Robotik 2 · 24. hafta · Gösterge ve Mesafe Uygulamaları (LCD, Çarpışma Önleyici)

Geliştirme: Yaya Butonu ve Sesli Uyarı

Robotik Kodlama 2 · 24. hafta ders notu · RK.2.3.1

Öğrenme çıktıları

RK.2.3.1

Sık yapılan LCD ve geri sayım hatalarını belirtisinden yola çıkarak bulur ve düzeltir.
Pin 2’ye bağlı yaya butonuyla GEC süresini kısaltan koşulu ekler; LCD’de yaya isteğini gösterir.
Pin 8’e bağlı buzzer ile yayalar için yavaş ve hızlı tık desenleri üreterek erişilebilir bir sesli uyarı tasarlar.
Geliştirmesini dereceli puanlama anahtarı ve akran geri bildirimiyle değerlendirir.

Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Sesli ışık oyunu

Sınıf ikiye ayrılır: bir grup "trafik ışığı", diğer grup "yaya". Işık grubu tahtadaki karta göre masaya kalemle yavaş (saniyede 1) ya da hızlı (saniyede 4) vurur; yaya grubundan isteyenler gözlerini kapatıp yalnızca sesi dinleyerek "bekle" ya da "geç" der. Ardından bir yaya "butona basar" (el kaldırır), ışık grubu GEC süresini 3’e indirip sayar ve sınıf kuralın adil olup olmadığını tartışır.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Belirtiden hataya

Soru işaretli kutulara dokun.

?Hata ararken neden önce belirtiyi yazarız?

Belirti aramayı daraltır. "Ekranda 90 var" belirtisi bizi kablolara değil, sayıyı yazan bloklara yönlendirir.

Belirti	Olası neden	Çözüm
GEC’te sarı da yanıyor
Alt satırda "90"
Ekranda hiç yazı yok
Mesajlar üst üste biniyor
Sayım eksi sayılara iniyor

02Erişilebilir yaya geçidi

1Yaya ışığıYeşil insan simgesi yanınca yaya karşıya geçer.Dokun, adını gör
2Buzzer (hoparlör)DUR’da yavaş, GEC’te hızlı tıklar; görme engelli yaya ışığı sesten anlar.Dokun, adını gör
3Yaya butonuBasılınca istek kaydedilir; üstündeki kabartma ok geçiş yönünü parmakla gösterir.Dokun, adını gör
4Beyaz bastonlu yayaIşığı göremediği için sesli uyarıya güvenir; ses kesilirse risk oluşur.Dokun, adını gör
5Geri sayım LCD’siYayaya kalan süreyi gösterir; az süre kaldıysa yola çıkmamasını sağlar.Dokun, adını gör
6Yaya geçidiAraçların durması gereken çizgili bölge.Dokun, adını gör

Numaralara dokun.

?Sesli trafik sinyali kimin işine yarar?

Görme engelli ve az gören yayaların ışığı sesten anlamasını sağlar. Kalabalıkta ya da güneş ekranı okunmaz yaptığında herkes için ek bir uyarıdır.

?Butonun üzerindeki kabartma ok ne işe yarar?

Görmeden dokunarak geçiş yönünü anlamayı sağlar.

03Buton ve buzzer bağlantısı

Soru işaretli kutulara dokun.

?Ses deseni neden saniyede 1 ve saniyede 4 tık?

İki desen kulakla kolayca ayırt edilir. Yavaş tık "bekle", hızlı tık "geç" anlamına gelir; ses, ışığın rengindeki bilgiyi taşır.

Parça	Bağlantı	Not
Buton bacağı 1
Buton bacağı 2
Buzzer (+)
Buzzer (−)

04Butonla süreyi kısaltmak

?Neden kalan 3’ten büyükse 3 yapıyoruz?

Araçlara yeşili bitirmeleri için kısa ama güvenli bir süre bırakıyoruz. Zaten 3’ten azsa süreyi uzatmamak için dokunmuyoruz.

