6. Sınıf · 18. hafta · Yapay Zekâ

Modeli İyileştir: YZ Projesi

6. Sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım · 18. hafta ders notu · BTY.6.5.3

Öğrenme çıktıları

BTY.6.5.3

Model doğruluğunu artırmak için çok, çeşitli ve dengeli veri toplar; arka planın etkisini açıklar.
Taş-kâğıt-makas ya da geri dönüşüm sınıflandırıcı projesini tasarlar, eğitir ve test eder.
Test sonuçlarından doğruluk oranını hesaplar ve modeli iyileştirme önerileri sunar.
Modeli dışa aktarmanın ve ML for Kids ile Scratch'te kullanmanın yolunu açıklar.

Bilgisayarsız sınıf alternatifi

İnsan model ve test tablosu

Taş-kâğıt-makas kartlarla oynanır: "model" öğrenci önce etiketli el hareketi kartlarını görür, sonra farklı öğrencilerin ellerini tahmin eder. Tahminler tahtadaki test tablosuna yazılır ve doğruluk hesaplanır. Geri dönüşüm için gerçek atıklar dört renkli kutuya ayrılır.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Model nasıl iyileştirilir?

Kartlara dokun.

?Arka plan modeli nasıl yanıltır?

Bir sınıfın bütün örnekleri aynı arka planda çekilirse model nesne yerine arka planı öğrenebilir. Tüm "Kâğıt" örnekleri beyaz tahtanın önünde çekildiyse, model beyaz tahtayı görünce "Kâğıt" diyebilir.

02Proje: Taş-kâğıt-makas

?Hangi sınıfları oluşturmalıyız?

"Taş", "Kâğıt", "Makas" ve kamerada el yokken doğru cevap için "Boş" sınıfı. Her sınıfa farklı öğrencilerin ellerinden, farklı açılardan örnek eklenir.

?Proje nasıl test edilir?

Her hareket, eğitimde eli kullanılmayan kişilerce en az 5 kez gösterilir; modelin tahmini ve doğru cevap tabloya yazılır.

?Doğruluk nasıl hesaplanır?

Doğru tahmin sayısı toplam test sayısına bölünüp 100 ile çarpılır. 20 testin 17'si doğruysa doğruluk 17 ÷ 20 × 100 = %85 olur.

Anahtar kavramlar: DoğrulukDengeli veriTest tablosu

03Proje: Geri dönüşüm sınıflandırıcı

Soru işaretli kutulara dokun.

Biliyor muydun?

Modeli okulun sıfır atık köşesinde kullanabilirsiniz: öğrenci atığı kameraya gösterir, model hangi kutuya atılacağını söyler.

Sınıf	Örnek atık	Kutu rengi
Kâğıt
Plastik
Cam
Metal
Boş

04Modeli dışa aktarma ve ML for Kids

?Model nasıl dışa aktarılır?

Teachable Machine'de "Export Model" düğmesine basılır, "Upload (shareable link)" seçilerek model yüklenir ve bir bağlantı alınır. Bu bağlantıyla model web sayfalarında ve uygulamalarda kullanılabilir.

?ML for Kids nedir?

Çocukların metin, görüntü, sayı ve ses tanıyan modeller eğitip bunları Scratch projelerinde kullanmasını sağlayan ücretsiz bir eğitim sitesidir. Proje "Eğit", "Öğren ve test et" ve "Yap" adımlarıyla ilerler.

bu kukla tıklanınca

atık ▾ değişkenini görüntüyü tanı yap

eğer (atık) = (plastik) ise

Sarı kutuya at! de 2 saniye

değilse

eğer (atık) = (kâğıt) ise

Mavi kutuya at! de 2 saniye

değilse

Cam ya da metal olabilir. de 2 saniye

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Model neden yanıldı?

Geçen haftaki hataları hatırlat (boş masaya "Kalem" demesi). Çizimdeki iki veri setini karşılaştır: az ve birbirine benzer örnekler ile çok ve çeşitli örnekler. Öğrencilerden aradaki farkları söylemelerini iste.

8dk

Keşif: İyi veri kuralları

Dört kuralı tahtaya yaz: çok örnek, çeşitli örnek (açı, ışık, el, uzaklık), dengeli sınıflar, "Boş" sınıfı. Arka plan etkisini örnekle: tüm "Kâğıt" örnekleri beyaz tahtanın önünde çekilirse model beyaz tahtayı "Kâğıt" sanabilir.

