Bilişim Ders Notları
6. Sınıf · 3. hafta · Dijital Ürün Tasarım ve Geliştirme

Tablolama Programlarını Tanıyalım

6. Sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım · 3. hafta ders notu · BTY.6.2.1

Öğrenme çıktıları
BTY.6.2.1
  • Tablolama programlarının ne işe yaradığını açıklar; Microsoft Excel, LibreOffice Calc ve Google E-Tablolar'ı örnek verir.
  • Satır, sütun, hücre, hücre adresi ve etkin hücreyi program arayüzünde gösterir.
  • Ad kutusu, formül çubuğu, çalışma kitabı ve çalışma sayfasının görevlerini ayırt eder.
  • A1:C4 gibi bir hücre aralığını okur ve aralıktaki hücre sayısını hesaplar.
Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Kâğıt ızgarada hücre avı

Kareli kâğıda A–F sütunları ve 1–6 satırlarından oluşan bir ızgara çizilir. Öğretmen "B3'e yıldız çiz, D1:D4 aralığını maviye boya, A6:F6 aralığını yeşile boya" gibi komutlar okur. Öğrenciler hücreleri boyar ve ortaya çıkan şekli sıra arkadaşıyla karşılaştırır; ardından birbirlerine aralık sorarlar.

Ders videosu

3. haftanın konu anlatımı · Bilişim Ders Notları

YouTube'da aç ↗

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Tablolama programı nedir?
?Tablolama programı nedir?
Verileri satır ve sütunlardan oluşan tablolarda düzenlememizi, hesap yapmamızı ve grafik çizmemizi sağlayan programdır. Elektronik tablo ya da hesap tablosu programı da denir.
?En yaygın tablolama programları hangileridir?
Microsoft Excel (lisanslı), LibreOffice Calc (ücretsiz, açık kaynak) ve tarayıcıda çalışan Google E-Tablolar en yaygın olanlarıdır. Apple'ın Numbers programı da bir tablolama programıdır.
?Kâğıda çizilen tablodan farkı nedir?
Bir sayı değiştiğinde toplam, ortalama ve grafik kendiliğinden güncellenir. Kâğıtta ise her hesabı silip yeniden yapmak gerekir; ayrıca binlerce satır veri saniyeler içinde sıralanabilir.
Anahtar kavramlar: Tablolama programıElektronik tablo.xlsx.ods
X Microsoft ExcelTicari · Windows / Mac C LibreOffice CalcÜcretsiz · açık kaynak G Google E-TablolarTarayıcıda · bulutta Hepsi satır ve sütunlardan oluşan çalışma sayfalarıyla çalışır.
02Satır, sütun ve hücre
?Satır ve sütun nedir?
Yatay dizilere satır, dikey dizilere sütun denir. Satırlar 1, 2, 3… diye sayılarla; sütunlar A, B, C… diye harflerle adlandırılır.
?Hücre ve hücre adresi nedir?
Bir satır ile bir sütunun kesiştiği kutuya hücre denir. Adresi önce sütun harfi, sonra satır numarası yazılarak verilir: B sütunu ile 3. satırın kesiştiği hücre B3'tür.
?Z sütunundan sonra hangi sütun gelir?
Harfler bitince iki harfe geçilir: AA, AB, AC… Excel'in güncel sürümlerinde 16.384 sütun (son sütun XFD) ve 1.048.576 satır vardır.
?Etkin hücre nedir?
O anda seçili olan ve klavyeden yazılanların gireceği hücredir. Kalın bir çerçeveyle gösterilir; sağ alt köşesindeki küçük kareye doldurma tutamacı denir.
Biliyor muydun?

Satranç tahtasını düşün: "e4" nasıl bir kareyi gösteriyorsa, "B3" de tabloda tek bir hücreyi gösterir. Önce harf, sonra sayı!