?LCD’nin sağ alt köşesindeki "Y" ne anlatır?

Yaya isteğinin alındığını gösterir. Butona basan kişi isteğinin kaydedildiğini görür ve tekrar tekrar basmaz.

int k = 10;               // GEC aşaması
while (k > 0) {
  if (digitalRead(2) == HIGH && k > 3) {
    k = 3;
    lcd.setCursor(15, 1);
    lcd.print("Y");          // yaya bekliyor
  }
  lcd.setCursor(7, 1);
  if (k < 10) lcd.print(" ");
  lcd.print(k);
  tone(8, 880, 100);
  delay(1000);
  k--;
}

Anahtar kavramlar: ErişilebilirlikButonBuzzerGeliştirme

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

7dk

Isınma: Hata avı

Tahtaya üç hatalı ekran görüntüsü koy: GEC yazarken sarı da yanık, alt satırda "90", ekranda hiç yazı yok. Gruplar her belirtinin nedenini tahmin eder (söndürülmeyen LED, hizalanmayan sayı, eksik kur bloğu). Doğru tahminleri kodda gösterip birlikte düzeltin.

8dk

Keşif: Erişilebilir yaya geçidi

Sahne çizimini aç ve ışığı göremeyen bir yayanın ne zaman geçeceğini nasıl anlayabileceğini sor. Bazı kavşaklardaki sesli sinyalleri anlat: yaya beklerken yavaş, geçerken hızlı tıklama. İsteyen öğrenciler gözlerini kapatır; öğretmen kalemle masaya yavaş ya da hızlı vurur, öğrenciler "bekle" ya da "geç" diye cevap verir.

7dk

Keşif: Buton ve buzzer bağlantısı

Butonu kanalın üzerine yerleştirip bir bacağını pin 2’ye ve 10 kΩ ile GND’ye, karşı bacağını 5V’a bağla. Buzzer’ın artı bacağını pin 8’e, eksi bacağını GND’ye bağla. Ses desenini çizim üzerinde göster: araçlara DUR yanarken yayalar geçer, bu yüzden o aşamada hızlı tık çalınır.

13dk

Etkinlik: Butonu ve sesi programla

Gruplar GEC aşamasının geri sayımını "kalan = 0 olana kadar tekrarla" döngüsüne çevirir. Döngü içinde butona basılmışsa ve kalan 3’ten büyükse kalanı 3 yapar, LCD’nin alt satırının sonuna "Y" (yaya bekliyor) yazar. DUR aşamasında her saniye 4 kısa bip, diğer aşamalarda 1 kısa bip çaldırırlar.

kalan ▾ değişkenini 10 yap

(kalan) = (0) olana kadar tekrarla

eğer dijital pin (2) okuma = (1) ve (3) < (kalan) ise

kalan ▾ değişkenini 3 yap

LCD imlecini sütun 15 satır 1 yap

LCD’ye Y yaz

LCD imlecini sütun 7 satır 1 yap

LCD’ye kalan yaz

buzzer pin 8 880 Hz çal

1 saniye bekle

kalan ▾ değişkenini -1 değiştir

5dk

Değerlendirme: Geliştirme puanlaması

Gruplar geliştirmelerini 3 ölçütle (buton süreyi kısaltıyor, ses deseni doğru, LCD bilgi veriyor) birbirine 1–3 puanla değerlendirir. Her akran grubu bir "Bunu sevdik" ve bir "Bunu dene" cümlesi yazar; gruplar en az bir öneriyi uygular.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Yaya butonu Arduino için bir giriş, buzzer ise bir çıkıştır.

Cevabı göster

Doğru

2. Butona basılınca GEC süresinin hemen sıfırlanması en güvenli çözümdür.

Cevabı göster

Yanlış · Sürücüler aniden sarıyla karşılaşır. Bu yüzden kalan süreyi sıfırlamak yerine 3 saniyeye indiriyoruz; 3’ten azsa dokunmuyoruz.

