6. Sınıf · 21. hafta · Yazılım Tasarımı ve Programlama

Görünüm ve Ses

6. Sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım · 21. hafta ders notu · BTY.6.6.1

Öğrenme çıktıları

BTY.6.6.1

Kostüm değiştirerek kuklaya yürüme animasyonu yaptırır.
"de" ve "düşün" bloklarını, büyüklük ve görsel etki bloklarını amacına uygun kullanır.
Sahneye dekor ekler, kuklaya ses ekleyip "başlat" ile "bitene kadar çal" farkını açıklar.
İki kuklalı kısa bir hikâye animasyonu tasarlar.

Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Kâğıt flipbook ve canlı hikâye

Öğrenciler küçük kâğıt destelerine iki kareli animasyon çizer. Ardından gruplar hikâye taslaklarını canlandırır: bir öğrenci kukla, bir öğrenci "yönetmen" olur ve "de", "düşün", "gizle", "göster" kartlarını sırayla gösterir.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Kostümler ve animasyon

?Kostüm nedir?

Bir kuklanın farklı görünüşleridir. Kedinin iki kostümünde bacakları farklı durumdadır; ikisi sırayla gösterilince kedi yürüyor gibi görünür.

?Animasyon neden hareket ediyor gibi görünür?

Gözümüz birbirine çok benzeyen resimler hızla art arda gösterildiğinde onları kesintisiz bir hareket olarak algılar. Çizgi filmler de aynı yolla yapılır.

?Yeni kostüm nasıl eklenir?

Kostümler sekmesinin sol altındaki düğmeden kütüphaneden kostüm seçilir, çizim düzenleyiciyle çizilir ya da bilgisayardan resim yüklenir. Var olan kostüm sağ tıklanıp çoğaltılarak değiştirilebilir.

Anahtar kavramlar: KostümAnimasyonÇizim düzenleyici

02Konuşma, büyüklük ve görsel etkiler

Kartlara dokun.

?Etki bloklarında "yap" ile "değiştir" farkı nedir?

"[hayalet] etkisini (50) yap" etkiyi doğrudan 50'ye ayarlar. "[hayalet] etkisini (10) değiştir" var olan değere 10 ekler; döngü içinde kullanılınca kukla yavaş yavaş kaybolur.

?Büyüklük %100 ne demektir?

Kuklanın kostümdeki asıl boyutudur. %50 yarı boyut, %200 iki kat büyüklüktür.

03Dekor ve ses

?Dekor nasıl eklenir ve değiştirilir?

Sağ alttaki "Dekor seç" düğmesinden eklenir. Program içinde "dekoru [ ] yap" ya da "sonraki dekor" blokuyla değiştirilir; bu bloklar kuklada da sahnede de kullanılabilir.

?Kuklaya ses nasıl eklenir?

Sesler sekmesinde sol alttaki düğmeden kütüphaneden ses seçilir, mikrofonla kaydedilir ya da bilgisayardan ses dosyası yüklenir. Ses düzenleyicide ses kısaltılabilir, hızlandırılabilir, yankı eklenebilir.

?"sesini başlat" ile "sesini bitene kadar çal" ne zaman kullanılır?

Ses çalarken kukla hareket etmeye devam etsin istiyorsak "başlat"; ses bitmeden sonraki iş başlamasın istiyorsak "bitene kadar çal" kullanılır.

Biliyor muydun?

Sesler projenin dosya boyutunu büyütür; kısa ve gerekli sesleri kullan.

04Hikâyenin ikinci kuklası: Baykuş

Kütüphanedeki Owl (baykuş) kuklası hayalet etkisiyle yavaşça belirir.

?Baykuş neden önce 6 saniye bekler?

Kedi yürüyüp konuşurken baykuşun görünmemesi için. Süre, kedinin yürüme, konuşma ve düşünme sürelerinin toplamına göre ayarlanır.

?Döngü bitince hayalet etkisi kaç olur?

