Bilişim Ders Notları
Dijital Sanat · 13. hafta · Dijital Üretimde Çizim, Görüntü ve Ses

Dijital Çizim 3: Piksel Sanatı

Dijital Sanatlar · 13. hafta ders notu · DS.1.4.1

Öğrenme çıktıları
DS.1.4.1
  • Piksel sanatının ızgara ve tek tek boyanan karelerle yapıldığını açıklar.
  • Sınırlı bir paletle (4–6 renk) kontur, ana renk, gölge ve ışık tonlarını seçer.
  • 16×16 piksellik bir simgeyi önce kareli kâğıtta planlar, sonra piksel editöründe çizer.
  • Piksel çizimini büyütürken bulanıklaşmaması için doğru dışa aktarma ayarını seçer.
Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Kareli kâğıtta piksel sanatı

Her öğrenci kareli kâğıtta 16×16 bir çerçeve kullanır; her kare bir pikseldir. Önce kurşun kalemle hangi karelerin boyanacağı işaretlenir, sonra en çok 6 kuru boyayla kareler tek tek boyanır. Kareler yarım boyanmaz: piksel ya tam boyalıdır ya boştur. Hızlı bitirenler ikinci bir kare çizerek iki karelik bir "animasyon" (kanadını açan kuş gibi) hazırlar.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Piksel sanatı nedir?
?Piksel sanatı nedir?
Resmin ızgara üzerindeki karelerin (piksellerin) tek tek ve bilerek boyanmasıyla yapıldığı dijital sanat türüdür. Ekran çözünürlüğünün düşük olduğu eski oyunlarda doğmuş, bugün de simge, oyun karakteri ve çıkartma tasarımında kullanılmaktadır.
?Piksel çiziminin boyutu neden küçük seçilir?
16×16 ya da 32×32 gibi küçük ızgaralar sanatçıyı yalnızca önemli ayrıntıları seçmeye zorlar. Her piksel önemli hâle gelir; bir göz tek pikselle, bir gülümseme üç pikselle anlatılabilir.
?Izgaradaki kare sayısı nasıl hesaplanır?
Satır sayısı ile sütun sayısı çarpılır. 16×16 ızgarada 256, 32×32 ızgarada 1024 kare vardır. Kare sayısı arttıkça ayrıntı artar ama çizim süresi de uzar.
Anahtar kavramlar: PikselIzgaraÇözünürlük
16 × 16 ızgara 16 pikselToplam 256 kare Sınırlı palet Kontur#1E2B3AGölge#4F7FB0Ana renk#8FB8DEIşık#DCEBF7Yüzgeç#F28C0FGöz ışığı#FFFFFF Palet değişince Gün batımı GeceÇizim aynı, renk farklı
02Piksel editörü
Piksel editörü · balik.pngDışa aktar 123 + Kare Önizleme 12 FPS Palet Boyut: 16 × 16 piksel
  1. 1Kareler (animasyon)Her kare bir çizimdir; kareler art arda oynatılınca hareket oluşur.Dokun, adını gör
  2. 2Yeni kareSeçili karenin kopyasını ekler; küçük değişiklik yapıp hareket üretilir.Dokun, adını gör
  3. 3KalemHer tıklama tek bir pikseli boyar.Dokun, adını gör
  4. 4SilgiPikseli saydam hâle getirir.Dokun, adını gör
  5. 5Birincil / ikincil renkSol tık birincil, sağ tık ikincil rengi kullanır.Dokun, adını gör
  6. 6Izgara (tuval)16×16 = 256 kare; her kare bir pikseldir.Dokun, adını gör
  7. 7ÖnizlemeÇizimi gerçek boyutuna yakın ve oynatılırken gösterir.Dokun, adını gör
  8. 8FPSSaniyede kaç karenin oynatılacağını belirler.Dokun, adını gör
  9. 9PaletÇizimde kullanılan az sayıdaki renk; tüm çizim bu renklerle yapılır.Dokun, adını gör
  10. 10Dışa aktarPNG resim, hareketli GIF ya da karo (sprite sheet) olarak kaydeder.Dokun, adını gör

Numaralara dokun: piksel editöründe neler var?

