. (D)
  6. Bilim yalnızca laboratuvarda, beyaz önlüklü kişilerce yapılabilir. (Y)
  7. Bilimsel bilginin başkaları tarafından tekrar sınanabilmesi gerekir. (D)
  8. Günlük bilgi deneyimle öğrenilir ve çoğu zaman işimize yarar. (D)
  9. Bir bilgiyi çok kişinin söylemesi, onun bilimsel olduğunu kanıtlar. (Y)
Belirli gün ve haftalarİlköğretim Haftası · 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü anma etkinlikleri
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalarBu ders bütün yılın temelidir. İlk dersten itibaren her öğrencinin bir proje defteri olmasını sağlayın; sonraki haftalarda defterdeki "Merak ettiğim soru" bölümleri proje fikirlerine kaynak olacak.
…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni
UYGUNDUR14.09.2026…………………………Okul Müdürü
Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.
Etkileşimli sürümü aç →