Dijital Sanat · 3. hafta · Dijital Sanatları Keşfediyorum

Dijital Sanat Ürünlerini Yorumlama

Dijital Sanatlar · 3. hafta ders notu · DS.1.1.2

Öğrenme çıktıları

DS.1.1.2

Bir dijital afiş ya da illüstrasyonda denge, vurgu, uyum ve ritmi bulup gösterir.
Bir eseri "gördüğüm, hissettiğim, düşündüğüm" basamaklarıyla yorumlar.
Simetrik ve asimetrik dengeyi örnek kompozisyonlar üzerinde ayırt eder.
Arkadaşının yorumunu dinleyip kendi görüşünü gerekçeli ve saygılı biçimde ifade eder.

Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Dergi sayfası galerisi

Bilgisayar ya da tahta kullanılamazsa öğretmen dergi, broşür ve kitap kapaklarından oluşan küçük bir "galeri" kurar. Gruplar sayfaları dolaşıp her birinde denge, vurgu, uyum ve ritim için birer örneği renkli kalemle işaretler; ardından en beğendikleri sayfayı üç basamakla yorumlar.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Dört estetik ilke

?Denge nedir?

Ögelerin görsel ağırlığının esere dağılımıdır. Büyük, koyu ve parlak ögeler daha ağır görünür; bu ağırlıklar bir tarafa yığılırsa eser devrilecekmiş gibi rahatsız eder.

?Simetrik ve asimetrik denge arasındaki fark nedir?

Simetrik dengede eserin iki yarısı ayna görüntüsü gibidir; sakin ve resmî görünür. Asimetrik dengede taraflar farklıdır ama ağırlık eşittir: büyük bir daireyi iki küçük daire dengeler. Daha hareketli ve ilgi çekicidir.

?Vurgu nasıl oluşturulur?

Bir ögeyi diğerlerinden farklı yaparak: daha büyük, daha parlak, zıt renkte ya da tek başına bırakarak. Gri noktalar arasındaki tek turuncu nokta buna örnektir.

?Uyum ile ritim arasındaki fark nedir?

Uyum ögelerin birbirini tutmasıdır; renkler, biçimler ve çizgiler aynı "aileden" gelir. Ritim ise bir ögenin düzenli tekrarıdır ve gözü eser boyunca bir yönde gezdirir.

Anahtar kavramlar: DengeVurguUyumRitim

02Bir dijital afişi inceleyelim

1Güneş · vurguResmin en parlak ve sıcak noktası; göz ilk buraya gider. Tam ortada değil, sağ üçte birlik çizgiye yakın.Dokun, adını gör
2Başlık · tipografiBüyük, kalın ve beyaz yazı koyu gökyüzünde kolay okunur; afişin konusunu söyler.Dokun, adını gör
3Gökyüzü renkleri · uyumLacivertten mora, pembeden turuncuya komşu renkler sırayla dizilir; geçiş yumuşak ve uyumludur.Dokun, adını gör
4Kuşlar · ritimBenzer biçimler küçülerek tekrar eder; göz soldan sağa ve yukarı doğru hareket eder.Dokun, adını gör
5Su yansıması · ritimKısalan sarı çizgiler düzenli tekrar eder; suyun dalgalandığını hissettirir.Dokun, adını gör
6Tekne · dengeSağdaki büyük güneşi soldaki koyu tekne dengeler: asimetrik denge.Dokun, adını gör
7Dağ katmanları · derinlikUzak dağ açık, yakın dağ koyu renktedir; resim derinlik kazanır.Dokun, adını gör
8Boş alanGölün sakin, boş bölümü gözü dinlendirir; her yer doldurulmamıştır.Dokun, adını gör

Numaralara dokun; her bölümün hangi ilkeye örnek olduğunu bul.

?Afişte gözümüz neden önce güneşe gidiyor?

Güneş resmin en parlak ve en sıcak renkli ögesidir; koyu mor-lacivert gökyüzüyle güçlü bir zıtlık kurar. Bu, vurgu oluşturur.

?Afişin dengesi simetrik mi, asimetrik mi?

Asimetrik. Sağda büyük ve parlak güneş, solda koyu tekne ve başlık vardır; taraflar farklıdır ama ağırlıkları birbirini dengeler.

03Gördüğüm, hissettiğim, düşündüğüm

Bir eseri yorumlarken bu üç basamağı sırayla izle.

?Neden önce "gördüklerimi" söylerim?

Yorum, gözleme dayanmalıdır. Önce renkleri, biçimleri ve ögeleri tarafsızca sayarız; böylece duygu ve düşüncelerimizi esere bakarak açıklayabiliriz.

?"Hissettiğim" basamağında ne yazarım?

Eserin bende uyandırdığı duyguyu yazarım: huzur, merak, heyecan, hüzün. Duygu kişiden kişiye değişebilir; hepsi değerlidir.

?"Düşündüğüm" basamağı neyi anlatır?

Sanatçının ne anlatmak istediğine dair tahminimi ve gerekçemi. "Sanatçı akşamın sessizliğini anlatıyor, çünkü renkler yumuşak ve su durgun" gibi.