ABCD123456 Sütun (C) Satır (5) HücreB3B3 Sütunlar harfle, satırlar sayıyla adlandırılır. Hücre adresi = sütun + satır
03Arayüzü tanıyalım
Tablolama programı DosyaGirişEkleFormüllerVeri B3 fx95 ABCDE1AdMatFenTürkçeOrtalama2Ali8075903Ayşe9588924Can7082765Zeynep88918567 Sayfa1 Sayfa2 + Etkin hücre: B3
  1. 1Menü şeridiDosya, Giriş, Ekle, Formüller, Veri sekmeleri.Dokun, adını gör
  2. 2Ad kutusuSeçili hücrenin adresini gösterir (B3).Dokun, adını gör
  3. 3Formül çubuğuHücredeki veri ya da formül burada görünür ve düzenlenir.Dokun, adını gör
  4. 4Sütun başlığıSütunlar harflerle adlandırılır (A, B, C…).Dokun, adını gör
  5. 5Satır numarasıSatırlar sayılarla adlandırılır (1, 2, 3…).Dokun, adını gör
  6. 6Etkin hücreKalın çerçeveli, üzerinde çalıştığımız hücre.Dokun, adını gör
  7. 7Sayfa sekmeleriBir çalışma kitabında birden çok çalışma sayfası olur.Dokun, adını gör

Kartlara dokun.

?Ad kutusu ile formül çubuğu arasındaki fark nedir?
Ad kutusu hücrenin adresini, formül çubuğu hücrenin içeriğini gösterir. B3 hücresinde 95 yazıyorsa ad kutusunda B3, formül çubuğunda 95 görünür.
04Çalışma kitabı, sayfa ve hücre aralığı

Soru işaretli kutulara dokun.

?Çalışma kitabı ile çalışma sayfası arasındaki fark nedir?
Kaydettiğimiz dosyanın tamamı çalışma kitabıdır. Kitabın içindeki her tablo ise bir çalışma sayfasıdır; aynı kitapta 6-A, 6-B, 6-C gibi birçok sayfa olabilir.
?Hücre aralığı nasıl yazılır?
Aralığın sol üst hücresi ile sağ alt hücresi arasına iki nokta üst üste (:) konur. A1:C4, A1'den C4'e kadar uzanan dikdörtgen bloktur.
?Bir aralıkta kaç hücre olduğunu nasıl buluruz?
Sütun sayısını satır sayısıyla çarparız. A1:C4 aralığında 3 sütun (A, B, C) ve 4 satır (1–4) vardır: 3 × 4 = 12 hücre.
Anahtar kavramlar: Çalışma kitabıÇalışma sayfasıHücre aralığıİki nokta (:)
ABC1AdNot2Ali853Ece924Can78 6-A6-B6-C Sayfa sekmeleri Çalışma kitabıNotlar.xlsx (dosya) Çalışma sayfasıKitabın içindeki sayfa Bir kitaptabirçok sayfa olabilir
AralıkSütunlarSatırlarHücre sayısı
A1:C4
B2:B6
A1:D1
C3:E5

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Sınıfın oturma planı

Tahtaya sıraların planını ızgara gibi çiz; sütunlara A, B, C…, satırlara 1, 2, 3… yaz. "C3'te kim oturuyor?", "Elif hangi adreste?" diye sor. Satranç tahtasında taşların da e4 gibi harf ve sayıyla gösterildiğini hatırlat.

8dk

Keşif: Tablolama programları

Üç yaygın programı tanıt: Microsoft Excel (lisanslı, dosya uzantısı .xlsx), LibreOffice Calc (ücretsiz ve açık kaynak, .ods) ve tarayıcıda çalışan Google E-Tablolar. Üçünün de aynı mantıkla, satır ve sütunlardan oluşan sayfalarla çalıştığını vurgula.

X Microsoft ExcelTicari · Windows / Mac C LibreOffice CalcÜcretsiz · açık kaynak G Google E-TablolarTarayıcıda · bulutta Hepsi satır ve sütunlardan oluşan çalışma sayfalarıyla çalışır.
12dk

Keşif: Arayüzün bölümleri

Tahtada programı aç (açamıyorsan çizimi kullan). Bir hücreye tıkla; ad kutusunda adresin, formül çubuğunda içeriğin göründüğünü göster. Ad kutusuna D5 yazıp Enter'a basarak o hücreye atla. Alt kısımdaki sekmeden yeni bir çalışma sayfası ekle ve kaydedilen dosyanın "çalışma kitabı" olduğunu söyle.

