Bilişim Ders Notları
Dijital Sanat · 29. hafta · Üç Boyutlu Modelleme

3B Yazı, Rozet ve İsimlik

Dijital Sanatlar · 29. hafta ders notu · DS.1.6.1

Öğrenme çıktıları
DS.1.6.1
  • Metin şekliyle 3B yazı oluşturur; yazı tipi, yükseklik ve boyut ayarlarını değiştirir.
  • Yıldız, kalp, çokgen gibi şekil üreteçlerini ayarlarıyla kullanır.
  • Parçaları farklı yüksekliklere yerleştirerek katmanlı bir rozet ya da isimlik tasarlar.
  • Okunaklılık için renk ve kontrast seçer.
Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Kartondan katmanlı rozet

Öğrenciler fon kartonundan 8 cm çapında bir daire (taban), daha küçük bir yıldız (ikinci katman) ve harfler (üçüncü katman) keser. Katmanlar arasına katlanmış küçük karton parçaları yapıştırılarak yükseklik verilir; böylece z ekseni elle hissedilir. Renk seçiminde zemin ile yazı arasında güçlü zıtlık olmasına dikkat edilir.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Şekil üreteçleri ve metin
Şekil üreteçleri AaMetinYıldızKalpÇokgenHalkaTüp OKULOKULOKULOKULOKULOKULOKULOKULOKUL Yazı düz yatar, yukarı uzar Metin MetinOKULYazı tipiKalın ▾Yükseklik9Boyut (harf)40 Renk
  1. 1Metin şekliPanelden düzleme sürüklenir; yazdığın kelime 3B harflere dönüşür.Dokun, adını gör
  2. 2Diğer üreteçlerYıldız, kalp, çokgen, halka, tüp… Her birinin köşe sayısı, kalınlık gibi ayarları değiştirilebilir.Dokun, adını gör
  3. 33B yazıHarfler çalışma düzlemine yatık oluşur ve yukarı doğru uzar.Dokun, adını gör
  4. 4Metin kutusuBuraya yazdığın sözcük modele dönüşür. Türkçe harfler için uygun yazı tipini seç.Dokun, adını gör
  5. 5Yazı tipiKalın yazı tipleri 3B baskıda daha sağlamdır; ince el yazısı kırılabilir.Dokun, adını gör
  6. 6YükseklikHarflerin ne kadar kabarık (kalın) olacağını mm cinsinden belirler.Dokun, adını gör
  7. 7BoyutHarflerin büyüklüğüdür. Yazı sığmazsa boyutu küçült ya da harf sayısını azalt.Dokun, adını gör
  8. 8RenkŞeklin rengi. Çok renkli gruplarda her parça kendi rengini korur.Dokun, adını gör

Numaralara dokun, ayarların görevini gör.

?Şekil üreteci nedir?
Ayarları değiştirilebilen hazır şekillerdir. Bir yıldızın köşe sayısını, bir halkanın kalınlığını ya da bir metnin sözcüğünü değiştirerek yeni şekiller elde ederiz.
?3B yazı nasıl yapılır?
Panelden Metin şekli düzleme sürüklenir, denetçideki metin kutusuna sözcük yazılır. Yazı tipi, yükseklik ve boyut ayarlanır.
?Yazı neden yatık gelir?
Program metni düzleme yatırır ve yukarı doğru uzatır. Dik isimlik için yazıyı kavisli okla 90° döndürmek gerekir.
Anahtar kavramlar: Şekil üreteciMetinYazı tipi
02Katmanlı rozet
?Rozet hangi katmanlardan oluşur?
En altta 4 mm kalınlıkta silindir taban, onun üstünde 3 mm yıldız, en üstte 2 mm kabartma yazı vardır.
?Bir katmanı tam üstüne nasıl koyarız?
Alttaki parçanın kalınlığı kadar yukarı kaldırırız: taban 4 mm ise yıldız z = 4 mm'ye, yıldız 3 mm ise yazı z = 7 mm'ye konur.
Biliyor muydun?

Katmanları ortalamak için hepsini seçip Hizala (L) ile ortadaki noktalara tıkla.

Birleşik rozetKatmanlar (ayrık görünüm) BTBTBTBTBT BTBTBTBT Yazız = 7 mmYıldızz = 4 mmTabanz = 0 mm
03İsimlik ve renk

Kartlara dokun.

?3B modelde malzeme nasıl gösterilir?
Tinkercad'de yalnızca renk seçilir. Blender gibi ileri programlarda ise parlaklık, pürüz, metal ya da ahşap dokusu gibi malzeme özellikleri de verilir.
AHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLAT Kalınlık 10 mm · taban 8 mm Renk seç Çok renkli İpucu Taban koyu, yazı açıkrenk olursa okunur. 3B yazıcıda renk,filamentin rengidir.

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Hangisi okunuyor?