Biliyor muydun?

Yorum cümlesi kalıbı: "Bence … , çünkü eserde … görüyorum."

04İnceleme rehberi

Soru işaretli kutulara dokun.

Anahtar kavramlar: YorumGerekçeKompozisyon

Soru	İlke	Bakılacak yer
Gözüm ilk nereye gidiyor?
Bir taraf daha mı ağır?
Renkler birbirini tutuyor mu?
Tekrar eden bir öge var mı?
Boş alan var mı?

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Gözün ilk durağı

"Göl Masalı" afişini 5 saniyeliğine tahtada göster ve kapat. Öğrencilere "Gözünüz ilk nereye gitti?" diye sor; cevapları (güneş, başlık, tekne) tahtaya çetele ile yaz. En çok söylenen yerin neden dikkat çektiğini birlikte tahmin edin.

12dk

Keşif: Dört estetik ilke

Denge, vurgu, uyum ve ritim kartlarını sırayla göster. Her ilke için sınıftan gündelik bir örnek iste: tahterevalli (denge), kalabalıkta kırmızı mont (vurgu), aynı renk okul forması (uyum), davul vuruşu ve merdiven basamakları (ritim). Simetrik ve asimetrik dengeyi tahtada iki küçük çizimle karşılaştır.

8dk

Keşif: Afişi numaralarla incele

Afişin numaralı görselini aç. Öğrenciler sırayla tahtaya gelip bir numaraya dokunur, açılan bilgiyi sesli okur ve o bölümün hangi ilkeye örnek olduğunu söyler. Sınıf katılmıyorsa gerekçesini açıklar.

10dk

Etkinlik: Üç basamaklı yorum

Gruplara birer dergi sayfası ya da broşür ver. Gruplar çalışma kâğıdındaki üç sütunu doldurur: önce yalnızca gördüklerini (renk, biçim, öge), sonra hissettiklerini, en son da eserin ne anlatmak istediğini yazar. Her grup en az bir ilkeyi sayfada daire içine alır.

5dk

Değerlendirme: Sergi turu

Grup sayfaları tahtaya yapıştırılır. Her öğrenci başka bir grubun sayfasına yapışkan notla "Bence buradaki vurgu … çünkü …" cümlesini tamamlayarak yazar. Öğretmen birkaç notu sesli okur ve gerekçeli yorumları över.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Vurgu, izleyicinin gözünün eserde ilk durduğu yerdir.

Cevabı göster

Doğru

2. Asimetrik dengede eserin iki yarısı birbirinin tıpatıp aynısıdır.

Cevabı göster

Yanlış · Bu simetrik dengedir. Asimetrik dengede iki taraf farklıdır; örneğin büyük bir biçimi karşı taraftaki birkaç küçük biçim dengeler.

3. Benzer biçimlerin ya da renklerin düzenli aralıklarla tekrarı ritim oluşturur.

Cevabı göster

Doğru

4. Bir eserdeki bütün ögeler aynı büyüklükte ve aynı parlaklıkta olursa vurgu güçlenir.

Cevabı göster

Yanlış · Her şey aynı olursa göz duracak bir yer bulamaz. Vurgu; büyüklük, renk ya da parlaklık farkıyla bir ögeyi öne çıkararak oluşur.

5. Komşu renklerin (örneğin mavi, turkuaz, yeşil) birlikte kullanılması eserde uyum sağlar.

Cevabı göster

Doğru

6. Bir eseri yorumlarken önce gördüklerimizi, sonra hissettiklerimizi, en son da düşüncemizi söyleriz.

Cevabı göster

Doğru · Bu sıra, yoruma gözleme dayanarak başlamamızı sağlar.

7. Bir esere "güzel değil" demek, gerekçe göstermesek de yeterli bir yorumdur.

Cevabı göster

Yanlış · Yorum gerekçe ister: "Renkler çok koyu olduğu için başlık okunmuyor" gibi neye bakarak düşündüğümüzü söyleriz.

8. Eserde hiçbir şey çizilmemiş boş alanlar da dengeye katkı sağlayabilir.

Cevabı göster

Doğru · Boş alan gözü dinlendirir ve ögelerin ağırlığını dengeler.

