Bilişim Ders Notları
Dijital Sanat · 20. hafta · Yapay Zekâ ile Dijital Sanat

YZ Araçlarını Sınıflandırma 3: Araç Seçimi

Dijital Sanatlar · 20. hafta ders notu · DS.1.5.1

Öğrenme çıktıları
DS.1.5.1
  • Bir sanat görevinin amacına uygun YZ araç ailesini seçer.
  • Ücretsiz ve ücretli planların sınırlarını (günlük kota, filigran, ticari kullanım) karşılaştırır.
  • Bir aracın yaş sınırını, gizlilik ayarlarını ve kullanım koşullarını kontrol etmenin önemini açıklar.
  • Kişisel fotoğraf ve bilgilerini YZ araçlarına yüklemenin risklerini fark eder.
Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Basılı kayıt ekranı ile inceleme

Kayıt ekranı çizimi büyük çıktı olarak asılır; numaraların açıklamaları kartlara yazılıp öğrencilere dağıtılır, öğrenciler kartı doğru numaranın yanına yapıştırır. Araç kimlik kartı etkinliği zaten kâğıt üzerindedir.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Amaca göre doğru araç
?Araç seçimine nereden başlarım?
"Ne üretmek istiyorum?" sorusundan. Önce çıktıyı (resim, müzik, video, düzenlenmiş fotoğraf) belirle, sonra o çıktıyı veren aileye bak. Böylece popüler ama işine yaramayan bir araçla vakit kaybetmezsin.
?Bir görevde birden fazla araç kullanılabilir mi?
Evet. Örneğin bir afiş için önce metinden görsele araçla fikir taslağı alınır, sonra kendi çizimin fotoğraflanıp arka planı temizlenir, en son yazılar bir tasarım programında elle eklenir.
?YZ kullanmamak da bir seçim midir?
Kesinlikle. Bazı işler elle daha hızlı, daha kişisel ve daha güzel olur. Araç seçerken "Bu işte YZ bana gerçekten yardım ediyor mu?" sorusu da sorulmalıdır.
Anahtar kavramlar: AmaçAraç ailesi
Ne yapmak istiyorum? Afişe görselMetinden görseleFotoğraf → tabloGörselden görseleVideoya fon müziğiMetinden müziğeEski foto netleşsinYZ ile büyütme Kullanmadan önce üç soru: Yaşım uygun mu?Çoğu araç 13+ ya da 18+Ücretsiz mi?Sınır, filigran, ücretli planVerim nereye gidiyor?Galeri, model eğitimi
02Kayıt ekranında nelere bakarım?
Görsel Üretici · Kayıt Görsel Üretici Giriş yap Hesap oluştur E-posta adresi Doğum tarihi (gg.aa.yyyy) Yaş sınırı: 13 ve üzeri Gizlilik ayarları Görsellerim herkese açık Yüklediklerim modeli eğitsin Koşulları okudum Ücretsiz0 ₺Günde 10 görselFiligranlıTicari kullanım yokProAylık ücretSınırsız görselFiligransızTicari kullanım Gizlilik politikası Kullanım koşulları
  1. 1Yaş sınırıKullanım koşullarındaki yaş sınırı. Sınırın altındaysan aracı öğretmenin ya da ailen kendi hesabından gösterir.Dokun, adını gör
  2. 2Herkese açık galeriÜrettiğin görseller başkalarına görünebilir. Kişisel bilgi ya da yüz içeren işlerde kapat.Dokun, adını gör
  3. 3Model eğitimi izniYüklediğin fotoğraflar modeli eğitmek için kullanılabilir. Kendi ya da arkadaşının fotoğrafını yükleme.Dokun, adını gör
  4. 4Ücretsiz planGenellikle günlük sınır, filigran ve ticari kullanım yasağı vardır; sınıf çalışması için çoğu zaman yeterlidir.Dokun, adını gör
  5. 5Ücretli planDaha çok görsel ve ticari kullanım hakkı verir. Ödeme kararını her zaman bir yetişkin verir.Dokun, adını gör
  6. 6Koşullar ve gizlilikGörselin kime ait olduğu, verinin nerede saklandığı ve yaş kuralları bu sayfalarda yazar.Dokun, adını gör

Numaralara dokun: hangi ayar ne anlama geliyor?

