Bilişim Ders Notları
Dijital Sanat · 24. hafta · Yapay Zekâ ile Dijital Sanat

YZ ile Sanat 2: Ortak Üretim ve Sergi

Dijital Sanatlar · 24. hafta ders notu · DS.1.5.3

Öğrenme çıktıları
DS.1.5.3
  • YZ'den aldığı fikir ve taslaklardan yola çıkarak eserini kendi eliyle tamamlar.
  • Eserinde YZ'nin ve kendisinin katkısını katkı ölçeğine göre belirler ve dürüst bir beyan cümlesi yazar.
  • YZ ile üretilen içeriklerde telif, izin ve etiketleme kurallarını açıklar.
  • Eser künyesi hazırlayarak sınıf içi mini sergide eserini tanıtır ve arkadaşlarının eserlerine yapıcı geri bildirim verir.
Bilgisayarsız sınıf alternatifi

YZ'siz ortak üretim

Araç yoksa "YZ" rolünü bir sınıf arkadaşı üstlenir: öğrenci konusunu söyler, arkadaşı 3 dakikada iki küçük taslak çizer. Öğrenci taslaklardan neyi alacağını seçer, eserini kendi eliyle bitirir ve künyeye "Fikir katkısı: arkadaşımın taslakları" diye yazar. Böylece katkı beyanı ve sergi bölümü aynen yapılır; tartışma YZ'ye uyarlanarak sürdürülür.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01YZ ve insan ortak üretimi
YZ fikir verir, eseri sen bitirirsin İnsanYZ FikirKonu, amaç,duygu Taslaklarİstemle4–6 seçenek SeçimNeyi alıpneyi atarım? Elle bitirÇiz, boya,kendin üret BeyanYZ katkısınıaçıkça yaz Emeğin büyük bölümü senin; YZ yalnızca taslak aşamasında.
  1. 11. Fikir (insan)Konu, amaç ve vermek istediğin duygu sana aittir. Önce kâğıda kısa bir not ya da eskiz yap.Dokun, adını gör
  2. 22. Taslaklar (YZ)Öğretmen istemi tahtada yazar; YZ birkaç farklı kompozisyon ve renk seçeneği üretir.Dokun, adını gör
  3. 33. Seçim (insan)Seçeneklerden neyi alacağına sen karar verirsin: belki birinin renkleri, diğerinin yerleşimi.Dokun, adını gör
  4. 44. Elle bitir (insan)Eseri kendi elinle çizer, boyar ya da dijital olarak baştan oluşturursun. Ayrıntılar senin.Dokun, adını gör
  5. 55. Beyan (insan)Künyeye YZ'nin neye katkı verdiğini ve senin neyi yaptığını açıkça yazarsın.Dokun, adını gör

Numaralara dokun: her adımda kim ne yapıyor?