Tahtaya sarı zemin üstüne beyaz yazı ile koyu zemin üstüne açık yazı yaz. Hangisinin uzaktan okunduğunu sor. Rozette ve isimlikte renk zıtlığının (kontrast) neden önemli olduğunu konuş.

10dk

Keşif: Metin şekli ve üreteçler

Panelden Metin şeklini sürükle; numaralı görselle ayarları tanıt: metin kutusu, yazı tipi, yükseklik, boyut. "OKUL" yazıp yüksekliği 3 mm'den 9 mm'ye çıkarın. Sonra yıldız ve kalp gibi diğer üreteçlerin köşe sayısı, iç yarıçap gibi ayarlarını değiştirin.

Şekil üreteçleri AaMetinYıldızKalpÇokgenHalkaTüp OKULOKULOKULOKULOKULOKULOKULOKULOKUL Yazı düz yatar, yukarı uzar Metin MetinOKULYazı tipiKalın ▾Yükseklik9Boyut (harf)40 Renk
8dk

Keşif: Katman katman rozet

Rozetin üç katmanını göster: taban silindir (z = 0), yıldız (z = 4 mm), yazı (z = 7 mm). Her katmanı siyah koni ya da ölçü kutusuyla tam bir öncekinin üstüne kaldırın. Hizala ile ortalayın, çok renkli gruplayın.

Birleşik rozetKatmanlar (ayrık görünüm) BTBTBTBTBT BTBTBTBT Yazız = 7 mmYıldızz = 4 mmTabanz = 0 mm
13dk

Etkinlik: Masa isimliği

Öğrenciler dik duran bir isimlik tasarlar: 160 × 40 × 8 mm koyu taban, üstüne 10 mm kalınlığında açık renkli harfler. Metin şeklini döndürme okuyla 90° kaldırarak dik hâle getirin. Her grup bir sınıf arkadaşının adını ya da okul adını yazar; tahtada görünüm küpüyle önden kontrol edilir.

AHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLATAHLAT Kalınlık 10 mm · taban 8 mm Renk seç Çok renkli İpucu Taban koyu, yazı açıkrenk olursa okunur. 3B yazıcıda renk,filamentin rengidir.
4dk

Değerlendirme: Ayarı eşleştir

Numaralı görsel eşleştirme oyununu oynatın. "Harfler 3B yazıcıda kırıldı, hangi ayarı değiştirirsin?" diye sor (kalın yazı tipi, daha fazla yükseklik).

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Tinkercad'de metin şekli panelden sürüklenip ayarlarından yazı değiştirilerek kullanılır.

Cevabı gösterDoğru

2. Metin şeklinin "yükseklik" ayarı harflerin ne kadar kabarık (kalın) olacağını belirler.

Cevabı gösterDoğru

3. Metin şekli çalışma düzlemine dik duran harfler olarak gelir.

Cevabı gösterYanlış · Metin düzleme yatık gelir ve yukarı doğru uzar. Dik isimlik için 90° döndürülmesi gerekir.

4. İnce el yazısı yazı tipleri 3B baskıda kalın yazı tiplerinden daha sağlamdır.

Cevabı gösterYanlış · İnce harfler kırılmaya daha yatkındır. Baskıda kalın, düz yazı tipleri tercih edilir.

5. Yıldız şeklinin köşe sayısı ayarlardan değiştirilebilir.

Cevabı gösterDoğru · Şekil üreteçlerinin köşe sayısı, yarıçap, kalınlık gibi değiştirilebilir ayarları vardır.

6. Rozette yazının görünmesi için yazı, alttaki katmanın tam üstüne yerleştirilmelidir.

Cevabı gösterDoğru · Yazı içeride kalırsa görünmez; havada kalırsa ayrı parça olur.

7. Açık sarı zemine beyaz yazı yazmak okunaklılık için en iyi seçimdir.

Cevabı gösterYanlış · Zemin ile yazının renk zıtlığı az olduğundan okunmaz. Koyu zemin + açık yazı ya da tersi seçilmelidir.

8. Tek renkli bir 3B yazıcıda basılan parçanın rengi, kullanılan filamentin rengidir.

Cevabı gösterDoğru

9. Çok renkli seçeneği işaretlenmeden gruplanan parçalar tek renge dönüşür.

Cevabı gösterDoğru
← Önceki haftaKatı ve Delik: Anahtarlık Tasarımı Sonraki hafta →Etkinlik Haftası: Kâğıttan 3B'ye

