6. Sınıf · 22. hafta · Yazılım Tasarımı ve Programlama

Döngüler ve Kalemle Çizim

6. Sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım · 22. hafta ders notu · BTY.6.6.1

Öğrenme çıktıları

BTY.6.6.1

"(n) kez tekrarla", "sürekli tekrarla" ve "<> olana kadar tekrarla" döngülerini ayırt eder.
Kalem uzantısını ekleyip kalem bloklarıyla sahneye çizim yapar.
Düzgün çokgenlerde dönüş açısını 360 ÷ kenar sayısı kuralıyla hesaplar.
İç içe döngü kullanarak desen çizen bir program yazar.

Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Zeminde kaplumbağa

Sınıf zeminine tebeşirle bir başlangıç noktası çiz. Bir öğrenci "kalem" olur ve arkasından bant çekerek yürür; sınıf "4 kez tekrarla: 3 adım ilerle, 90 derece sağa dön" gibi döngü komutları verir. Üçgen için 120°, altıgen için 60° denenir.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Döngü nedir? Üç döngü türü

Kartlara dokun.

?Döngü neden kullanılır?

Aynı blokları defalarca alt alta yazmak yerine bir kez yazıp tekrar ettirmek için. Program kısalır, okunması ve değiştirilmesi kolaylaşır.

?"olana kadar tekrarla" döngüsü hiç çalışmayabilir mi?

Evet. Koşul daha başta doğruysa döngünün içi hiç çalışmadan alttaki bloğa geçilir.

bayrağa tıklanınca

x: -200 y: 0 konumuna git

90 yönüne dön

[kenar] değiyor mu? olana kadar tekrarla

5 adım git

Kenara geldim! de 2 saniye

Anahtar kavramlar: DöngüTekrarKoşul

02Kalem uzantısı

?Kalem uzantısı nasıl eklenir?

Blok paletinin sol altındaki "Uzantı Ekle" düğmesine tıklanır ve açılan listeden Kalem seçilir. Kategori listesinin altına yeşil Kalem kategorisi gelir.

?Kalemin temel blokları nelerdir?

"kalemi bastır" iz bırakmaya başlar, "kalemi kaldır" iz bırakmayı durdurur, "tümünü sil" çizimleri temizler; ayrıca kalem rengi ve kalınlığı ayarlanabilir.

?"damga" bloğu ne yapar?

Kuklanın o anki görüntüsünü sahneye bir resim gibi basar. Kukla gitse de damga orada kalır.

03Düzgün çokgenler: 360 ÷ kenar

Tablodaki soru işaretli kutulara dokun.

?Neden toplam dönüş 360° olmalı?

Kukla şekli bitirdiğinde başladığı yöne geri bakmalıdır; bu da tam bir tur, yani 360° dönmek demektir.

?Kenar sayısı çok artarsa ne olur?

Örneğin 36 kez 10 adım gidip 10° dönülürse şekil daire gibi görünür.

Biliyor muydun?

Kukla her köşede iç açı kadar değil, dış açı kadar döner.

Şekil	Kenar = tekrar	Dönüş açısı
Kare
Üçgen
Beşgen
Altıgen
Sekizgen
Beş köşeli yıldız

04İç içe döngü: Çiçek deseni

?İç içe döngüde toplam kaç altıgen çizilir?

Dış döngü 12 kez döndüğü ve her turda iç döngü bir altıgen çizdiği için 12 altıgen çizilir.

?Dış döngüdeki 30° nereden geldi?

12 altıgenin çiçeği tam tur tamamlaması için 360 ÷ 12 = 30° dönülür.

?Toplam kaç kez "adım git" bloğu çalışır?

İç döngü 6, dış döngü 12 kez döndüğü için 6 × 12 = 72 kez çalışır.

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Tekrar eden hareket

Bir öğrenciden sınıfta kare çizecek şekilde yürümesini iste; sen de komutları söyle: "4 adım ilerle, sağa dön" ... Dört kez aynı şeyi söylediğini fark ettir: "Bunu daha kısa nasıl söyleriz?"

