Gerçek Devre 1: Kablolama Planı ve Kontrast
Robotik Kodlama 2 · 25. hafta ders notu · RK.2.3.1
- Tinkercad devresini gerçek parçalara aktarmak için renk kodlu bir kablolama planı hazırlar.
- I2C modülün dört bağlantısını ve LED devresini plana göre güvenli biçimde kurar; I2C’nin kablo ve pin tasarrufunu açıklar.
- Kontrast trimpotunu ayarlayarak "yazı yok" ve "kareler" görüntülerini ayırt eder.
- Arkadaşının devresini kontrol listesiyle çift kontrol eder.
İp ve karton kablolama
Kartona Arduino’nun pin sırası ve I2C modülün dört pini çizilir. Gruplar plandaki renklere göre kırmızı, siyah, mavi ve sarı ipleri bantlayarak bağlantıları kurar; LED’ler ve dirençler için kâğıttan parçalar kesilir. Ardından gruplar kartonlarını değiştirip birbirlerinin bağlantılarını kontrol listesiyle denetler; bilerek yapılmış bir hatayı (SDA–SCL ters) bulan grup puan alır.
Konu anlatımı
Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.
01Kablolama planı
Soru işaretli kutulara dokun.
?Neden kabloları renklerine göre seçiyoruz?
| Başlangıç | Bitiş | Kablo rengi |
|---|---|---|
| Arduino 5V | ||
| Arduino GND | ||
| Arduino A4 | ||
| Arduino A5 | ||
| Pin 13 / 12 / 11 | ||
| LED katotları |
02I2C ile kablo tasarrufu
- 1Arduino UNOProgramı çalıştırır; ışıkları dijital pinlerden, LCD’yi I2C hattından yönetir.Dokun, adını gör
- 2Trafik LED’leri (13, 12, 11)Kırmızı pin 13, sarı pin 12, yeşil pin 11’e bağlıdır.Dokun, adını gör
- 3220 Ω dirençlerHer LED’in akımını sınırlar; her LED için ayrı direnç kullanılır.Dokun, adını gör
- 4GND bağlantısıÜç LED’in katot tarafı ortak GND’ye gider.Dokun, adını gör
- 5VCC ve GND kablolarıLCD’ye 5V besleme verir; kırmızı ve siyah kablo seçmek karışıklığı önler.Dokun, adını gör
- 6SDA (A4) ve SCL (A5)I2C haberleşme kabloları; yerleri karışırsa ekranda hiçbir şey görünmez.Dokun, adını gör
- 7I2C modülLCD’nin arkasındaki küçük kart; 4 kabloyu 16 pine dağıtır.Dokun, adını gör
- 8LCD ekran1. satırda aşama, 2. satırda kalan süre gösterilir.Dokun, adını gör
Numaralara dokun.
?I2C ile kaç kablo, kaç pin kazandık?
?LCD için breadboard gerekir mi?
03Kontrast ayarı
?Kontrast ne demektir?
?Kontrastı doğru ayarlamanın yolu nedir?
Biliyor muydun?
Yeni bir LCD’de ilk çalıştırmada "hiçbir şey yok" görmek çok yaygındır; sorun çoğu zaman yalnızca kontrasttır.
04Breadboard hatları
- 1Güç hatları (üst)Yatay uzanan + ve − hatları; boydan boya birbirine bağlıdır.Dokun, adını gör
- 25'li dikey sıralarAynı sütundaki 5 delik içeriden birbirine bağlıdır.Dokun, adını gör
- 3Orta kanalİki yarıyı ayırır; entegreler bu kanalın üzerine takılır.Dokun, adını gör
- 4Alt yarı sıralarıÜst yarıdan ayrıdır; kanalın iki yanı birbirine bağlı değildir.Dokun, adını gör
- 5Güç hatları (alt)Pil ya da Arduino'nun 5V ve GND uçları buraya bağlanır.Dokun, adını gör
Numaralara dokun.
?Aynı 5’li sütuna takılan iki bacak ne olur?
Ders akışı
40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.
5dkIsınma: Benzetimden gerçeğe
Tinkercad devresini ve gerçek parçaların fotoğraflarını yan yana göster. "Bilgisayarda olmayıp masada olan ne?" diye sor: gevşeyen kablolar, ters takılabilen LED, kontrastı ayarlanmamış LCD, yanlış pine takılan dişi kablo. Bu hafta acele etmeden, önce kâğıtta plan yapıp sonra kuracağımızı söyle.