?Yaş sınırı neden vardır?
Hizmetler çocukların kişisel verilerini korumak ve yaşa uygun olmayan içeriklerden uzak tutmak için kullanım koşullarına yaş sınırı koyar. Sınırın altındaysan aracı öğretmenin ya da ailen kendi hesabından gösterir.
?"Model eğitimi" izni ne demektir?
Yüklediğin fotoğrafların ve yazdığın istemlerin, aracın yeni sürümlerini eğitmek için kullanılabileceği anlamına gelir. Bu izin genellikle ayarlardan kapatılabilir; kişisel fotoğrafları hiç yüklememek en güvenlisidir.
Anahtar kavramlar: Kullanım koşullarıGizlilik politikasıYaş sınırı
03Ücretsiz mi, ücretli mi?

Soru işaretli kutulara dokun.

Biliyor muydun?

"Ücretsiz deneme" yazan araçlar kart bilgisi isteyip deneme bitince otomatik ücret alabilir; bu tür adımları asla tek başına yapma.

ÖzellikÜcretsiz planÜcretli plan
Üretim sayısı
Filigran
Ticari kullanım
Çözünürlük
Ödeme kararı
04Gizlilik için altın kurallar

Kartlara dokun.

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Çekiç mi, fırça mı?

Tahtaya bir çekiç, bir fırça ve bir makas resmi çiz; "Duvara resim asmak için hangisi?" diye sor. Her işin kendi aracı olduğu gibi YZ'de de amaca göre araç seçildiğini söyle ve geçen haftaların araç ailelerini hatırlat.

8dk

Keşif: Amaca göre seçim

Seçim şemasını göster. Dört görevi tek tek oku; öğrenciler kırmızı-yeşil kartlarla doğru dalı gösterir. Bir görev için birden fazla aile gerekebileceğini (afiş: görsel + düzenleme) konuş.

Ne yapmak istiyorum? Afişe görselMetinden görseleFotoğraf → tabloGörselden görseleVideoya fon müziğiMetinden müziğeEski foto netleşsinYZ ile büyütme Kullanmadan önce üç soru: Yaşım uygun mu?Çoğu araç 13+ ya da 18+Ücretsiz mi?Sınır, filigran, ücretli planVerim nereye gidiyor?Galeri, model eğitimi
12dk

Keşif: Kayıt ekranını incele

Kayıt ekranı çizimini hotspot olarak aç. Her numarada "Bu ayar sana ne söylüyor?" diye sor. Yaş sınırı, herkese açık galeri ve model eğitimi izni numaralarında dur; bu kararları neden bir yetişkinle birlikte vermek gerektiğini tartışın.

Görsel Üretici · Kayıt Görsel Üretici Giriş yap Hesap oluştur E-posta adresi Doğum tarihi (gg.aa.yyyy) Yaş sınırı: 13 ve üzeri Gizlilik ayarları Görsellerim herkese açık Yüklediklerim modeli eğitsin Koşulları okudum Ücretsiz0 ₺Günde 10 görselFiligranlıTicari kullanım yokProAylık ücretSınırsız görselFiligransızTicari kullanım Gizlilik politikası Kullanım koşulları
11dk

Etkinlik: Araç kimlik kartı

Her gruba bir görev kartı ve boş "araç kimlik kartı" ver. Gruplar görevi için araç ailesini, ücretsiz planın yetip yetmeyeceğini, yaş ve gizlilik açısından nelere bakacaklarını doldurur. Bir grup sözcüsü kartını 1 dakikada sunar.

4dk

Değerlendirme: Güvenli mi?

"Güvenli seçim mi?" sürükle-bırak oyununu tahtada oynatın. Son soru: "Bir araç senden fotoğrafını isterse ilk ne yaparsın?"

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Bir YZ aracını seçerken önce ne üretmek istediğimizi, yani amacımızı belirlemeliyiz.