9dk

Keşif: Üç döngü türü

Kontrol kategorisindeki üç döngüyü tanıt. Aynı kediyle "(10) kez tekrarla" ile sayılı, "sürekli tekrarla" ile durdurana kadar, "<[kenar] değiyor mu?> olana kadar tekrarla" ile koşula bağlı hareketi göster.

10dk

Keşif: Kalem ve şekiller

Sol alttaki Uzantı Ekle düğmesinden Kalem uzantısını ekle. Kare çizen betiği birlikte kur; sonra öğrencilere üçgen, altıgen ve yıldız için tekrar sayısını ve dönüş açısını tahmin ettir. 360 ÷ kenar kuralını tahtada göster.

13dk

Etkinlik: Altıgen çiçek

Önce tek bir altıgen çizen iç döngüyü kurun. Sonra onu 12 kez tekrarlayan ve her seferinde 30° dönen dış döngüyü ekleyin. Öğrenciler sırayla tahtaya gelip tekrar sayısı ile açıyı değiştirerek yeni desenler üretir (örneğin 8 kez ve 45°).

bayrağa tıklanınca

tümünü sil

x: 0 y: 0 konumuna git

90 yönüne dön

kalem kalınlığını 3 yap

kalemi bastır

12 kez tekrarla

6 kez tekrarla

50 adım git

↻ 60 derece dön

↻ 30 derece dön

kalem renk ▾ değerini 10 değiştir

kalemi kaldır

3dk

Değerlendirme: Açıyı bul

"Beşgen için kaç derece dönmeliyiz?", "Sekizgen için kaç kez tekrarlarız?" sorularını sor; öğrenciler 360 ÷ kenar kuralıyla cevaplasın (72°, 8 kez).

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. "(4) kez tekrarla" bloğu içindeki blokları 4 kez çalıştırır.

Cevabı göster

Doğru

2. "sürekli tekrarla" bloğunun altına başka blok takılabilir.

Cevabı göster

Yanlış · "sürekli tekrarla" hiç bitmediği için altında çıkıntı yoktur; ondan sonraki bloklar hiçbir zaman çalışmazdı.

3. "<> olana kadar tekrarla" döngüsü koşul doğru olunca durur.

Cevabı göster

Doğru

4. Kare çizmek için 4 kez 90° dönmek gerekir.

Cevabı göster

Doğru

5. Üçgen çizmek için her köşede 60° dönülür.

Cevabı göster

Yanlış · Kukla dış açı kadar döner: 360 ÷ 3 = 120°. 60° iç açıdır.

6. Kalem blokları Scratch'e Uzantı Ekle düğmesiyle eklenir.

Cevabı göster

Doğru

7. "kalemi bastır" bloğundan sonra kukla hareket ettikçe arkasında iz bırakır.

Cevabı göster

Doğru

8. "tümünü sil" bloğu kuklayı sahneden siler.

Cevabı göster

Yanlış · "tümünü sil" yalnızca kalemle çizilmiş izleri ve damgaları temizler; kuklaya dokunmaz.

9. Beş köşeli yıldız çizmek için 5 kez 144° dönülür.

Cevabı göster

Doğru · Yıldız çizerken kukla iki tam tur döner: 5 × 144 = 720°.

10. İç içe döngüde içteki döngü, dıştaki döngünün her turunda baştan sona çalışır.

Cevabı göster

Doğru

22. hafta günlük planı

2026–2027 6. sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi 22. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

6. SINIF BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ GÜNLÜK PLANI · 22. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
Ders	6. Sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım	Sınıf / Düzey	6. sınıf
Hafta / Tarih	22. Hafta · 1–5 Mart (MART)	Süre	2 ders saati (40' + 40')
Tema	YAZILIM TASARIMI VE PROGRAMLAMA
Konu	Döngüler ve Kalemle Çizim
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısı	BTY.6.6.1 Blok tabanlı ortamda yazılım geliştirme bileşenlerinden yararlanabilme
Süreç bileşenleri	"(n) kez tekrarla", "sürekli tekrarla" ve "<> olana kadar tekrarla" döngülerini ayırt eder. Kalem uzantısını ekleyip kalem bloklarıyla sahneye çizim yapar. Düzgün çokgenlerde dönüş açısını 360 ÷ kenar sayısı kuralıyla hesaplar. İç içe döngü kullanarak desen çizen bir program yazar.
Araç, gereç ve kaynaklar	Akıllı tahtada Scratch 3 · Açıölçer ve tahta cetveli · Tebeşir ya da renkli bant (sınıf zemini için) · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)

BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
Süre	Etkinlik akışı
1. ders 5 dk	Isınma: Tekrar eden hareket Bir öğrenciden sınıfta kare çizecek şekilde yürümesini iste; sen de komutları söyle: "4 adım ilerle, sağa dön" ... Dört kez aynı şeyi söylediğini fark ettir: "Bunu daha kısa nasıl söyleriz?"
1. ders 9 dk	Keşif: Üç döngü türü Kontrol kategorisindeki üç döngüyü tanıt. Aynı kediyle "(10) kez tekrarla" ile sayılı, "sürekli tekrarla" ile durdurana kadar, "<[kenar] değiyor mu?> olana kadar tekrarla" ile koşula bağlı hareketi göster.
1. ders 10 dk	Keşif: Kalem ve şekiller Sol alttaki Uzantı Ekle düğmesinden Kalem uzantısını ekle. Kare çizen betiği birlikte kur; sonra öğrencilere üçgen, altıgen ve yıldız için tekrar sayısını ve dönüş açısını tahmin ettir. 360 ÷ kenar kuralını tahtada göster.
1. ders 13 dk	Etkinlik: Altıgen çiçek Önce tek bir altıgen çizen iç döngüyü kurun. Sonra onu 12 kez tekrarlayan ve her seferinde 30° dönen dış döngüyü ekleyin. Öğrenciler sırayla tahtaya gelip tekrar sayısı ile açıyı değiştirerek yeni desenler üretir (örneğin 8 kez ve 45°).
1. ders 3 dk	Değerlendirme: Açıyı bul "Beşgen için kaç derece dönmeliyiz?", "Sekizgen için kaç kez tekrarlarız?" sorularını sor; öğrenciler 360 ÷ kenar kuralıyla cevaplasın (72°, 8 kez).
2. ders 10 dk	Tekrar: Sunum 9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders 20 dk	Uygulama: Etkinlikler Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Şekil ve dönüş açısı; Üçgen çizen betiği sırala; Hangi döngü uygun?; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Eşleşen kartlar: Döngüler ve Kalemle Çizim.
2. ders 10 dk	Değerlendirme 10 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
Farklılaştırma	Bilgisayarsız sınıf alternatifi: Zeminde kaplumbağa. Sınıf zeminine tebeşirle bir başlangıç noktası çiz. Bir öğrenci "kalem" olur ve arkasından bant çekerek yürür; sınıf "4 kez tekrarla: 3 adım ilerle, 90 derece sağa dön" gibi döngü komutları verir. Üçgen için 120°, altıgen için 60° denenir.

BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçları	Gözlem formu, dereceli puanlama anahtarı, performans görevi
Doğru-yanlış soruları	"(4) kez tekrarla" bloğu içindeki blokları 4 kez çalıştırır. (D) "sürekli tekrarla" bloğunun altına başka blok takılabilir. (Y) "<> olana kadar tekrarla" döngüsü koşul doğru olunca durur. (D) Kare çizmek için 4 kez 90° dönmek gerekir. (D) Üçgen çizmek için her köşede 60° dönülür. (Y) Kalem blokları Scratch'e Uzantı Ekle düğmesiyle eklenir. (D) "kalemi bastır" bloğundan sonra kukla hareket ettikçe arkasında iz bırakır. (D) "tümünü sil" bloğu kuklayı sahneden siler. (Y) Beş köşeli yıldız çizmek için 5 kez 144° dönülür. (D) İç içe döngüde içteki döngü, dıştaki döngünün her turunda baştan sona çalışır. (D)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalar	Çizime başlamadan önce "tümünü sil", "konuma git" ve "yönüne dön" bloklarıyla başlangıç ayarı yapılmazsa her denemede şekiller üst üste biner ve kaydırılmış görünür; bunu bilerek bir kez gösterip öğrencilere hatayı buldurmak etkilidir.

…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni

UYGUNDUR01.03.2027…………………………Okul Müdürü

Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.

Etkileşimli sürümü aç →