9dkKeşif: Renk kodlu kablolama planı
Kablolama planını tahtada birlikte doldurun: her bağlantı için başlangıç, bitiş ve kablo rengi. Kırmızı 5V, siyah GND, mavi SDA, sarı SCL gibi sabit renkler seçmenin hata bulmayı kolaylaştırdığını anlat. I2C modülün pin adlarının arka yüzde yazılı olduğunu ve sıralamanın modelden modele değişebileceğini göster.
7dkKeşif: Kontrast ayarı
Kontrast çizimini aç: trimpot bir uçtayken yazı görünmez, öbür uçtayken kutular kararır. Ayarın, program yazı gösterirken trimpot yavaşça çevrilerek ve harfler en net göründüğü anda bırakılarak yapıldığını anlat. Arka ışık jumper’ının takılı olması gerektiğini hatırlat.
14dkEtkinlik: Plana göre kur
Set varsa gruplar önce LED devresini, sonra LCD’nin dört kablosunu plana göre takar; takılan her kablo planda işaretlenir. Kurulum bitince USB takılmadan önce yan grup kontrol listesiyle çift kontrol yapar. Set yoksa gruplar kartona çizilmiş Arduino ve LCD üzerinde renkli iplerle aynı planı kurar; öğretmen kendi setinde kontrast ayarını telefon kamerasıyla tahtaya yansıtarak gösterir.
5dkDeğerlendirme: Çift kontrol listesi
Kontrol listesi: LED’lerin uzun bacağı pin tarafında, her LED’de direnç var, VCC 5V’ta, GND GND’de, SDA A4’te, SCL A5’te, USB takılmadan kontrol yapıldı. Her grup kendi listesini ve kontrol eden grubun imzasını teslim eder.
Doğru mu, yanlış mı?
Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.
1. Kablolama planı, hangi kablonun nereden nereye gideceğini ve rengini gösterir.
Cevabı göster
Doğru2. Kablo rengi elektriği değiştirmez ama sabit renk seçmek hata bulmayı kolaylaştırır.
Cevabı göster
Doğru · Akım kablonun rengine bakmaz; renk yalnızca insanların bağlantıları okumasını kolaylaştırır.3. I2C modülün VCC ucu Arduino’nun 3.3V pinine bağlanmalıdır.
Cevabı göster
Yanlış · Çoğu 16×2 LCD ve I2C modül 5V ile çalışır; 3.3V’ta yazı soluk kalabilir ya da hiç görünmez. VCC’yi 5V’a bağlarız.4. Kontrast trimpotu bir uca kadar çevrilince ekranda kareler görülebilir.
Cevabı göster
Doğru5. Ekranda yazı görünmüyorsa ilk iş programı silip baştan yazmaktır.
Cevabı göster
Yanlış · Önce donanım ayarına bakılır: arka ışık yanıyor mu, kontrast ayarlı mı, kablolar doğru mu? Program çoğu zaman suçlu değildir.6. Devreyi kurduktan sonra USB’yi takmadan önce kontrol etmek kısa devre riskini azaltır.
Cevabı göster
Doğru7. I2C bağlantısında LCD için Arduino’nun dijital pinleri (2–13) kullanılmaz.
Cevabı göster
Doğru · LCD yalnızca A4 ve A5’i kullanır; dijital pinler LED, buton ve buzzer için boş kalır.8. LED’in kısa bacağı pin 13’e, uzun bacağı GND tarafına takılmalıdır.
Cevabı göster
Yanlış · Tersi doğrudur: uzun bacak (anot) pine, kısa bacak (katot) dirençle GND’ye gider. Ters takılan LED yanmaz.9. Breadboard’un uzun kenarındaki + ve − hatları kendi içinde boydan boya bağlıdır.
Cevabı göster
Doğru · Bazı uzun breadboard’larda hat ortadan bölünmüştür; emin değilsen iki yarıyı bir kabloyla birleştir.25. hafta günlük planı
2026–2027 2. düzey Seçmeli Robotik Kodlama 2 dersi 25. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.
