Bilişim Ders Notları
Yapay Zekâ · 28. hafta · Yapay Zekâ Uygulamaları Geliştirme

Proje 4: Poz Modeli ve Hareket Sayacı

Yapay Zekâ Uygulamaları · 28. hafta ders notu · YZU1.3.2

Öğrenme çıktıları
YZU1.3.2
  • Poz modelinin görüntüdeki vücut noktalarını (burun, omuz, dirsek, kalça, diz…) bulup bu noktalarla sınıflandırma yaptığını açıklar.
  • Teachable Machine poz projesinde "Ayakta", "Çömel" ve "Diğer" sınıflarıyla bir model eğitir.
  • Tam bir hareketi sayabilmek için durum değişkeni kullanan bir sayaç betiği yazar.
  • Poz verisinin görüntü verisinden farkını ve kişisel veri açısından avantajını tartışır.
Bilgisayarsız sınıf alternatifi

İnsan iskeleti

Bir öğrencinin eklemlerine kâğıt daireler yapıştırılır; başka bir öğrenci yalnızca daireleri tahtaya noktalarla çizer ve çizgilerle birleştirir. "Model" öğrenci nokta çizimine bakıp pozu söyler. Sayaç canlandırmasında bir öğrenci durum kartını (0/1) çevirir, başka biri yalnızca kart 1'den 0'a dönünce tahtaya çentik atar.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Poz modeli neyi görür?
AyaktaÇömelme (squat) kalçakalça 17 nokta
  1. 1BurunBaşın konumunu verir; eğilmeyi anlamaya yardım eder.Dokun, adını gör
  2. 2Omuzİki omuz; gövdenin eğimini gösterir.Dokun, adını gör
  3. 3DirsekKol hareketlerinde (zıplama, el kaldırma) önemli.Dokun, adını gör
  4. 4BilekEl kaldırma hareketlerinde izlenir; parmakları göstermez.Dokun, adını gör
  5. 5KalçaSquat sayacında en önemli nokta: aşağı iner.Dokun, adını gör
  6. 6DizÇömelmede bükülür; kalçaya yaklaşır.Dokun, adını gör
  7. 7Ayak bileğiZıplamada yerden kalkar.Dokun, adını gör
  8. 8Kalça (çömelmiş)Çömelince kalça noktaları belirgin biçimde aşağı iner.Dokun, adını gör

Görseldeki numaralara dokun.

?Vücut noktaları nedir?
Burun, gözler, kulaklar, omuzlar, dirsekler, bilekler, kalçalar, dizler ve ayak bilekleri gibi 17 noktadır. Hazır bir model bu noktaların görüntüdeki konumlarını bulur ve çizgilerle birleştirerek bir iskelet oluşturur.
?Poz modeli görüntü modelinden nasıl ayrılır?
Görüntü modeli resmin bütün piksellerine bakar; arka plan ve kıyafet de sonucu etkiler. Poz modeli yalnızca noktaların düzenine baktığı için farklı odalarda ve farklı kişilerde daha tutarlı çalışır.
?Çömelmeyi ayırt eden en önemli noktalar hangileridir?
Kalça ve dizler. Çömelince kalça noktaları belirgin biçimde aşağı iner ve dizlere yaklaşır; omuzlar da biraz alçalır.
Anahtar kavramlar: PozVücut noktasıİskelet
02Teachable Machine poz projesi

Soru işaretli kutulara dokun.

?Kayıt nasıl yapılır?
Pose Project'te Webcam seçilir; kayıt başlamadan önce bir geri sayım vardır, kişi bu sürede yerini alır. Kayıt süresi ve gecikmesi ayarlardan değiştirilebilir; 6–8 saniyelik kayıtlar yeterlidir.
?Neden en az beş farklı öğrenci kayıt yapmalı?
Her öğrencinin boyu, kol uzunluğu ve çömelme biçimi farklıdır. Tek kişiyle eğitilen model başkalarının hareketini daha az doğru tanır; bu da modelin bazı kullanıcılara haksızlık etmesi demektir.
Biliyor muydun?

Önizlemede noktaların kişinin üstüne doğru oturduğunu kontrol edin; noktalar titriyorsa ışığı artırın ve kameradan biraz uzaklaşın.