?Ortak üretim ne demektir?
Bir eserin oluşumunda hem insanın hem de YZ'nin katkısının bulunmasıdır. YZ fikir arama ve taslak üretme gibi hızlı işlerde yardımcı olur; amaç, seçim, elle üretim ve son söz insana aittir.
?"Kendi elinle bitir" ne anlama gelir?
YZ'nin sunduğu taslaktan bir fikir alıp eseri kâğıtta ya da çizim programında baştan kendi çizgilerinle, kendi renk ve ayrıntı seçimlerinle oluşturmaktır. Taslak bir başlangıç noktasıdır, son ürün değildir.
?Neden YZ görseli olduğu gibi kullanılmıyor?
Çünkü amaç senin sanatsal becerini ve bakışını geliştirmek. Ayrıca YZ görselleri hatalı ayrıntılar içerebilir ve kullanım koşulları sınırlı olabilir. Elle yeniden yorumlamak eseri gerçekten senin yapar.
Anahtar kavramlar: Ortak üretimTaslakYeniden yorumlama
02Katkı ölçeği ve beyan
YZ katkı ölçeği: eserinde YZ ne kadar var? İnsanYZ 0 YZ yokHer şeyiben yaptım Bu projede 1 FikirYZ ilebeyin fırtınası Bu projede 2 TaslakTaslağa bak,kendin çiz 3 DüzenlemeYZ görselinideğiştir 4 YZ üretimiGörselintamamı YZ Beyan örneği (Seviye 2): "Yerleşim fikrini YZ taslaklarından aldım; çizim ve boyama bana ait."
  1. 1Seviye 0: YZ yokFikir, çizim ve renk tamamen senin. Künyeye YZ satırı yazılmaz.Dokun, adını gör
  2. 2Seviye 1: FikirYZ ile yalnızca konu ve fikir aradın; eserin görüntüsünde YZ yok. Yine de beyanda belirtilir.Dokun, adını gör
  3. 3Seviye 2: TaslakYZ taslaklarına bakıp seçtiğin fikri kendi elinle baştan çizdin. Bu projenin hedef seviyesi.Dokun, adını gör
  4. 4Seviye 3: DüzenlemeYZ görselini alıp üzerinde değişiklik yaptın. Eserin önemli bir kısmı YZ üretimidir.Dokun, adını gör
  5. 5Seviye 4: YZ üretimiGörselin tamamı YZ ile üretildi. Sergide "YZ ile üretildi" diye açıkça etiketlenir.Dokun, adını gör
  6. 6Beyan cümlesiYZ'nin neye katkı verdiğini ve senin ne yaptığını tek cümlede dürüstçe söyler.Dokun, adını gör

Numaralara dokun: eserinde YZ ne kadar var?

?Katkı ölçeği ne işe yarar?
Eserde YZ'nin ne kadar ve hangi aşamada kullanıldığını tek bakışta anlatır. 0 hiç YZ kullanılmadığını, 4 görselin tamamen YZ ile üretildiğini gösterir; aradaki seviyeler fikir, taslak ve düzenleme aşamalarıdır.
?İyi bir beyan cümlesi nasıl yazılır?
Kısa, açık ve doğru olmalıdır: YZ'yi hangi aşamada kullandığını ve kendi yaptığın işi söyler. Örnek: "Renk fikrini YZ'nin önerdiği taslaklardan aldım; çizimi ve boyamayı kendim yaptım."
Biliyor muydun?

Beyan yazmak bir itiraf değil, emeğini görünür kılmaktır: ne kadarını senin yaptığını da açıkça göstermiş olursun.

Anahtar kavramlar: Katkı ölçeğiBeyanŞeffaflık
03Telif ve etik kurallar

Kartlara dokun.

?YZ ile üretilen görselin telif hakkı kime aittir?
Bu konu ülkeden ülkeye değişir ve hâlâ tartışılmaktadır. Pek çok yasal düzenleme, telif korumasının insan emeğiyle oluşan eserler için geçerli olduğunu kabul eder. Bu yüzden eserde ne kadar çok kendi emeğin varsa, eser o ölçüde sana aittir; YZ'nin payı ise beyan edilir.
04Mini sergi ve eser künyesi
?Eser künyesinde neler yazar?
Eserin adı, hazırlayanın adı, tekniği (kâğıda kuru boya, dijital çizim gibi), YZ katkısı ve öğrencinin kendi katkısı. Künye ziyaretçinin eseri doğru anlamasını sağlar.
?Sergide nasıl geri bildirim verilir?
Önce beğendiğin somut bir şeyi söylersin ("ışığın gölde parlaması çok güzel"), sonra kibar ve uygulanabilir bir öneri verirsin. "Güzel olmamış" gibi genel yargılar yerine neyin nasıl geliştirilebileceğini anlatırsın.
Anahtar kavramlar: KünyeSergiGeri bildirim
Eser künyesi Eser:Gece BahçesiHazırlayan:Elif K.Teknik:kâğıda guaj boya YZ katkısı: 3 istemlekompozisyon fikri Benim katkım: çizim,renkler, tüm ayrıntılar YZ ile ortak üretim
Künye satırıÖrnek
Eser
Hazırlayan
Teknik
YZ katkısı
Benim katkım

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Bu eser kimin?