Tablolama programı DosyaGirişEkleFormüllerVeri B3 fx95 ABCDE1AdMatFenTürkçeOrtalama2Ali8075903Ayşe9588924Can7082765Zeynep88918567 Sayfa1 Sayfa2 + Etkin hücre: B3
10dk

Etkinlik: Hücre avı

Öğrenciler sırayla tahtaya gelir. Öğretmenin söylediği adrese (E2, A6…) tıklar ya da ızgarada o kareyi boyar. Ardından A1:C4, B2:D3 gibi aralıkları sürükleyerek seçer; sınıf aralıktaki hücre sayısını "sütun × satır" diye hesaplar.

Hücre aralığı DosyaGirişEkleFormüllerVeri A1:C4 fx ABCDE1AyKitapOkuyan2Eylül34123Ekim41154Kasım29115Aralık38146 A1başlangıç C4bitiş A1:C4 → 3 sütun × 4 satır = 12 hücre
5dk

Değerlendirme: Çıkış kartı

Eşleştirme oyununu tahtada oynat. Çıkış kartına şu iki soruyu yazdır: "B2:D5 aralığında kaç hücre vardır?" (3 × 4 = 12) ve "Ad kutusu ile formül çubuğunun farkı nedir?"

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Tablolama programlarında sütunlar harflerle, satırlar sayılarla adlandırılır.

Cevabı gösterDoğru

2. "3B" doğru yazılmış bir hücre adresidir.

Cevabı gösterYanlış · Hücre adresinde önce sütun harfi, sonra satır numarası yazılır. Doğrusu B3'tür.

3. Ad kutusu, seçili (etkin) hücrenin adresini gösterir.

Cevabı gösterDoğru

4. Formül çubuğunda yalnızca formüller görünür; sayı ve yazılar görünmez.

Cevabı gösterYanlış · Formül çubuğu etkin hücrede ne varsa onu gösterir: sayı, metin ya da formül.

5. Bir çalışma kitabının içinde birden fazla çalışma sayfası bulunabilir.

Cevabı gösterDoğru · Alt kısımdaki sayfa sekmelerinden yeni sayfa eklenebilir.

6. A1:C4 aralığında 12 hücre vardır.

Cevabı gösterDoğru · A, B, C (3 sütun) × 1–4 (4 satır) = 12 hücre.

7. Google E-Tablolar'ı kullanmak için bilgisayara program kurmak zorunludur.

Cevabı gösterYanlış · Google E-Tablolar internet tarayıcısında çalışır; Google hesabı ve internet bağlantısı yeterlidir.

8. Aynı anda yalnızca bir etkin hücre vardır ve kalın bir çerçeveyle gösterilir.

Cevabı gösterDoğru

9. LibreOffice Calc ücretli bir tablolama programıdır.

Cevabı gösterYanlış · LibreOffice Calc ücretsiz ve açık kaynaklıdır. Microsoft Excel ise lisans ücretiyle kullanılır.
← Önceki haftaGeçmişten Geleceğe Yenilikçi Bilişim Teknolojileri Sonraki hafta →Tablolamayla Çözülebilecek Problemler

3. hafta günlük planı

2026–2027 6. sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi 3. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