SınıfNasıl kaydedilir?Çeşitlilik
Ayakta
Çömel
Diğer
03Hareket sayacı: durum değişkeni
?Durum değişkeni olmasa ne olurdu?
Analiz saniyede birçok kez yapılır. Kişi çömelmiş dururken her analizde "Çömel" görülür ve sayaç tek squat için 10–20 kez artar.
?Bu betik neden doğru sayar?
Sayaç yalnızca durum 1'den 0'a, yani "Çömel"den "Ayakta"ya geçişte artar. Bir squat tam bitmeden ikinci kez sayılamaz.
bayrağa tıklanınca
sayaç ▾ değişkenini 0 yap
durum ▾ değişkenini 0 yap
sürekli tekrarla
kamera ▾ görüntüsündeki pozu analiz et
eğer (tanınan poz) = (Çömel) ise
durum ▾ değişkenini 1 yap
eğer (tanınan poz) = (Ayakta) ise
eğer (durum) = (1) ise
durum ▾ değişkenini 0 yap
sayaç ▾ değişkenini 1 değiştir
Pop ▾ sesini çal
AYAKTAdurum = 0 ÇÖMELdurum = 1 etiket = Çömel%80 ve üstü etiket = Ayaktasayaç +1 SQUAT12 Sayaç yalnızca tam bir hareket bitince artar.
04Poz modeliyle başka projeler

Kartlara dokun.

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Çöp adam

Bir öğrenciden çömelmesini iste ve sınıftan onu yalnızca çizgilerle (çöp adam) tahtaya çizmelerini söyle. "Bu çizimde yüz, kıyafet ya da renk yok; yine de çömeldiğini anlıyor muyuz?" diye sor. Poz modelinin de kişiyi değil bu noktaları gördüğünü anlat.

8dk

Keşif: Vücut noktaları

Numaralı poz çizimini aç. Öğrenciler numaralara dokunarak burun, omuz, dirsek, bilek, kalça, diz ve ayak bileğini bulur. Ayakta ve çömelme durumunda hangi noktaların yer değiştirdiğini karşılaştırın: kalça aşağı iner, dizler bükülür.

AyaktaÇömelme (squat) kalçakalça 17 nokta
12dk

Etkinlik: Poz modelini eğit

Teachable Machine'de Pose Project aç; sınıfları "Ayakta", "Çömel" ve "Diğer" (kameraya yan dönme, el sallama, kadrajdan çıkma) olarak adlandır. En az beş farklı öğrenci, farklı uzaklık ve açıda her sınıf için kayıt yapsın; tüm vücudun kadrajda olmasına dikkat edin. Modeli eğitip önizlemede deneyin.

11dk

Etkinlik: Sayacı kodla

Durum şemasını göster: sayaç yalnızca "Çömel"den "Ayakta"ya dönüşte artar. Öğrenciler sırayla tahtaya gelip betiği kurar, sonra bir gönüllü 10 squat yapar ve sınıf sayacı kontrol eder. Durum değişkeni olmadan denenirse sayacın tek hareketi defalarca saydığı gösterilir.

AYAKTAdurum = 0 ÇÖMELdurum = 1 etiket = Çömel%80 ve üstü etiket = Ayaktasayaç +1 SQUAT12 Sayaç yalnızca tam bir hareket bitince artar.
bayrağa tıklanınca
sayaç ▾ değişkenini 0 yap
durum ▾ değişkenini 0 yap
sürekli tekrarla
kamera ▾ görüntüsündeki pozu analiz et
eğer (tanınan poz) = (Çömel) ise
durum ▾ değişkenini 1 yap
eğer (tanınan poz) = (Ayakta) ise
eğer (durum) = (1) ise
durum ▾ değişkenini 0 yap
sayaç ▾ değişkenini 1 değiştir
Pop ▾ sesini çal
4dk

Değerlendirme: Sayaç dürüst mü?

Bir öğrenci yarım çömelme yapar; sayaç artarsa modelin "Çömel" sınıfında yarım hareket örneği olup olmadığını konuşun. Öğrenciler poz modeliyle yapılabilecek başka bir proje önerir (işaret dili harfleri, el kaldırma ile oy sayma, duruş uyarısı).

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Poz modeli görüntüdeki kişinin eklem ve vücut noktalarının konumlarını bulur.