?Piksel editörü normal bir çizim programından nasıl ayrılır?
Araçları her tıklamada tam olarak bir pikseli boyar, kenar yumuşatma yapmaz. Ayrıca ızgara, ayna aracı, küçük önizleme ve kare kare animasyon paneli gibi piksel sanatına özel araçlar sunar.
?Piksel animasyonu nasıl yapılır?
Bir kare çizilir, kopyası alınır ve kopyada küçük bir değişiklik yapılır (kuyruk bir piksel yukarı kalkar gibi). Kareler saniyede 6–12 kare (FPS) hızla art arda oynatılınca hareket oluşur.
Anahtar kavramlar: Piksel editörüAyna aracıKare (frame)FPS
03Sınırlı palet

Kartlara dokun.

?Neden az renk kullanılır?
Az renk çizimi düzenli ve okunaklı yapar, her rengin bir görevi olur. Ayrıca bütün paleti değiştirerek aynı çizimi gece, gün batımı ya da kış teması gibi farklı havalara sokmak kolaylaşır.
Biliyor muydun?

Palet bulamadığında Lospec sitesindeki hazır paletlerden birini seç; renk kodlarını palet paneline yazman yeterli.

04Kaydetme ve büyütme

Soru işaretli kutulara dokun.

?Küçük piksel çizimini büyütünce neden bulanıklaşır?
Program aradaki yeni pikselleri komşu renklerin karışımıyla doldurursa kenarlar yumuşar. Büyütürken "en yakın komşu" (nearest neighbor) seçilir ve 2, 4, 8 gibi tam katlarla büyütülür; böylece her piksel net bir kareye dönüşür.
Anahtar kavramlar: PNGGIFEn yakın komşu
BiçimNe zaman?Not
PNG
GIF
Karo (sprite sheet)
JPG

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Yakından bak

Tahtada bir fotoğrafa ya da yazıya çok büyük yakınlaştır, karelerin (piksellerin) belirdiğini göster. "Bu kareleri bilerek, tek tek boyayarak resim yapsak?" diye sor. Eski oyun ve uygulama simgelerinin böyle yapıldığını söyle.

10dk

Keşif: Piksel editörü

Piksel editörü çizimini hotspot olarak aç; ızgarayı, kalem ve ayna aracını, paleti, önizlemeyi ve kareleri tanıt. Ardından tahtada Piskel'i açıp 16×16 yeni çizim başlat; ayna aracıyla tek tarafı boyayınca diğer tarafın kendiliğinden oluştuğunu göster.

Piksel editörü · balik.pngDışa aktar 123 + Kare Önizleme 12 FPS Palet Boyut: 16 × 16 piksel
8dk

Keşif: Sınırlı palet

Palet çizimini göster: balık yalnızca altı renkle çizilmiş. Kontur, gölge, ana renk ve ışık tonlarının görevini anlat. Aynı çizimin palet değişince gün batımı ya da gece havasına büründüğünü göster.

16 × 16 ızgara 16 pikselToplam 256 kare Sınırlı palet Kontur#1E2B3AGölge#4F7FB0Ana renk#8FB8DEIşık#DCEBF7Yüzgeç#F28C0FGöz ışığı#FFFFFF Palet değişince Gün batımı GeceÇizim aynı, renk farklı
14dk

Etkinlik: 16×16 simge

Her öğrenci kareli kâğıda 16×16 bir çerçeve çizer, okulumuza ya da Ahlat'a özgü bir simge (kümbet, elma, kitap, kalem, balık…) tasarlar. Önce konturu, sonra ana rengi, en son gölge ve ışığı boyar; en çok 6 renk kullanır. İki gönüllü tasarımını tahtada Piskel'e piksel piksel aktarır.