6. SINIF BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ GÜNLÜK PLANI · 3. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
Ders6. Sınıf Bilişim Teknolojileri ve YazılımSınıf / Düzey6. sınıf
Hafta / Tarih3. Hafta · 28 Eylül – 2 Ekim (EYLÜL)Süre2 ders saati (40' + 40')
TemaDİJİTAL ÜRÜN TASARIM VE GELİŞTİRME
KonuTablolama Programlarını Tanıyalım
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısıBTY.6.2.1 Tablolama programlarından yararlanabilme
Süreç bileşenleri
  • Tablolama programlarının ne işe yaradığını açıklar; Microsoft Excel, LibreOffice Calc ve Google E-Tablolar'ı örnek verir.
  • Satır, sütun, hücre, hücre adresi ve etkin hücreyi program arayüzünde gösterir.
  • Ad kutusu, formül çubuğu, çalışma kitabı ve çalışma sayfasının görevlerini ayırt eder.
  • A1:C4 gibi bir hücre aralığını okur ve aralıktaki hücre sayısını hesaplar.
Araç, gereç ve kaynaklarAkıllı tahta (tablolama programı ya da tarayıcıda Google E-Tablolar) · Tahtaya çizilmiş 6×6 ızgara ya da kareli kâğıt · A–F harf kartları ve 1–6 sayı kartları · Renkli kalemler, yapışkan not kâğıtları · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)
BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
SüreEtkinlik akışı
1. ders
5 dk		Isınma: Sınıfın oturma planı
Tahtaya sıraların planını ızgara gibi çiz; sütunlara A, B, C…, satırlara 1, 2, 3… yaz. "C3'te kim oturuyor?", "Elif hangi adreste?" diye sor. Satranç tahtasında taşların da e4 gibi harf ve sayıyla gösterildiğini hatırlat.
1. ders
8 dk		Keşif: Tablolama programları
Üç yaygın programı tanıt: Microsoft Excel (lisanslı, dosya uzantısı .xlsx), LibreOffice Calc (ücretsiz ve açık kaynak, .ods) ve tarayıcıda çalışan Google E-Tablolar. Üçünün de aynı mantıkla, satır ve sütunlardan oluşan sayfalarla çalıştığını vurgula.
1. ders
12 dk		Keşif: Arayüzün bölümleri
Tahtada programı aç (açamıyorsan çizimi kullan). Bir hücreye tıkla; ad kutusunda adresin, formül çubuğunda içeriğin göründüğünü göster. Ad kutusuna D5 yazıp Enter'a basarak o hücreye atla. Alt kısımdaki sekmeden yeni bir çalışma sayfası ekle ve kaydedilen dosyanın "çalışma kitabı" olduğunu söyle.
1. ders
10 dk		Etkinlik: Hücre avı
Öğrenciler sırayla tahtaya gelir. Öğretmenin söylediği adrese (E2, A6…) tıklar ya da ızgarada o kareyi boyar. Ardından A1:C4, B2:D3 gibi aralıkları sürükleyerek seçer; sınıf aralıktaki hücre sayısını "sütun × satır" diye hesaplar.
1. ders
5 dk		Değerlendirme: Çıkış kartı
Eşleştirme oyununu tahtada oynat. Çıkış kartına şu iki soruyu yazdır: "B2:D5 aralığında kaç hücre vardır?" (3 × 4 = 12) ve "Ad kutusu ile formül çubuğunun farkı nedir?"
2. ders
10 dk		Tekrar: Sunum
10 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders
20 dk		Uygulama: Etkinlikler
Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Tablolama programı: numarayı parçayla eşleştir; Kavramı açıklamasıyla eşleştir; Sütun adı mı, satır no mu, hücre adresi mi?; Adresi söyle, aralığı hesapla!; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Test yarışması: Tablolama Programlarını Tanıyalım.
2. ders
10 dk		Değerlendirme
9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
FarklılaştırmaBilgisayarsız sınıf alternatifi: Kâğıt ızgarada hücre avı. Kareli kâğıda A–F sütunları ve 1–6 satırlarından oluşan bir ızgara çizilir. Öğretmen "B3'e yıldız çiz, D1:D4 aralığını maviye boya, A6:F6 aralığını yeşile boya" gibi komutlar okur. Öğrenciler hücreleri boyar ve ortaya çıkan şekli sıra arkadaşıyla karşılaştırır; ardından birbirlerine aralık sorarlar.
BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçlarıKontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları
  1. Tablolama programlarında sütunlar harflerle, satırlar sayılarla adlandırılır. (D)
  2. "3B" doğru yazılmış bir hücre adresidir. (Y)
  3. Ad kutusu, seçili (etkin) hücrenin adresini gösterir. (D)
  4. Formül çubuğunda yalnızca formüller görünür; sayı ve yazılar görünmez. (Y)
  5. Bir çalışma kitabının içinde birden fazla çalışma sayfası bulunabilir. (D)
  6. A1:C4 aralığında 12 hücre vardır. (D)
  7. Google E-Tablolar'ı kullanmak için bilgisayara program kurmak zorunludur. (Y)
  8. Aynı anda yalnızca bir etkin hücre vardır ve kalın bir çerçeveyle gösterilir. (D)
  9. LibreOffice Calc ücretli bir tablolama programıdır. (Y)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalarSınıfın oturma düzenini tablo gibi adlandırmak hücre adresini kalıcı kılar; bu "sınıf tablosunu" sonraki tablolama haftalarında da örnek veri olarak kullanabilirsiniz.
…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni
UYGUNDUR28.09.2026…………………………Okul Müdürü
Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.
Etkileşimli sürümü aç →