Cevabı gösterDoğru

2. Teachable Machine'in poz projesi bu noktaların konumlarına bakarak pozları sınıflandırır.

Cevabı gösterDoğru · Arka planda PoseNet adlı hazır bir model 17 vücut noktasını bulur; bizim eğittiğimiz kısım bu noktaların düzeninden pozu tanır.

3. Poz modelinde kişinin kıyafet rengi, sınıflandırma sonucunu doğrudan belirler.

Cevabı gösterYanlış · Model kıyafete değil vücut noktalarının konumuna bakar. Bu yüzden poz modeli arka plan ve kıyafet değişikliklerine görüntü modelinden daha dayanıklıdır.

4. Kayıt sırasında kişinin tüm vücudunun kadrajda olması gerekir.

Cevabı gösterDoğru · Dizler ya da ayaklar kadraj dışında kalırsa o noktalar bulunamaz ve squat gibi hareketler tanınmaz.

5. Sayaç her analizde "Çömel" görüldüğünde 1 artırılırsa tek bir squat birden çok kez sayılabilir.

Cevabı gösterDoğru

6. Durum değişkeni, sayacın yalnızca tam bir hareket bitince artmasını sağlar.

Cevabı gösterDoğru

7. "Diğer" sınıfı gereksizdir; model yalnızca Ayakta ve Çömel ile her durumu doğru tanır.

Cevabı gösterYanlış · Model yalnızca bildiği sınıflardan birini seçer. Kameraya yan dönen ya da el sallayan biri "Çömel" sanılabilir; "Diğer" sınıfı bu yanlış sayımları azaltır.

8. İşaret dili harfleri gibi el şekilleri için el noktalarını izleyen bir model daha uygundur.

Cevabı gösterDoğru · Vücut pozu bilekleri bulur ama parmakları bulmaz; harfler parmak şekline bağlı olduğundan el algılama modelleri kullanılır.

9. Poz modelleri yalnızca nokta bilgisi kullandığı için hiçbir zaman kişisel veri işlemez.

Cevabı gösterYanlış · Model kamera görüntüsünü işler; kayıtlar yüz içerebilir. Noktalar daha az bilgi taşısa da kayıtlar için izin alınır ve proje sonunda silinir.
← Önceki haftaProje 3: Sohbet Botu Scratch'te Sonraki hafta →Model Değerlendirme ve İyileştirme