2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………
SEÇMELİ ROBOTİK KODLAMA 2. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 25. HAFTA
| BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER | |||
|---|---|---|---|
| Ders | Seçmeli Robotik Kodlama 2. Seviye | Sınıf / Düzey | 2. düzey (seçmeli) |
| Hafta / Tarih | 25. Hafta · 29 Mart – 2 Nisan (MART) | Süre | 2 ders saati (40' + 40') |
| Tema | TRAFİK IŞIĞI UYGULAMASI | ||
| Konu | Gerçek Devre 1: Kablolama Planı ve Kontrast | ||
| BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR | |||
| Öğrenme çıktısı | RK.2.3.1 Gerçek ortamda devre oluşturma ve program testi | ||
| Süreç bileşenleri |
| ||
| Araç, gereç ve kaynaklar | Varsa Arduino UNO, breadboard, 3 LED, 3 × 220 Ω, I2C’li 16×2 LCD, dişi–erkek jumper kablolar · Küçük düz tornavida (kontrast için) · Kablolama planı çalışma kâğıdı ve renkli kalemler · Set yoksa: parça fotoğrafları, renkli ip ve karton · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com) | ||
| BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI | |
|---|---|
| Süre | Etkinlik akışı |
| 1. ders 5 dk | Isınma: Benzetimden gerçeğe Tinkercad devresini ve gerçek parçaların fotoğraflarını yan yana göster. "Bilgisayarda olmayıp masada olan ne?" diye sor: gevşeyen kablolar, ters takılabilen LED, kontrastı ayarlanmamış LCD, yanlış pine takılan dişi kablo. Bu hafta acele etmeden, önce kâğıtta plan yapıp sonra kuracağımızı söyle. |
| 1. ders 9 dk | Keşif: Renk kodlu kablolama planı Kablolama planını tahtada birlikte doldurun: her bağlantı için başlangıç, bitiş ve kablo rengi. Kırmızı 5V, siyah GND, mavi SDA, sarı SCL gibi sabit renkler seçmenin hata bulmayı kolaylaştırdığını anlat. I2C modülün pin adlarının arka yüzde yazılı olduğunu ve sıralamanın modelden modele değişebileceğini göster. |
| 1. ders 7 dk | Keşif: Kontrast ayarı Kontrast çizimini aç: trimpot bir uçtayken yazı görünmez, öbür uçtayken kutular kararır. Ayarın, program yazı gösterirken trimpot yavaşça çevrilerek ve harfler en net göründüğü anda bırakılarak yapıldığını anlat. Arka ışık jumper’ının takılı olması gerektiğini hatırlat. |
| 1. ders 14 dk | Etkinlik: Plana göre kur Set varsa gruplar önce LED devresini, sonra LCD’nin dört kablosunu plana göre takar; takılan her kablo planda işaretlenir. Kurulum bitince USB takılmadan önce yan grup kontrol listesiyle çift kontrol yapar. Set yoksa gruplar kartona çizilmiş Arduino ve LCD üzerinde renkli iplerle aynı planı kurar; öğretmen kendi setinde kontrast ayarını telefon kamerasıyla tahtaya yansıtarak gösterir. |
| 1. ders 5 dk | Değerlendirme: Çift kontrol listesi Kontrol listesi: LED’lerin uzun bacağı pin tarafında, her LED’de direnç var, VCC 5V’ta, GND GND’de, SDA A4’te, SCL A5’te, USB takılmadan kontrol yapıldı. Her grup kendi listesini ve kontrol eden grubun imzasını teslim eder. |
| 2. ders 10 dk | Tekrar: Sunum 9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir. |
| 2. ders 20 dk | Uygulama: Etkinlikler Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Kablo nereye?; Breadboard’un bölümleri; Kurulum sırası; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Eşleşen kartlar: Gerçek Devre 1: Kablolama Planı ve…. |
| 2. ders 10 dk | Değerlendirme 9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır. |
| Farklılaştırma | Bilgisayarsız sınıf alternatifi: İp ve karton kablolama. Kartona Arduino’nun pin sırası ve I2C modülün dört pini çizilir. Gruplar plandaki renklere göre kırmızı, siyah, mavi ve sarı ipleri bantlayarak bağlantıları kurar; LED’ler ve dirençler için kâğıttan parçalar kesilir. Ardından gruplar kartonlarını değiştirip birbirlerinin bağlantılarını kontrol listesiyle denetler; bilerek yapılmış bir hatayı (SDA–SCL ters) bulan grup puan alır. |
| BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME | |
|---|---|
| Ölçme araçları | Kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme |
| Doğru-yanlış soruları |
|
| Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalar | Dişi–erkek jumper kablolar I2C modülün erkek pinlerine doğrudan takılır; LCD için breadboard gerekmez. Trimpotu çevirmek için küçük tornavidayı öğretmen gözetiminde kullandırın. |