Cevabı gösterDoğru

2. Ücretsiz bir YZ aracında ürettiğimiz her görseli istediğimiz gibi satabiliriz.

Cevabı gösterYanlış · Birçok ücretsiz planda ticari kullanım yasaktır ya da görsellere filigran eklenir. Ne yapabileceğimiz aracın kullanım koşullarında yazar; satmadan önce mutlaka okunmalıdır.

3. Birçok YZ aracının kullanım koşullarında bir yaş sınırı bulunur ve bu sınır araca göre değişebilir.

Cevabı gösterDoğru

4. Yaş sınırının altındaysam doğum tarihimi büyük yazarak üye olmam sorun değildir.

Cevabı gösterYanlış · Yanlış yaş beyanı kullanım koşullarını çiğnemektir ve çocukları korumak için konmuş önlemleri devre dışı bırakır. Doğru yol aracı öğretmenin ya da ailenin kendi hesabından, onların gözetiminde kullanmaktır.

5. "Herkese açık galeri" ayarı açıksa ürettiğimiz görselleri başka kullanıcılar da görebilir.

Cevabı gösterDoğru

6. Bir YZ aracına arkadaşımın fotoğrafını yüklemek için onun iznine gerek yoktur, çünkü fotoğrafı ben çektim.

Cevabı gösterYanlış · Fotoğraftaki yüz arkadaşının kişisel verisidir. Fotoğraf bir yapay zekâ hizmetine yüklendiğinde nerede saklanacağı ve nasıl kullanılacağı bilinmeyebilir; bu yüzden hem onun hem de bir yetişkinin izni gerekir.

7. Bazı araçlar yüklenen görselleri modellerini geliştirmek için kullanabilir; bu bilgi gizlilik politikasında yer alır.

Cevabı gösterDoğru

8. Bir görev için tek bir araç ailesi yetmeyebilir; örneğin afişte hem görsel üretme hem düzenleme kullanılabilir.

Cevabı gösterDoğru

9. En pahalı YZ aracı her görev için en doğru seçimdir.

Cevabı gösterYanlış · Doğru araç, amaca uygun olandır. Sınıfta bir arka planı temizlemek için ücretsiz ve üyeliksiz bir araç yeterliyken ücretli bir video aracı hiç işe yaramayabilir.
← Önceki haftaYZ Araçlarını Sınıflandırma 2: İstem Yazma Sonraki hafta →YZ İçeriklerinde Mesaj 1: Görseli Okuma