Sergi çizimini göster ve sor: "Bir resmin fikrini YZ verdiyse, çizimi sen yaptıysan eser kimin?" Birkaç farklı görüşü dinle. Cevabın tek cümle olmadığını, bu yüzden katkının açıkça yazılması gerektiğini söyle.

Eser künyesi Eser:Gece BahçesiHazırlayan:Elif K.Teknik:kâğıda guaj boya YZ katkısı: 3 istemlekompozisyon fikri Benim katkım: çizim,renkler, tüm ayrıntılar YZ ile ortak üretim
7dk

Keşif: Ortak üretim akışı

Ortak üretim akışını hotspot olarak aç; beş adımda insanın ve YZ'nin rolünü göster. Alttaki şeritte emeğin büyük kısmının öğrenciye ait olduğunu vurgula. Ardından katkı ölçeğini göster; bu projenin hedefinin 1. ya da 2. seviye olduğunu anlat.

YZ fikir verir, eseri sen bitirirsin İnsanYZ FikirKonu, amaç,duygu Taslaklarİstemle4–6 seçenek SeçimNeyi alıpneyi atarım? Elle bitirÇiz, boya,kendin üret BeyanYZ katkısınıaçıkça yaz Emeğin büyük bölümü senin; YZ yalnızca taslak aşamasında.
18dk

Etkinlik: Kendi elinle bitir

Öğrenciler geçen haftaki istem günlüklerine ve seçtikleri konsepte bakarak eserlerini kâğıda baştan çizer ve boyar. YZ görselini kopyalamazlar: bir fikir, renk ya da yerleşim alıp kendi tarzlarıyla yeniden yorumlarlar. Son 5 dakikada künye kartını doldurur, katkı seviyesini işaretler ve beyan cümlesini yazarlar.

YZ katkı ölçeği: eserinde YZ ne kadar var? İnsanYZ 0 YZ yokHer şeyiben yaptım Bu projede 1 FikirYZ ilebeyin fırtınası Bu projede 2 TaslakTaslağa bak,kendin çiz 3 DüzenlemeYZ görselinideğiştir 4 YZ üretimiGörselintamamı YZ Beyan örneği (Seviye 2): "Yerleşim fikrini YZ taslaklarından aldım; çizim ve boyama bana ait."
10dk

Değerlendirme: Mini sergi

Eserler künyeleriyle birlikte ip ve mandalla sınıfa asılır. Öğrenciler sergiyi gezer; her esere bir "beğendiğim" (yeşil) ve bir "önerim" (sarı) notu bırakır. Ziyaret sonunda birkaç öğrenci eserini ve beyanını tahtada sunar; sınıf beyanın açık ve dürüst olup olmadığını konuşur.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Ortak üretimde YZ fikir ve taslak sunabilir; eseri tamamlamak ve son kararı vermek insana aittir.

Cevabı gösterDoğru

2. YZ'nin ürettiği bir görseli kendi elimle kâğıda kopyalarsam artık YZ'den hiç söz etmeme gerek kalmaz.

Cevabı gösterYanlış · Görselin fikri, yerleşimi ve ayrıntıları YZ'den geliyorsa bu katkı beyanda yazılmalıdır. Elle kopyalamak emeği artırır ama fikrin kaynağını değiştirmez.

3. Beyan cümlesi, YZ'nin neye katkı verdiğini ve öğrencinin ne yaptığını açıkça söyler.

Cevabı gösterDoğru

4. YZ ile üretilmiş bir görseli kendi eserimmiş gibi bir yarışmaya göndermek kabul edilebilir.

Cevabı gösterYanlış · Bu, emeği ve kaynağı gizlemek demektir ve izleyiciyi yanıltır. Pek çok yarışma YZ kullanımını yasaklar ya da beyan ister; kuralları okumak ve dürüst olmak gerekir.