9. Aynı eseri izleyen iki kişi farklı duygular hissedebilir.

Cevabı göster

Doğru

3. hafta günlük planı

2026–2027 1. düzey Seçmeli Dijital Sanatlar dersi 3. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ DİJİTAL SANATLAR 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 3. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
Ders	Seçmeli Dijital Sanatlar 1. Seviye	Sınıf / Düzey	1. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih	3. Hafta · 28 Eylül – 2 Ekim (EYLÜL)	Süre	2 ders saati (40' + 40')
Tema	DİJİTAL SANATLARI KEŞFEDİYORUM
Konu	Dijital Sanat Ürünlerini Yorumlama
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısı	DS.1.1.2 Dijital sanat ürünlerinde estetik ögeleri yorumlayabilme
Süreç bileşenleri	Bir dijital afiş ya da illüstrasyonda denge, vurgu, uyum ve ritmi bulup gösterir. Bir eseri "gördüğüm, hissettiğim, düşündüğüm" basamaklarıyla yorumlar. Simetrik ve asimetrik dengeyi örnek kompozisyonlar üzerinde ayırt eder. Arkadaşının yorumunu dinleyip kendi görüşünü gerekçeli ve saygılı biçimde ifade eder.
Araç, gereç ve kaynaklar	Akıllı tahta · "Göl Masalı" örnek afişi (tahtada) · Gördüğüm–Hissettiğim–Düşündüğüm çalışma kâğıdı · Dergi ya da broşür sayfaları, renkli kalemler · Yapışkan not kâğıtları · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)

BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
Süre	Etkinlik akışı
1. ders 5 dk	Isınma: Gözün ilk durağı "Göl Masalı" afişini 5 saniyeliğine tahtada göster ve kapat. Öğrencilere "Gözünüz ilk nereye gitti?" diye sor; cevapları (güneş, başlık, tekne) tahtaya çetele ile yaz. En çok söylenen yerin neden dikkat çektiğini birlikte tahmin edin.
1. ders 12 dk	Keşif: Dört estetik ilke Denge, vurgu, uyum ve ritim kartlarını sırayla göster. Her ilke için sınıftan gündelik bir örnek iste: tahterevalli (denge), kalabalıkta kırmızı mont (vurgu), aynı renk okul forması (uyum), davul vuruşu ve merdiven basamakları (ritim). Simetrik ve asimetrik dengeyi tahtada iki küçük çizimle karşılaştır.
1. ders 8 dk	Keşif: Afişi numaralarla incele Afişin numaralı görselini aç. Öğrenciler sırayla tahtaya gelip bir numaraya dokunur, açılan bilgiyi sesli okur ve o bölümün hangi ilkeye örnek olduğunu söyler. Sınıf katılmıyorsa gerekçesini açıklar.
1. ders 10 dk	Etkinlik: Üç basamaklı yorum Gruplara birer dergi sayfası ya da broşür ver. Gruplar çalışma kâğıdındaki üç sütunu doldurur: önce yalnızca gördüklerini (renk, biçim, öge), sonra hissettiklerini, en son da eserin ne anlatmak istediğini yazar. Her grup en az bir ilkeyi sayfada daire içine alır.
1. ders 5 dk	Değerlendirme: Sergi turu Grup sayfaları tahtaya yapıştırılır. Her öğrenci başka bir grubun sayfasına yapışkan notla "Bence buradaki vurgu … çünkü …" cümlesini tamamlayarak yazar. Öğretmen birkaç notu sesli okur ve gerekçeli yorumları över.
2. ders 10 dk	Tekrar: Sunum 9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders 20 dk	Uygulama: Etkinlikler Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Afişteki numarayı ilkeyle eşleştir; Hangi ilke?; Bir eseri yorumlama sırası; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Harf karıştırma: anahtar kavramlar.
2. ders 10 dk	Değerlendirme 9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
Farklılaştırma	Bilgisayarsız sınıf alternatifi: Dergi sayfası galerisi. Bilgisayar ya da tahta kullanılamazsa öğretmen dergi, broşür ve kitap kapaklarından oluşan küçük bir "galeri" kurar. Gruplar sayfaları dolaşıp her birinde denge, vurgu, uyum ve ritim için birer örneği renkli kalemle işaretler; ardından en beğendikleri sayfayı üç basamakla yorumlar.

BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçları	Gözlem formu, dereceli puanlama anahtarı, performans görevi
Doğru-yanlış soruları	Vurgu, izleyicinin gözünün eserde ilk durduğu yerdir. (D) Asimetrik dengede eserin iki yarısı birbirinin tıpatıp aynısıdır. (Y) Benzer biçimlerin ya da renklerin düzenli aralıklarla tekrarı ritim oluşturur. (D) Bir eserdeki bütün ögeler aynı büyüklükte ve aynı parlaklıkta olursa vurgu güçlenir. (Y) Komşu renklerin (örneğin mavi, turkuaz, yeşil) birlikte kullanılması eserde uyum sağlar. (D) Bir eseri yorumlarken önce gördüklerimizi, sonra hissettiklerimizi, en son da düşüncemizi söyleriz. (D) Bir esere "güzel değil" demek, gerekçe göstermesek de yeterli bir yorumdur. (Y) Eserde hiçbir şey çizilmemiş boş alanlar da dengeye katkı sağlayabilir. (D) Aynı eseri izleyen iki kişi farklı duygular hissedebilir. (D)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalar	Yorum etkinliğinde "doğru cevap" aramayın; gerekçeli her yorumu kabul edin. Öğrencilerin "bence" ile başlayıp "çünkü" ile devam eden cümleler kurmasını alışkanlık hâline getirin.

…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni

UYGUNDUR28.09.2026…………………………Okul Müdürü

Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.

Etkileşimli sürümü aç →