28. hafta günlük planı

2026–2027 1. düzey Seçmeli Yapay Zekâ Uygulamaları dersi 28. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ YAPAY ZEKÂ UYGULAMALARI 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 28. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
DersSeçmeli Yapay Zekâ Uygulamaları 1. SeviyeSınıf / Düzey1. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih28. Hafta · 19–23 Nisan (NİSAN)Süre2 ders saati (40' + 40')
TemaYAPAY ZEKÂ UYGULAMALARI GELİŞTİRME
KonuProje 4: Poz Modeli ve Hareket Sayacı
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısıYZU1.3.1 – YZU1.3.2 Yapay zekâ modelinin girdilerini hazırlama ve model geliştirme
Süreç bileşenleri
  • Poz modelinin görüntüdeki vücut noktalarını (burun, omuz, dirsek, kalça, diz…) bulup bu noktalarla sınıflandırma yaptığını açıklar.
  • Teachable Machine poz projesinde "Ayakta", "Çömel" ve "Diğer" sınıflarıyla bir model eğitir.
  • Tam bir hareketi sayabilmek için durum değişkeni kullanan bir sayaç betiği yazar.
  • Poz verisinin görüntü verisinden farkını ve kişisel veri açısından avantajını tartışır.
Araç, gereç ve kaynaklarAkıllı tahta ve tahtanın önünde 2–3 metre boş alan; tüm vücudu gören kamera · Teachable Machine (Pose Project) ve PictoBlox · Vücut noktası etiketleri (yapışkan nokta ya da kâğıt daireler) · İsteğe bağlı: işaret dili harf kartları (TİD) · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)
BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
SüreEtkinlik akışı
1. ders
5 dk		Isınma: Çöp adam
Bir öğrenciden çömelmesini iste ve sınıftan onu yalnızca çizgilerle (çöp adam) tahtaya çizmelerini söyle. "Bu çizimde yüz, kıyafet ya da renk yok; yine de çömeldiğini anlıyor muyuz?" diye sor. Poz modelinin de kişiyi değil bu noktaları gördüğünü anlat.
1. ders
8 dk		Keşif: Vücut noktaları
Numaralı poz çizimini aç. Öğrenciler numaralara dokunarak burun, omuz, dirsek, bilek, kalça, diz ve ayak bileğini bulur. Ayakta ve çömelme durumunda hangi noktaların yer değiştirdiğini karşılaştırın: kalça aşağı iner, dizler bükülür.
1. ders
12 dk		Etkinlik: Poz modelini eğit
Teachable Machine'de Pose Project aç; sınıfları "Ayakta", "Çömel" ve "Diğer" (kameraya yan dönme, el sallama, kadrajdan çıkma) olarak adlandır. En az beş farklı öğrenci, farklı uzaklık ve açıda her sınıf için kayıt yapsın; tüm vücudun kadrajda olmasına dikkat edin. Modeli eğitip önizlemede deneyin.
1. ders
11 dk		Etkinlik: Sayacı kodla
Durum şemasını göster: sayaç yalnızca "Çömel"den "Ayakta"ya dönüşte artar. Öğrenciler sırayla tahtaya gelip betiği kurar, sonra bir gönüllü 10 squat yapar ve sınıf sayacı kontrol eder. Durum değişkeni olmadan denenirse sayacın tek hareketi defalarca saydığı gösterilir.
1. ders
4 dk		Değerlendirme: Sayaç dürüst mü?
Bir öğrenci yarım çömelme yapar; sayaç artarsa modelin "Çömel" sınıfında yarım hareket örneği olup olmadığını konuşun. Öğrenciler poz modeliyle yapılabilecek başka bir proje önerir (işaret dili harfleri, el kaldırma ile oy sayma, duruş uyarısı).
2. ders
10 dk		Tekrar: Sunum
9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders
20 dk		Uygulama: Etkinlikler
Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Vücut noktaları: numarayı eşleştir; Bir squat nasıl sayılır?; Hangi sınıfa kaydedilir?; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları.
2. ders
10 dk		Değerlendirme
9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
FarklılaştırmaBilgisayarsız sınıf alternatifi: İnsan iskeleti. Bir öğrencinin eklemlerine kâğıt daireler yapıştırılır; başka bir öğrenci yalnızca daireleri tahtaya noktalarla çizer ve çizgilerle birleştirir. "Model" öğrenci nokta çizimine bakıp pozu söyler. Sayaç canlandırmasında bir öğrenci durum kartını (0/1) çevirir, başka biri yalnızca kart 1'den 0'a dönünce tahtaya çentik atar.
BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçlarıKontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları
  1. Poz modeli görüntüdeki kişinin eklem ve vücut noktalarının konumlarını bulur. (D)
  2. Teachable Machine'in poz projesi bu noktaların konumlarına bakarak pozları sınıflandırır. (D)
  3. Poz modelinde kişinin kıyafet rengi, sınıflandırma sonucunu doğrudan belirler. (Y)
  4. Kayıt sırasında kişinin tüm vücudunun kadrajda olması gerekir. (D)
  5. Sayaç her analizde "Çömel" görüldüğünde 1 artırılırsa tek bir squat birden çok kez sayılabilir. (D)
  6. Durum değişkeni, sayacın yalnızca tam bir hareket bitince artmasını sağlar. (D)
  7. "Diğer" sınıfı gereksizdir; model yalnızca Ayakta ve Çömel ile her durumu doğru tanır. (Y)
  8. İşaret dili harfleri gibi el şekilleri için el noktalarını izleyen bir model daha uygundur. (D)
  9. Poz modelleri yalnızca nokta bilgisi kullandığı için hiçbir zaman kişisel veri işlemez. (Y)
Belirli gün ve haftalar23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalarPoz kayıtlarında tahtanın önünde engel olmamasına ve kameranın tüm vücudu görecek uzaklıkta durmasına dikkat edin. Squat yerine sınıf ortamına uygun "el kaldır / indir" sayacı da aynı betikle yapılabilir.
…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni
UYGUNDUR19.04.2027…………………………Okul Müdürü
Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.
Etkileşimli sürümü aç →