3. Sesli yaya sinyalinde hızlı tık "geçebilirsin", yavaş tık "bekle" anlamına gelir.

Cevabı göster

Doğru

4. Kalan süre döngü içinde değişebiliyorsa "10 kez tekrarla" yerine "kalan = 0 olana kadar tekrarla" kullanılır.

Cevabı göster

Doğru · Sabit sayılı döngü, kalan 3’e indirilse bile 10 tur döner.

5. Buzzer’ın iki bacağı da pin 8’e bağlanır.

Cevabı göster

Yanlış · Artı bacak pin 8’e, eksi bacak GND’ye bağlanır; aksi hâlde devre tamamlanmaz.

6. 10 kΩ pull-down direnci olmadan buton pini boşta kalır ve kararsız okunabilir.

Cevabı göster

Doğru

7. Buton saniyede yalnızca bir kez okunursa çok kısa basışlar kaçırılabilir.

Cevabı göster

Doğru · Bu yüzden döngüyü daha kısa adımlara bölmek ya da basışı bir "istek" değişkeninde saklamak iyi bir geliştirmedir.

8. Ses uyarısı eklemek ışıkları ve LCD’yi gereksiz kılar.

Cevabı göster

Yanlış · Ses, ışığa ek bir bilgi kanalıdır. Işık, yazı ve ses birlikte farklı ihtiyaçları olan herkesin anlamasını sağlar.

9. tone(8, 880, 100) komutu pin 8’den 880 Hz’lik sesi 100 milisaniye çalar.

Cevabı göster

Doğru

24. hafta günlük planı

2026–2027 2. düzey Seçmeli Robotik Kodlama 2 dersi 24. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ ROBOTİK KODLAMA 2. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 24. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
Ders	Seçmeli Robotik Kodlama 2. Seviye	Sınıf / Düzey	2. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih	24. Hafta · 22–26 Mart (MART)	Süre	2 ders saati (40' + 40')
Tema	TRAFİK IŞIĞI UYGULAMASI
Konu	Geliştirme: Yaya Butonu ve Sesli Uyarı
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısı	RK.2.3.1 Yazılım yerleştirme, benzetim devresi, test ve hata giderme
Süreç bileşenleri	Sık yapılan LCD ve geri sayım hatalarını belirtisinden yola çıkarak bulur ve düzeltir. Pin 2’ye bağlı yaya butonuyla GEC süresini kısaltan koşulu ekler; LCD’de yaya isteğini gösterir. Pin 8’e bağlı buzzer ile yayalar için yavaş ve hızlı tık desenleri üreterek erişilebilir bir sesli uyarı tasarlar. Geliştirmesini dereceli puanlama anahtarı ve akran geri bildirimiyle değerlendirir.
Araç, gereç ve kaynaklar	Akıllı tahta ve Tinkercad · Buton, 10 kΩ direnç ve buzzer (piezo) görselleri · Belirti yazılı hata kartları · Masaya vurmak için kalem (ses deseni canlandırması) · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)

BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
Süre	Etkinlik akışı
1. ders 7 dk	Isınma: Hata avı Tahtaya üç hatalı ekran görüntüsü koy: GEC yazarken sarı da yanık, alt satırda "90", ekranda hiç yazı yok. Gruplar her belirtinin nedenini tahmin eder (söndürülmeyen LED, hizalanmayan sayı, eksik kur bloğu). Doğru tahminleri kodda gösterip birlikte düzeltin.
1. ders 8 dk	Keşif: Erişilebilir yaya geçidi Sahne çizimini aç ve ışığı göremeyen bir yayanın ne zaman geçeceğini nasıl anlayabileceğini sor. Bazı kavşaklardaki sesli sinyalleri anlat: yaya beklerken yavaş, geçerken hızlı tıklama. İsteyen öğrenciler gözlerini kapatır; öğretmen kalemle masaya yavaş ya da hızlı vurur, öğrenciler "bekle" ya da "geç" diye cevap verir.
1. ders 7 dk	Keşif: Buton ve buzzer bağlantısı Butonu kanalın üzerine yerleştirip bir bacağını pin 2’ye ve 10 kΩ ile GND’ye, karşı bacağını 5V’a bağla. Buzzer’ın artı bacağını pin 8’e, eksi bacağını GND’ye bağla. Ses desenini çizim üzerinde göster: araçlara DUR yanarken yayalar geçer, bu yüzden o aşamada hızlı tık çalınır.
1. ders 13 dk	Etkinlik: Butonu ve sesi programla Gruplar GEC aşamasının geri sayımını "kalan = 0 olana kadar tekrarla" döngüsüne çevirir. Döngü içinde butona basılmışsa ve kalan 3’ten büyükse kalanı 3 yapar, LCD’nin alt satırının sonuna "Y" (yaya bekliyor) yazar. DUR aşamasında her saniye 4 kısa bip, diğer aşamalarda 1 kısa bip çaldırırlar.
1. ders 5 dk	Değerlendirme: Geliştirme puanlaması Gruplar geliştirmelerini 3 ölçütle (buton süreyi kısaltıyor, ses deseni doğru, LCD bilgi veriyor) birbirine 1–3 puanla değerlendirir. Her akran grubu bir "Bunu sevdik" ve bir "Bunu dene" cümlesi yazar; gruplar en az bir öneriyi uygular.
2. ders 10 dk	Tekrar: Sunum 9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders 20 dk	Uygulama: Etkinlikler Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Belirti → çözüm; Hangi ses deseni?; Butonlu GEC aşaması; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Test yarışması: Geliştirme: Yaya Butonu ve Sesli Uyarı.
2. ders 10 dk	Değerlendirme 9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
Farklılaştırma	Bilgisayarsız sınıf alternatifi: Sesli ışık oyunu. Sınıf ikiye ayrılır: bir grup "trafik ışığı", diğer grup "yaya". Işık grubu tahtadaki karta göre masaya kalemle yavaş (saniyede 1) ya da hızlı (saniyede 4) vurur; yaya grubundan isteyenler gözlerini kapatıp yalnızca sesi dinleyerek "bekle" ya da "geç" der. Ardından bir yaya "butona basar" (el kaldırır), ışık grubu GEC süresini 3’e indirip sayar ve sınıf kuralın adil olup olmadığını tartışır.

BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçları	Kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları	Yaya butonu Arduino için bir giriş, buzzer ise bir çıkıştır. (D) Butona basılınca GEC süresinin hemen sıfırlanması en güvenli çözümdür. (Y) Sesli yaya sinyalinde hızlı tık "geçebilirsin", yavaş tık "bekle" anlamına gelir. (D) Kalan süre döngü içinde değişebiliyorsa "10 kez tekrarla" yerine "kalan = 0 olana kadar tekrarla" kullanılır. (D) Buzzer’ın iki bacağı da pin 8’e bağlanır. (Y) 10 kΩ pull-down direnci olmadan buton pini boşta kalır ve kararsız okunabilir. (D) Buton saniyede yalnızca bir kez okunursa çok kısa basışlar kaçırılabilir. (D) Ses uyarısı eklemek ışıkları ve LCD’yi gereksiz kılar. (Y) tone(8, 880, 100) komutu pin 8’den 880 Hz’lik sesi 100 milisaniye çalar. (D)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalar	Görme engelli bireylerle ilgili bölümü bir empati çalışması olarak sunun; gözünü kapatmak isteğe bağlı olsun. Tinkercad’de buzzer yerine "Piezo" bileşeni kullanılır.

…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni

UYGUNDUR22.03.2027…………………………Okul Müdürü

Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.

Etkileşimli sürümü aç →