15dk

Etkinlik: Sınıf projesi

Sınıfça taş-kâğıt-makas ya da geri dönüşüm projesini seç. Sınıfları (Taş, Kâğıt, Makas, Boş ya da Kâğıt, Plastik, Metal, Boş) oluştur; her öğrenci tahtaya gelip her sınıfa 10'ar örnek ekler. Modeli eğit, sonra eğitimde eli kullanılmayan öğrencilerle her sınıfı 5 kez test et ve tahtadaki tabloya yaz.

5dk

Keşif: Dışa aktarma ve ML for Kids

Export Model → Upload ile modelin bir bağlantıyla paylaşılabildiğini göster. ML for Kids'in Eğit, Öğren ve test et, Yap adımlarını ve eğitilen modelin Scratch bloklarıyla kullanılabildiğini örnek betikle anlat.

bu kukla tıklanınca

atık ▾ değişkenini görüntüyü tanı yap

eğer (atık) = (plastik) ise

Sarı kutuya at! de 2 saniye

değilse

Diğer kutulara bak. de 2 saniye

7dk

Değerlendirme: Doğruluk hesabı

Test tablosundan doğru tahminleri say ve doğruluğu hesapla: doğru tahmin ÷ toplam test × 100 (ör. 17 ÷ 20 = %85). En çok karıştırılan iki sınıfı bul; gruplar bu hatayı azaltmak için hangi örnekleri ekleyeceklerini yazar.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Her sınıfa farklı açı, ışık ve arka planda örnek eklemek modelin doğruluğunu artırır.

Cevabı göster

Doğru

2. Bir sınıfa 200, diğerine 10 örnek eklemek dengeli bir veri setidir.

Cevabı göster

Yanlış · Sınıflardaki örnek sayıları birbirine yakın olmalıdır; aksi hâlde model çok örneği olan sınıfı daha sık tahmin eder.

3. Tüm "Taş" örnekleri kırmızı bir duvar önünde çekilirse model eli değil, kırmızı duvarı öğrenebilir.

Cevabı göster

Doğru

4. Kameraya hiçbir şey gösterilmediğinde doğru sonuç almak için "Boş" adlı bir sınıf eklenebilir.

Cevabı göster

Doğru

5. Model 20 test görüntüsünün 17'sini doğru bildiyse doğruluğu %85'tir.

Cevabı göster

Doğru

6. Modelin eğitim örneklerinde başarılı olması, yeni görüntülerde de aynı başarıyı göstereceği anlamına gelir.

Cevabı göster

Yanlış · Model eğitim örneklerini ezberlemiş olabilir; gerçek başarı daha önce görmediği test görüntüleriyle ölçülür.

7. Teachable Machine'de eğitilen model dışa aktarılıp bir bağlantıyla paylaşılabilir.

Cevabı göster

Doğru

8. ML for Kids'te eğitilen modeller Scratch projelerinde kullanılabilir.

Cevabı göster

Doğru

9. Modelin doğruluğu düşükse yapılacak tek şey daha hızlı bir bilgisayar kullanmaktır.

Cevabı göster

Yanlış · Doğruluk çoğunlukla veriyle ilgilidir: daha çok, çeşitli ve dengeli örnek eklemek, yanlış sınıfa düşen örnekleri silmek modeli iyileştirir.

10. Sıfır atık uygulamasında mavi kutu kâğıt, sarı kutu plastik, yeşil kutu cam, gri kutu metal atıklar içindir.

Cevabı göster

Doğru

18. hafta günlük planı

2026–2027 6. sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi 18. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

6. SINIF BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ GÜNLÜK PLANI · 18. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
Ders	6. Sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım	Sınıf / Düzey	6. sınıf
Hafta / Tarih	18. Hafta · 18–22 Ocak (OCAK)	Süre	2 ders saati (40' + 40')
Tema	YAPAY ZEKÂ
Konu	Modeli İyileştir: YZ Projesi
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısı	BTY.6.5.3 Yapay zekâ araç ve teknolojileri ile model geliştirebilme
Süreç bileşenleri	Model doğruluğunu artırmak için çok, çeşitli ve dengeli veri toplar; arka planın etkisini açıklar. Taş-kâğıt-makas ya da geri dönüşüm sınıflandırıcı projesini tasarlar, eğitir ve test eder. Test sonuçlarından doğruluk oranını hesaplar ve modeli iyileştirme önerileri sunar. Modeli dışa aktarmanın ve ML for Kids ile Scratch'te kullanmanın yolunu açıklar.
Araç, gereç ve kaynaklar	Akıllı tahta ve web kamerası · Temiz atıklar: kâğıt, pet şişe, plastik kap, metal kutu (kırık cam kullanma) · Test tablosu çıktısı · Sıfır atık kutu renkleri kartı · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)

BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
Süre	Etkinlik akışı
1. ders 5 dk	Isınma: Model neden yanıldı? Geçen haftaki hataları hatırlat (boş masaya "Kalem" demesi). Çizimdeki iki veri setini karşılaştır: az ve birbirine benzer örnekler ile çok ve çeşitli örnekler. Öğrencilerden aradaki farkları söylemelerini iste.
1. ders 8 dk	Keşif: İyi veri kuralları Dört kuralı tahtaya yaz: çok örnek, çeşitli örnek (açı, ışık, el, uzaklık), dengeli sınıflar, "Boş" sınıfı. Arka plan etkisini örnekle: tüm "Kâğıt" örnekleri beyaz tahtanın önünde çekilirse model beyaz tahtayı "Kâğıt" sanabilir.
1. ders 15 dk	Etkinlik: Sınıf projesi Sınıfça taş-kâğıt-makas ya da geri dönüşüm projesini seç. Sınıfları (Taş, Kâğıt, Makas, Boş ya da Kâğıt, Plastik, Metal, Boş) oluştur; her öğrenci tahtaya gelip her sınıfa 10'ar örnek ekler. Modeli eğit, sonra eğitimde eli kullanılmayan öğrencilerle her sınıfı 5 kez test et ve tahtadaki tabloya yaz.
1. ders 5 dk	Keşif: Dışa aktarma ve ML for Kids Export Model → Upload ile modelin bir bağlantıyla paylaşılabildiğini göster. ML for Kids'in Eğit, Öğren ve test et, Yap adımlarını ve eğitilen modelin Scratch bloklarıyla kullanılabildiğini örnek betikle anlat.
1. ders 7 dk	Değerlendirme: Doğruluk hesabı Test tablosundan doğru tahminleri say ve doğruluğu hesapla: doğru tahmin ÷ toplam test × 100 (ör. 17 ÷ 20 = %85). En çok karıştırılan iki sınıfı bul; gruplar bu hatayı azaltmak için hangi örnekleri ekleyeceklerini yazar.
2. ders 10 dk	Tekrar: Sunum 9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders 20 dk	Uygulama: Etkinlikler Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Modeli ne iyileştirir?; Hangi kutuya?; YZ proje adımları; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları.
2. ders 10 dk	Değerlendirme 10 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
Farklılaştırma	Bilgisayarsız sınıf alternatifi: İnsan model ve test tablosu. Taş-kâğıt-makas kartlarla oynanır: "model" öğrenci önce etiketli el hareketi kartlarını görür, sonra farklı öğrencilerin ellerini tahmin eder. Tahminler tahtadaki test tablosuna yazılır ve doğruluk hesaplanır. Geri dönüşüm için gerçek atıklar dört renkli kutuya ayrılır.

BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçları	Gözlem formu, dereceli puanlama anahtarı, performans görevi
Doğru-yanlış soruları	Her sınıfa farklı açı, ışık ve arka planda örnek eklemek modelin doğruluğunu artırır. (D) Bir sınıfa 200, diğerine 10 örnek eklemek dengeli bir veri setidir. (Y) Tüm "Taş" örnekleri kırmızı bir duvar önünde çekilirse model eli değil, kırmızı duvarı öğrenebilir. (D) Kameraya hiçbir şey gösterilmediğinde doğru sonuç almak için "Boş" adlı bir sınıf eklenebilir. (D) Model 20 test görüntüsünün 17'sini doğru bildiyse doğruluğu %85'tir. (D) Modelin eğitim örneklerinde başarılı olması, yeni görüntülerde de aynı başarıyı göstereceği anlamına gelir. (Y) Teachable Machine'de eğitilen model dışa aktarılıp bir bağlantıyla paylaşılabilir. (D) ML for Kids'te eğitilen modeller Scratch projelerinde kullanılabilir. (D) Modelin doğruluğu düşükse yapılacak tek şey daha hızlı bir bilgisayar kullanmaktır. (Y) Sıfır atık uygulamasında mavi kutu kâğıt, sarı kutu plastik, yeşil kutu cam, gri kutu metal atıklar içindir. (D)
Belirli gün ve haftalar	1. dönemin sona ermesi (22 Ocak 2027)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalar	Her öğrenciye her sınıf için 10'ar örnek ekleme görevi verin; hem veri çeşitlenir hem herkes modele katkı verdiğini hisseder. Geri dönüşüm atıkları temiz olsun, kırık cam ve keskin kenarlı kutu kullanmayın.

…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni

UYGUNDUR18.01.2027…………………………Okul Müdürü

Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.

Etkileşimli sürümü aç →