20. hafta günlük planı

2026–2027 1. düzey Seçmeli Dijital Sanatlar dersi 20. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ DİJİTAL SANATLAR 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 20. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
DersSeçmeli Dijital Sanatlar 1. SeviyeSınıf / Düzey1. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih20. Hafta · 15–19 Şubat (ŞUBAT)Süre2 ders saati (40' + 40')
TemaYAPAY ZEKÂ İLE DİJİTAL SANAT
KonuYZ Araçlarını Sınıflandırma 3: Araç Seçimi
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısıDS.1.5.1 Dijital içerik oluşturmada yapay zekâ araçlarını sınıflandırabilme
Süreç bileşenleri
  • Bir sanat görevinin amacına uygun YZ araç ailesini seçer.
  • Ücretsiz ve ücretli planların sınırlarını (günlük kota, filigran, ticari kullanım) karşılaştırır.
  • Bir aracın yaş sınırını, gizlilik ayarlarını ve kullanım koşullarını kontrol etmenin önemini açıklar.
  • Kişisel fotoğraf ve bilgilerini YZ araçlarına yüklemenin risklerini fark eder.
Araç, gereç ve kaynaklarAkıllı tahta · "Araç kimlik kartı" çalışma kâğıdı (her grup için) · Dört görev kartı (afiş, fotoğraf dönüştürme, fon müziği, eski fotoğraf) · Kırmızı-yeşil oylama kartları · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)
BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
SüreEtkinlik akışı
1. ders
5 dk		Isınma: Çekiç mi, fırça mı?
Tahtaya bir çekiç, bir fırça ve bir makas resmi çiz; "Duvara resim asmak için hangisi?" diye sor. Her işin kendi aracı olduğu gibi YZ'de de amaca göre araç seçildiğini söyle ve geçen haftaların araç ailelerini hatırlat.
1. ders
8 dk		Keşif: Amaca göre seçim
Seçim şemasını göster. Dört görevi tek tek oku; öğrenciler kırmızı-yeşil kartlarla doğru dalı gösterir. Bir görev için birden fazla aile gerekebileceğini (afiş: görsel + düzenleme) konuş.
1. ders
12 dk		Keşif: Kayıt ekranını incele
Kayıt ekranı çizimini hotspot olarak aç. Her numarada "Bu ayar sana ne söylüyor?" diye sor. Yaş sınırı, herkese açık galeri ve model eğitimi izni numaralarında dur; bu kararları neden bir yetişkinle birlikte vermek gerektiğini tartışın.
1. ders
11 dk		Etkinlik: Araç kimlik kartı
Her gruba bir görev kartı ve boş "araç kimlik kartı" ver. Gruplar görevi için araç ailesini, ücretsiz planın yetip yetmeyeceğini, yaş ve gizlilik açısından nelere bakacaklarını doldurur. Bir grup sözcüsü kartını 1 dakikada sunar.
1. ders
4 dk		Değerlendirme: Güvenli mi?
"Güvenli seçim mi?" sürükle-bırak oyununu tahtada oynatın. Son soru: "Bir araç senden fotoğrafını isterse ilk ne yaparsın?"
2. ders
10 dk		Tekrar: Sunum
9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders
20 dk		Uygulama: Etkinlikler
Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Güvenli seçim mi?; Kayıt ekranındaki ayarlar; Göreve uygun aileyi seç; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Test yarışması: YZ Araçlarını Sınıflandırma 3: Araç Seçimi.
2. ders
10 dk		Değerlendirme
9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
FarklılaştırmaBilgisayarsız sınıf alternatifi: Basılı kayıt ekranı ile inceleme. Kayıt ekranı çizimi büyük çıktı olarak asılır; numaraların açıklamaları kartlara yazılıp öğrencilere dağıtılır, öğrenciler kartı doğru numaranın yanına yapıştırır. Araç kimlik kartı etkinliği zaten kâğıt üzerindedir.
BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçlarıKontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları
  1. Bir YZ aracını seçerken önce ne üretmek istediğimizi, yani amacımızı belirlemeliyiz. (D)
  2. Ücretsiz bir YZ aracında ürettiğimiz her görseli istediğimiz gibi satabiliriz. (Y)
  3. Birçok YZ aracının kullanım koşullarında bir yaş sınırı bulunur ve bu sınır araca göre değişebilir. (D)
  4. Yaş sınırının altındaysam doğum tarihimi büyük yazarak üye olmam sorun değildir. (Y)
  5. "Herkese açık galeri" ayarı açıksa ürettiğimiz görselleri başka kullanıcılar da görebilir. (D)
  6. Bir YZ aracına arkadaşımın fotoğrafını yüklemek için onun iznine gerek yoktur, çünkü fotoğrafı ben çektim. (Y)
  7. Bazı araçlar yüklenen görselleri modellerini geliştirmek için kullanabilir; bu bilgi gizlilik politikasında yer alır. (D)
  8. Bir görev için tek bir araç ailesi yetmeyebilir; örneğin afişte hem görsel üretme hem düzenleme kullanılabilir. (D)
  9. En pahalı YZ aracı her görev için en doğru seçimdir. (Y)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalarBu derste gerçek bir aracın kayıt sayfasını açmak yerine çizimi kullanın; öğrencilerin kendi bilgileriyle üye olmasına yol açabilecek adımlardan kaçının. Velilere yazılı bir not göndererek evde YZ araçlarını birlikte kullanmalarını önerebilirsiniz.
…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni
UYGUNDUR15.02.2027…………………………Okul Müdürü
Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.
Etkileşimli sürümü aç →