3dk

Değerlendirme: Mini galeri

Kâğıtlar tahtanın kenarına asılır. Sınıf "en okunaklı simge" ve "en iyi palet" için birer tasarım seçer, nedenini söyler.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Piksel sanatında her kare (piksel) tek bir renkle boyanır.

Cevabı gösterDoğru

2. 16×16 piksellik bir ızgarada toplam 32 kare vardır.

Cevabı gösterYanlış · 16 satır ve 16 sütun çarpılır: 16 × 16 = 256 kare.

3. Sınırlı palet kullanmak piksel çizimini daha düzenli ve uyumlu gösterir.

Cevabı gösterDoğru

4. Piksel çiziminde yumuşak kenarlı fırça kullanmak en iyi sonucu verir.

Cevabı gösterYanlış · Yumuşak fırça kenarlara yarı saydam pikseller ekler ve çizim bulanıklaşır. Piksel sanatında her tıklamada tek bir pikseli boyayan sert kalem kullanılır.

5. Ayna aracı, simetrik bir çizimin bir yarısını çizerken diğer yarısını otomatik oluşturur.

Cevabı gösterDoğru

6. Piksel çizimini büyütürken "en yakın komşu" yöntemi kareleri net tutar.

Cevabı gösterDoğru · Diğer yöntemler kareleri yumuşatıp bulanıklaştırır.

7. Piksel çizimi JPG olarak kaydetmek en uygun seçimdir.

Cevabı gösterYanlış · JPG sıkıştırma yaparken renkleri karıştırır ve kenarlarda lekeler oluşturur; saydam arka planı da desteklemez. Piksel çizimleri PNG, hareketli olanları GIF olarak kaydedilir.

8. Piksel animasyonunda kareler art arda oynatılarak hareket yanılsaması oluşturulur.

Cevabı gösterDoğru

9. Kontur rengi olarak çoğu zaman saf siyah yerine çok koyu bir ton seçilir.

Cevabı gösterDoğru · Koyu lacivert ya da koyu kahve, siyahtan daha yumuşak ve uyumlu görünür.
← Önceki haftaDijital Çizim 2: Eskizden Renge Sonraki hafta →Dijital Görüntü: Fotoğraf Düzenleme