29. hafta günlük planı

2026–2027 1. düzey Seçmeli Dijital Sanatlar dersi 29. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ DİJİTAL SANATLAR 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 29. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
DersSeçmeli Dijital Sanatlar 1. SeviyeSınıf / Düzey1. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih29. Hafta · 26–30 Nisan (NİSAN)Süre2 ders saati (40' + 40')
TemaÜÇ BOYUTLU MODELLEME
Konu3B Yazı, Rozet ve İsimlik
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısıDS.1.6.1 Dijital tasarım sürecinde üç boyutlu modelleme araçlarından yararlanabilme
Süreç bileşenleri
  • Metin şekliyle 3B yazı oluşturur; yazı tipi, yükseklik ve boyut ayarlarını değiştirir.
  • Yıldız, kalp, çokgen gibi şekil üreteçlerini ayarlarıyla kullanır.
  • Parçaları farklı yüksekliklere yerleştirerek katmanlı bir rozet ya da isimlik tasarlar.
  • Okunaklılık için renk ve kontrast seçer.
Araç, gereç ve kaynaklarAkıllı tahta ve Tinkercad · Renkli fon kartonları ve makas · Örnek bir rozet ya da masa isimliği · Renk kartelası (isteğe bağlı) · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)
BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
SüreEtkinlik akışı
1. ders
5 dk		Isınma: Hangisi okunuyor?
Tahtaya sarı zemin üstüne beyaz yazı ile koyu zemin üstüne açık yazı yaz. Hangisinin uzaktan okunduğunu sor. Rozette ve isimlikte renk zıtlığının (kontrast) neden önemli olduğunu konuş.
1. ders
10 dk		Keşif: Metin şekli ve üreteçler
Panelden Metin şeklini sürükle; numaralı görselle ayarları tanıt: metin kutusu, yazı tipi, yükseklik, boyut. "OKUL" yazıp yüksekliği 3 mm'den 9 mm'ye çıkarın. Sonra yıldız ve kalp gibi diğer üreteçlerin köşe sayısı, iç yarıçap gibi ayarlarını değiştirin.
1. ders
8 dk		Keşif: Katman katman rozet
Rozetin üç katmanını göster: taban silindir (z = 0), yıldız (z = 4 mm), yazı (z = 7 mm). Her katmanı siyah koni ya da ölçü kutusuyla tam bir öncekinin üstüne kaldırın. Hizala ile ortalayın, çok renkli gruplayın.
1. ders
13 dk		Etkinlik: Masa isimliği
Öğrenciler dik duran bir isimlik tasarlar: 160 × 40 × 8 mm koyu taban, üstüne 10 mm kalınlığında açık renkli harfler. Metin şeklini döndürme okuyla 90° kaldırarak dik hâle getirin. Her grup bir sınıf arkadaşının adını ya da okul adını yazar; tahtada görünüm küpüyle önden kontrol edilir.
1. ders
4 dk		Değerlendirme: Ayarı eşleştir
Numaralı görsel eşleştirme oyununu oynatın. "Harfler 3B yazıcıda kırıldı, hangi ayarı değiştirirsin?" diye sor (kalın yazı tipi, daha fazla yükseklik).
2. ders
10 dk		Tekrar: Sunum
8 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders
20 dk		Uygulama: Etkinlikler
Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Ayarları eşleştir; Rozet katmanları (alttan üste); Okunur mu?; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları.
2. ders
10 dk		Değerlendirme
9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
FarklılaştırmaBilgisayarsız sınıf alternatifi: Kartondan katmanlı rozet. Öğrenciler fon kartonundan 8 cm çapında bir daire (taban), daha küçük bir yıldız (ikinci katman) ve harfler (üçüncü katman) keser. Katmanlar arasına katlanmış küçük karton parçaları yapıştırılarak yükseklik verilir; böylece z ekseni elle hissedilir. Renk seçiminde zemin ile yazı arasında güçlü zıtlık olmasına dikkat edilir.
BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçlarıKontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları
  1. Tinkercad'de metin şekli panelden sürüklenip ayarlarından yazı değiştirilerek kullanılır. (D)
  2. Metin şeklinin "yükseklik" ayarı harflerin ne kadar kabarık (kalın) olacağını belirler. (D)
  3. Metin şekli çalışma düzlemine dik duran harfler olarak gelir. (Y)
  4. İnce el yazısı yazı tipleri 3B baskıda kalın yazı tiplerinden daha sağlamdır. (Y)
  5. Yıldız şeklinin köşe sayısı ayarlardan değiştirilebilir. (D)
  6. Rozette yazının görünmesi için yazı, alttaki katmanın tam üstüne yerleştirilmelidir. (D)
  7. Açık sarı zemine beyaz yazı yazmak okunaklılık için en iyi seçimdir. (Y)
  8. Tek renkli bir 3B yazıcıda basılan parçanın rengi, kullanılan filamentin rengidir. (D)
  9. Çok renkli seçeneği işaretlenmeden gruplanan parçalar tek renge dönüşür. (D)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalarTinkercad metin şeklinde Türkçe karakterlerin (ğ, ş, ı, İ) doğru görünmesi için yazı tipi listesinden "Çok dilli" ya da Türkçe destekleyen bir yazı tipi seçin. Harf yüksekliğini 3B baskı için en az 2 mm tutun.
…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni
UYGUNDUR26.04.2027…………………………Okul Müdürü
Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.
Etkileşimli sürümü aç →