5. Eser künyesinde eserin adı, hazırlayanı, tekniği ve YZ katkısı yer alabilir.

Cevabı gösterDoğru

6. YZ'ye istem yazarken yaşayan bir sanatçının adını verip onun tarzını birebir taklit ettirmek etik açıdan sorun yaratabilir.

Cevabı gösterDoğru · Sanatçının emeğiyle oluşmuş tarzı, izni olmadan kopyalanmış olur. Bunun yerine "suluboya", "kolaj" gibi teknik adları kullanılır.

7. YZ katkı ölçeğinde seviye ne kadar yüksekse eser o kadar değerlidir.

Cevabı gösterYanlış · Ölçek bir değer sıralaması değil, dürüst bir bilgilendirmedir. Önemli olan seviyenin doğru söylenmesi ve projenin amacına uygun olmasıdır; bu projede hedef, emeğin çoğunun öğrenciye ait olmasıdır.

8. Sergide arkadaşımın eserine verdiğim öneri somut ve nazik olmalıdır.

Cevabı gösterDoğru · "Gökyüzünde biraz daha koyu bir mavi derinlik katabilir" gibi.

9. Bir YZ aracının kullanım koşulları, üretilen görselin nasıl kullanılabileceği hakkında bilgi verir.

Cevabı gösterDoğru
← Önceki haftaYZ ile Sanat 1: Eskizden Konsepte Sonraki hafta →3B Nedir? X, Y ve Z Eksenleri