13. hafta günlük planı

2026–2027 1. düzey Seçmeli Dijital Sanatlar dersi 13. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ DİJİTAL SANATLAR 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 13. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
DersSeçmeli Dijital Sanatlar 1. SeviyeSınıf / Düzey1. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih13. Hafta · 14–18 Aralık (ARALIK)Süre2 ders saati (40' + 40')
TemaDİJİTAL ÜRETİMDE ÇİZİM, GÖRÜNTÜ VE SES
KonuDijital Çizim 3: Piksel Sanatı
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısıDS.1.4.1 Dijital görsel çizim ve düzenleme araçlarından yararlanabilme
Süreç bileşenleri
  • Piksel sanatının ızgara ve tek tek boyanan karelerle yapıldığını açıklar.
  • Sınırlı bir paletle (4–6 renk) kontur, ana renk, gölge ve ışık tonlarını seçer.
  • 16×16 piksellik bir simgeyi önce kareli kâğıtta planlar, sonra piksel editöründe çizer.
  • Piksel çizimini büyütürken bulanıklaşmaması için doğru dışa aktarma ayarını seçer.
Araç, gereç ve kaynaklarAkıllı tahta, tahtada açık Piskel (tarayıcıda çalışır) ya da Krita · Kareli kâğıt (her öğrenciye 16×16 çerçeveli bir sayfa) · Kuru boya ya da keçeli kalem (en çok 6 renk) · Örnek palet kartları · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)
BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
SüreEtkinlik akışı
1. ders
5 dk		Isınma: Yakından bak
Tahtada bir fotoğrafa ya da yazıya çok büyük yakınlaştır, karelerin (piksellerin) belirdiğini göster. "Bu kareleri bilerek, tek tek boyayarak resim yapsak?" diye sor. Eski oyun ve uygulama simgelerinin böyle yapıldığını söyle.
1. ders
10 dk		Keşif: Piksel editörü
Piksel editörü çizimini hotspot olarak aç; ızgarayı, kalem ve ayna aracını, paleti, önizlemeyi ve kareleri tanıt. Ardından tahtada Piskel'i açıp 16×16 yeni çizim başlat; ayna aracıyla tek tarafı boyayınca diğer tarafın kendiliğinden oluştuğunu göster.
1. ders
8 dk		Keşif: Sınırlı palet
Palet çizimini göster: balık yalnızca altı renkle çizilmiş. Kontur, gölge, ana renk ve ışık tonlarının görevini anlat. Aynı çizimin palet değişince gün batımı ya da gece havasına büründüğünü göster.
1. ders
14 dk		Etkinlik: 16×16 simge
Her öğrenci kareli kâğıda 16×16 bir çerçeve çizer, okulumuza ya da Ahlat'a özgü bir simge (kümbet, elma, kitap, kalem, balık…) tasarlar. Önce konturu, sonra ana rengi, en son gölge ve ışığı boyar; en çok 6 renk kullanır. İki gönüllü tasarımını tahtada Piskel'e piksel piksel aktarır.
1. ders
3 dk		Değerlendirme: Mini galeri
Kâğıtlar tahtanın kenarına asılır. Sınıf "en okunaklı simge" ve "en iyi palet" için birer tasarım seçer, nedenini söyler.
2. ders
10 dk		Tekrar: Sunum
9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders
20 dk		Uygulama: Etkinlikler
Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Piksel editörünün bölümleri; Paletteki rengin görevi; Simge tasarlama sırası; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Harf karıştırma: anahtar kavramlar.
2. ders
10 dk		Değerlendirme
9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
FarklılaştırmaBilgisayarsız sınıf alternatifi: Kareli kâğıtta piksel sanatı. Her öğrenci kareli kâğıtta 16×16 bir çerçeve kullanır; her kare bir pikseldir. Önce kurşun kalemle hangi karelerin boyanacağı işaretlenir, sonra en çok 6 kuru boyayla kareler tek tek boyanır. Kareler yarım boyanmaz: piksel ya tam boyalıdır ya boştur. Hızlı bitirenler ikinci bir kare çizerek iki karelik bir "animasyon" (kanadını açan kuş gibi) hazırlar.
BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçlarıKontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları
  1. Piksel sanatında her kare (piksel) tek bir renkle boyanır. (D)
  2. 16×16 piksellik bir ızgarada toplam 32 kare vardır. (Y)
  3. Sınırlı palet kullanmak piksel çizimini daha düzenli ve uyumlu gösterir. (D)
  4. Piksel çiziminde yumuşak kenarlı fırça kullanmak en iyi sonucu verir. (Y)
  5. Ayna aracı, simetrik bir çizimin bir yarısını çizerken diğer yarısını otomatik oluşturur. (D)
  6. Piksel çizimini büyütürken "en yakın komşu" yöntemi kareleri net tutar. (D)
  7. Piksel çizimi JPG olarak kaydetmek en uygun seçimdir. (Y)
  8. Piksel animasyonunda kareler art arda oynatılarak hareket yanılsaması oluşturulur. (D)
  9. Kontur rengi olarak çoğu zaman saf siyah yerine çok koyu bir ton seçilir. (D)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalarPiskel tarayıcıda çalıştığı ve kurulum istemediği için tahtada hemen açılabilir; çizimi kaybetmemek için oturum sonunda "Export > PNG" ile kaydedin. Kareli kâğıtta çalışırken çerçevenin ortasına (8. sütun) hafif bir çizgi çekmek simetrik simgeleri çok kolaylaştırır.
…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni
UYGUNDUR14.12.2026…………………………Okul Müdürü
Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.
Etkileşimli sürümü aç →