100'den başlayıp 10 kez 10 azaldığı için 0 olur; baykuş tamamen görünür hâle gelir.

bayrağa tıklanınca

x: 120 y: 40 konumuna git

hayalet ▾ etkisini 100 yap

6 saniye bekle

10 kez tekrarla

hayalet ▾ etkisini -10 değiştir

0.1 saniye bekle

Hu hu! Merhaba! de 2 saniye

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Flipbook

Bir defterin köşesine önceden çizdiğin basit çöp adam animasyonunu hızlıca çevirerek göster. "Resimler neden hareket ediyor gibi görünüyor?" diye sor; ardışık resimlerin hızla değişmesinin hareket yanılsaması yarattığını vurgula.

10dk

Keşif: Kostümler ve animasyon

Kostümler sekmesini aç, kedinin iki kostümünü göster. "sonraki kostüm" ve kısa bekleme içeren döngüyle kediyi yürüt; bekleme süresini 0.1 ile 1 saniye arasında değiştirerek animasyon hızını tartıştır.

8dk

Keşif: Konuşma, etkiler ve ses

"de" ile "düşün" balonlarını karşılaştır. Renk, hayalet ve girdap etkilerini tahtada dene; öğrenciler hangi etkinin ne yaptığını tahmin etsin. Sesler sekmesinden kütüphaneden bir ses ekleyip iki ses bloğunun farkını göster.

14dk

Etkinlik: Ormanda hikâye

Gruplar önce üç kareli taslak kâğıdına hikâyelerini çizer. Ardından tahtada ortak betik kurulur: kedi yürüyerek gelir, konuşur, düşünür; baykuş hayalet etkisiyle yavaşça belirir ve cevap verir. Gruplar kendi repliklerini yazarak betiği değiştirir.

bayrağa tıklanınca

dekoru Orman ▾ yap

x: -180 y: -100 konumuna git

10 kez tekrarla

10 adım git

sonraki kostüm

0.2 saniye bekle

Ne güzel bir orman! de 2 saniye

Burada kim var? düşün 2 saniye

Miyav ▾ sesini bitene kadar çal

3dk

Değerlendirme: Blok avcısı

"Kediyi yarı saydam yap", "Kediyi büyüt", "Sessizce düşündür" gibi istekler söyle; öğrenciler hangi Görünüm ya da Ses bloğunun gerektiğini söylesin.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. "sonraki kostüm" bloğu kuklanın bir sonraki görünüşüne geçmesini sağlar.

Cevabı göster

Doğru

2. Kostüm animasyonunda bekleme koymazsak kostümler gözün göremeyeceği kadar hızlı değişir.

Cevabı göster

Doğru

3. "düşün" bloğu konuşma balonunu sesli okur.

Cevabı göster

Yanlış · "düşün" bloğu bulut biçimli düşünce balonu gösterir; sesli okuma için Metinden Konuşmaya uzantısı gerekir.

4. Hayalet etkisi 100 yapıldığında kukla tamamen görünmez olur.

Cevabı göster

Doğru

5. "gizle" bloğu kuklayı projeden siler.

Cevabı göster

Yanlış · "gizle" kuklayı yalnızca görünmez yapar; kukla ve betikleri durur. "göster" ile yeniden görünür.

6. Dekorlar kuklaya değil, sahneye aittir.

Cevabı göster

Doğru

7. "sesini başlat" bloğu ses bitene kadar alttaki blokları bekletir.

Cevabı göster

Yanlış · "başlat" sesi çalmaya başlar ve hemen alttaki bloğa geçer. Sesin bitmesini bekleyen blok "bitene kadar çal"dır.

8. "görsel etkileri temizle" bloğu kuklayı normal görünüşüne döndürür.

Cevabı göster

Doğru

9. Kuklaya kendi sesimizi mikrofonla kaydedip ekleyebiliriz.

Cevabı göster

Doğru

21. hafta günlük planı

2026–2027 6. sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi 21. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

6. SINIF BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ GÜNLÜK PLANI · 21. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
Ders	6. Sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım	Sınıf / Düzey	6. sınıf
Hafta / Tarih	21. Hafta · 22–26 Şubat (ŞUBAT)	Süre	2 ders saati (40' + 40')
Tema	YAZILIM TASARIMI VE PROGRAMLAMA
Konu	Görünüm ve Ses
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısı	BTY.6.6.1 Blok tabanlı ortamda yazılım geliştirme bileşenlerinden yararlanabilme
Süreç bileşenleri	Kostüm değiştirerek kuklaya yürüme animasyonu yaptırır. "de" ve "düşün" bloklarını, büyüklük ve görsel etki bloklarını amacına uygun kullanır. Sahneye dekor ekler, kuklaya ses ekleyip "başlat" ile "bitene kadar çal" farkını açıklar. İki kuklalı kısa bir hikâye animasyonu tasarlar.
Araç, gereç ve kaynaklar	Akıllı tahtada Scratch 3 · Hoparlör · Üç kareli hikâye taslağı kâğıdı (grup başına bir tane) · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)

BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
Süre	Etkinlik akışı
1. ders 5 dk	Isınma: Flipbook Bir defterin köşesine önceden çizdiğin basit çöp adam animasyonunu hızlıca çevirerek göster. "Resimler neden hareket ediyor gibi görünüyor?" diye sor; ardışık resimlerin hızla değişmesinin hareket yanılsaması yarattığını vurgula.
1. ders 10 dk	Keşif: Kostümler ve animasyon Kostümler sekmesini aç, kedinin iki kostümünü göster. "sonraki kostüm" ve kısa bekleme içeren döngüyle kediyi yürüt; bekleme süresini 0.1 ile 1 saniye arasında değiştirerek animasyon hızını tartıştır.
1. ders 8 dk	Keşif: Konuşma, etkiler ve ses "de" ile "düşün" balonlarını karşılaştır. Renk, hayalet ve girdap etkilerini tahtada dene; öğrenciler hangi etkinin ne yaptığını tahmin etsin. Sesler sekmesinden kütüphaneden bir ses ekleyip iki ses bloğunun farkını göster.
1. ders 14 dk	Etkinlik: Ormanda hikâye Gruplar önce üç kareli taslak kâğıdına hikâyelerini çizer. Ardından tahtada ortak betik kurulur: kedi yürüyerek gelir, konuşur, düşünür; baykuş hayalet etkisiyle yavaşça belirir ve cevap verir. Gruplar kendi repliklerini yazarak betiği değiştirir.
1. ders 3 dk	Değerlendirme: Blok avcısı "Kediyi yarı saydam yap", "Kediyi büyüt", "Sessizce düşündür" gibi istekler söyle; öğrenciler hangi Görünüm ya da Ses bloğunun gerektiğini söylesin.
2. ders 10 dk	Tekrar: Sunum 9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders 20 dk	Uygulama: Etkinlikler Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Blok ne yapar?; Görünüm mü, Ses mi?; Kediye ne yaptıralım?; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Test yarışması: Görünüm ve Ses.
2. ders 10 dk	Değerlendirme 9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
Farklılaştırma	Bilgisayarsız sınıf alternatifi: Kâğıt flipbook ve canlı hikâye. Öğrenciler küçük kâğıt destelerine iki kareli animasyon çizer. Ardından gruplar hikâye taslaklarını canlandırır: bir öğrenci kukla, bir öğrenci "yönetmen" olur ve "de", "düşün", "gizle", "göster" kartlarını sırayla gösterir.

BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçları	Gözlem formu, dereceli puanlama anahtarı, performans görevi
Doğru-yanlış soruları	"sonraki kostüm" bloğu kuklanın bir sonraki görünüşüne geçmesini sağlar. (D) Kostüm animasyonunda bekleme koymazsak kostümler gözün göremeyeceği kadar hızlı değişir. (D) "düşün" bloğu konuşma balonunu sesli okur. (Y) Hayalet etkisi 100 yapıldığında kukla tamamen görünmez olur. (D) "gizle" bloğu kuklayı projeden siler. (Y) Dekorlar kuklaya değil, sahneye aittir. (D) "sesini başlat" bloğu ses bitene kadar alttaki blokları bekletir. (Y) "görsel etkileri temizle" bloğu kuklayı normal görünüşüne döndürür. (D) Kuklaya kendi sesimizi mikrofonla kaydedip ekleyebiliriz. (D)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalar	Hikâye çalışmasında kuklalar arasındaki sıralamayı "bekle" bloklarıyla ayarlamak zorlaşınca öğrenciler "bunu daha kolay yapmanın yolu yok mu?" diye soracaktır; bu, 26. haftadaki haberleşme (yayınla) konusunun merak kancasıdır.

…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni

UYGUNDUR22.02.2027…………………………Okul Müdürü

Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.

Etkileşimli sürümü aç →