24. hafta günlük planı

2026–2027 1. düzey Seçmeli Dijital Sanatlar dersi 24. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ DİJİTAL SANATLAR 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 24. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
DersSeçmeli Dijital Sanatlar 1. SeviyeSınıf / Düzey1. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih24. Hafta · 22–26 Mart (MART)Süre2 ders saati (40' + 40')
TemaYAPAY ZEKÂ İLE DİJİTAL SANAT
KonuYZ ile Sanat 2: Ortak Üretim ve Sergi
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısıDS.1.5.3 Dijital içerik oluşturmada sanatsal yapay zekâ araçlarından yararlanabilme
Süreç bileşenleri
  • YZ'den aldığı fikir ve taslaklardan yola çıkarak eserini kendi eliyle tamamlar.
  • Eserinde YZ'nin ve kendisinin katkısını katkı ölçeğine göre belirler ve dürüst bir beyan cümlesi yazar.
  • YZ ile üretilen içeriklerde telif, izin ve etiketleme kurallarını açıklar.
  • Eser künyesi hazırlayarak sınıf içi mini sergide eserini tanıtır ve arkadaşlarının eserlerine yapıcı geri bildirim verir.
Araç, gereç ve kaynaklarAkıllı tahta · Önceki haftadan istem günlükleri ve seçilen konsept baskıları · A4 resim kâğıdı, kuru boya, pastel ya da suluboya · Künye kartları (A6), bant, ip ve mandal (sergi için) · Geri bildirim yapışkan notları (iki renk) · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)
BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
SüreEtkinlik akışı
1. ders
5 dk		Isınma: Bu eser kimin?
Sergi çizimini göster ve sor: "Bir resmin fikrini YZ verdiyse, çizimi sen yaptıysan eser kimin?" Birkaç farklı görüşü dinle. Cevabın tek cümle olmadığını, bu yüzden katkının açıkça yazılması gerektiğini söyle.
1. ders
7 dk		Keşif: Ortak üretim akışı
Ortak üretim akışını hotspot olarak aç; beş adımda insanın ve YZ'nin rolünü göster. Alttaki şeritte emeğin büyük kısmının öğrenciye ait olduğunu vurgula. Ardından katkı ölçeğini göster; bu projenin hedefinin 1. ya da 2. seviye olduğunu anlat.
1. ders
18 dk		Etkinlik: Kendi elinle bitir
Öğrenciler geçen haftaki istem günlüklerine ve seçtikleri konsepte bakarak eserlerini kâğıda baştan çizer ve boyar. YZ görselini kopyalamazlar: bir fikir, renk ya da yerleşim alıp kendi tarzlarıyla yeniden yorumlarlar. Son 5 dakikada künye kartını doldurur, katkı seviyesini işaretler ve beyan cümlesini yazarlar.
1. ders
10 dk		Değerlendirme: Mini sergi
Eserler künyeleriyle birlikte ip ve mandalla sınıfa asılır. Öğrenciler sergiyi gezer; her esere bir "beğendiğim" (yeşil) ve bir "önerim" (sarı) notu bırakır. Ziyaret sonunda birkaç öğrenci eserini ve beyanını tahtada sunar; sınıf beyanın açık ve dürüst olup olmadığını konuşur.
2. ders
10 dk		Tekrar: Sunum
9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders
20 dk		Uygulama: Etkinlikler
Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: İnsan mı yapar, YZ mi?; Hangi katkı seviyesi?; Eser künyesi; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Test yarışması: YZ ile Sanat 2: Ortak Üretim ve Sergi.
2. ders
10 dk		Değerlendirme
9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
FarklılaştırmaBilgisayarsız sınıf alternatifi: YZ'siz ortak üretim. Araç yoksa "YZ" rolünü bir sınıf arkadaşı üstlenir: öğrenci konusunu söyler, arkadaşı 3 dakikada iki küçük taslak çizer. Öğrenci taslaklardan neyi alacağını seçer, eserini kendi eliyle bitirir ve künyeye "Fikir katkısı: arkadaşımın taslakları" diye yazar. Böylece katkı beyanı ve sergi bölümü aynen yapılır; tartışma YZ'ye uyarlanarak sürdürülür.
BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçlarıKontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları
  1. Ortak üretimde YZ fikir ve taslak sunabilir; eseri tamamlamak ve son kararı vermek insana aittir. (D)
  2. YZ'nin ürettiği bir görseli kendi elimle kâğıda kopyalarsam artık YZ'den hiç söz etmeme gerek kalmaz. (Y)
  3. Beyan cümlesi, YZ'nin neye katkı verdiğini ve öğrencinin ne yaptığını açıkça söyler. (D)
  4. YZ ile üretilmiş bir görseli kendi eserimmiş gibi bir yarışmaya göndermek kabul edilebilir. (Y)
  5. Eser künyesinde eserin adı, hazırlayanı, tekniği ve YZ katkısı yer alabilir. (D)
  6. YZ'ye istem yazarken yaşayan bir sanatçının adını verip onun tarzını birebir taklit ettirmek etik açıdan sorun yaratabilir. (D)
  7. YZ katkı ölçeğinde seviye ne kadar yüksekse eser o kadar değerlidir. (Y)
  8. Sergide arkadaşımın eserine verdiğim öneri somut ve nazik olmalıdır. (D)
  9. Bir YZ aracının kullanım koşulları, üretilen görselin nasıl kullanılabileceği hakkında bilgi verir. (D)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalarElle bitirme aşamasında bazı öğrenciler YZ görselini birebir kopyalamaya çalışabilir; onlara "Senin eklediğin üç şey ne?" diye sorup kendi ayrıntılarını (bir renk değişikliği, yeni bir nesne, farklı bir ışık) eklemeye teşvik edin. Sergiyi bir sonraki derse kadar sınıfta bırakmak, öğrencilerin eserlerini aileleriyle de paylaşmasına fırsat verir.
…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni
UYGUNDUR22.03.2027…………………………Okul Müdürü
Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.
Etkileşimli sürümü aç →