Bilişim Ders Notları
Proje · 20. hafta · Proje Süreci

Problemi Çözme 3: Test ve İyileştirme

Proje Tasarımı ve Uygulamaları · 20. hafta ders notu · PTU.4.2

Öğrenme çıktıları
PTU.4.2
  • Prototipini gerçek kullanıcılarla, belirli bir görev vererek test eder.
  • Test sırasında ölçüm (süre, hata, başarı) ve anketle veri toplar.
  • Topladığı verileri tabloya geçirir ve ortalamayı hesaplar.
  • Geri bildirimlere göre prototipi iyileştirip yeni bir sürüm planlar.
Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Kâğıt ölçüm tablosu

Tahtaya büyük bir ölçüm tablosu çizilir: Kullanıcı, Süre, Başardı mı?, Yorum. Gruplar sonuçlarını tebeşirle doğrudan tabloya yazar; ortalama sınıfça hesaplanır. Kronometre yoksa öğretmen sesli olarak saniye sayar.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Test döngüsü
Test döngüsü Sürüm 1 → 2 → 3Her tur biraz daha iyi 1. Prototip yapUcuz, hızlı model2. Kullanıcıya deneGerçek kişilerle3. Gözle ve ölçSüre, hata, sayı4. Geri bildirim al"Ne zorladı?"5. İyileştirBir sorunu düzelt
  1. 1Prototip yapFikri hızlı ve ucuz bir modele dönüştür.Dokun, adını gör
  2. 2Kullanıcıya denePrototipi, onu gerçekten kullanacak kişilere bir görev vererek dene. Yardım etme, yalnızca izle.Dokun, adını gör
  3. 3Gözle ve ölçGörevin kaç saniyede yapıldığını, kaç hata yapıldığını, kaç kişinin başardığını kaydet.Dokun, adını gör
  4. 4Geri bildirim al"Ne kolaydı? Ne zorladı? Ne önerirsin?" sorularını sor, cevapları olduğu gibi yaz.Dokun, adını gör
  5. 5İyileştirEn önemli sorunu seç ve yalnızca onu düzelt; sonra yeniden test et.Dokun, adını gör
  6. 6YinelemeDöngünün her turu bir sürümdür: Sürüm 1, 2, 3… Her turda ürün biraz daha iyi olur.Dokun, adını gör

Numaralara dokun: döngünün adımları.

?Test neden bir döngüdür?
Bir test, prototipteki sorunları gösterir. Sorun düzeltilince yeni sürüm yine test edilir. Ürün yeterince iyi olana kadar bu tur tekrarlanır; buna yineleme denir.
?Döngü ne zaman durur?
Proje başında koyduğumuz başarı ölçütüne ulaşınca durur. Örneğin "Öğrenciler kendi servisini 20 saniyenin altında bulabilmeli" ölçütü sağlanınca pano son ürüne dönüşebilir.
Anahtar kavramlar: Kullanıcı testiGeri bildirimYinelemeSürüm
02Kullanıcı testi nasıl yapılır?

Kartlara dokun: iyi bir testin beş kuralı.

?Kaç kişiyle test yapmak yeterlidir?
Okul projesinde 5–8 kullanıcı çoğu sorunu ortaya çıkarır. Aynı sorunu üç kişi yaşıyorsa o sorun mutlaka düzeltilmelidir.
?Geri bildirim formunda hangi sorular olur?
Kısa ve açık sorular: "1'den 5'e kadar kullanması ne kadar kolaydı?", "Nerede zorlandın?", "Neyi değiştirirdin?" İlki sayı, diğerleri görüş verir.
03Veri toplama: ölçüm ve anket
?Nicel ve nitel veri arasındaki fark nedir?
Nicel veri sayıyla ifade edilir: 18 saniye, 2 hata, 5 üzerinden 4 puan. Nitel veri sözle ifade edilir: "Köy adları küçük." İkisi birlikte kullanılınca hem ne kadar hem neden sorusu yanıtlanır.
?Ölçümle ne tür veriler toplanabilir?
Görevin süresi, yapılan hata sayısı, görevi başaran kişi sayısı, bir mesafe ya da sıcaklık gibi. Kuş yemliğinde günlük kuş ziyareti sayısı da bir ölçümdür.
?Tablodaki sonuç bize ne söylüyor?
Sürüm 1'de ortalama bulma süresi 43 saniye, sürüm 2'de 18 saniyedir. Yazıları büyütmek panoyu çok daha kolay okunur hale getirmiştir.
Anahtar kavramlar: Nicel veriNitel veriÖlçümOrtalama
Test görevi "Ovakışla servisikaçta kalkıyor?Panoda bul." Kronometre:18 saniye Köy adlarıküçükRenklerçok güzelSaat yerine"kaç dk kaldı" Bulma süresi (saniye) KullanıcıSürüm 1Sürüm 2 Ayşe4218Mert3515Rojin5120Yusuf3816Elif4721 Ortalama4318 Yazılar büyütülünce süre 43 sn → 18 snBir sonraki tur: "kaç dk kaldı" önerisi
04Veriyi tabloya geçirme

Soru işaretli kutulara dokun.

?Tablo hazırlarken nelere dikkat edilir?
Her satır bir kullanıcı, her sütun bir bilgi olur. Sütun başlığına birim yazılır: "Süre (sn)". Boş hücre bırakılmaz; ölçülemeyen değer için "—" yazılır.
Biliyor muydun?

Bilgisayar ya da tabletle tablolama programı kullanılırsa ortalama formülle bulunur: =ORTALAMA(B2:B6). Akıllı tahtada da bu işlem sınıfça gösterilebilir.

Ham veriden grafiğe üç adım 1. ToplaAnket kâğıtları2. DüzenleSıklık tablosu3. GösterGrafik 60 form CevapÇetele Hiç121262153+7 Toplam: 60 Hiç123+
KullanıcıSüre (sn)Başardı mı?Yorum
Ayşe
Mert
Rojin
Yusuf
Elif

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Panomu kim test etsin?

"Servis panosunu en iyi kim test eder: tasarımcısı mı, taşımalı bir öğrenci mi?" diye sor. Cevapları tartıştır ve kullanıcı testi kavramına bağla: ürünü, onu gerçekten kullanacak kişi denemelidir.

8dk

Keşif: Test döngüsü

Test döngüsü çizimini numaralı görsel olarak aç. Beş adımı (prototip, dene, ölç, geri bildirim, iyileştir) sırayla anlat; döngünün her turunun bir "sürüm" olduğunu vurgula.

Test döngüsü Sürüm 1 → 2 → 3Her tur biraz daha iyi 1. Prototip yapUcuz, hızlı model2. Kullanıcıya deneGerçek kişilerle3. Gözle ve ölçSüre, hata, sayı4. Geri bildirim al"Ne zorladı?"5. İyileştirBir sorunu düzelt
8dk

Keşif: Ölçüm tablosu ve ortalama

Ölçüm tablosu çizimini göster. Beş öğrencinin sürelerini birlikte topla, 5'e böl ve ortalamanın 43 saniye olduğunu bul. Sürüm 2 ile süre neden kısaldı? Yapışkan notlardaki geri bildirimlerle ilişkilendir.

Test görevi "Ovakışla servisikaçta kalkıyor?Panoda bul." Kronometre:18 saniye Köy adlarıküçükRenklerçok güzelSaat yerine"kaç dk kaldı" Bulma süresi (saniye) KullanıcıSürüm 1Sürüm 2 Ayşe4218Mert3515Rojin5120Yusuf3816Elif4721 Ortalama4318 Yazılar büyütülünce süre 43 sn → 18 snBir sonraki tur: "kaç dk kaldı" önerisi
15dk

Etkinlik: Gruplar arası test

Her grup prototipini yan gruba test ettirir. Test edilen kişiye tek cümlelik bir görev verilir; bir öğrenci süreyi tutar, biri tabloya yazar, biri "Ne zorladı?" sorusunun cevabını not eder. Gruplar sonunda ortalamayı hesaplar ve tek bir iyileştirme kararı yazar.

4dk

Değerlendirme: Döngüyü sırala

"Test döngüsü" sıralama oyununu tahtada oynat. Ölçüm tablosunu proje defterine temize çekme görevini ver.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Kullanıcı testi, prototipi onu gerçekten kullanacak kişilere denetmektir.

Cevabı gösterDoğru

2. Test sırasında kullanıcı zorlanırsa hemen ona nasıl yapacağını anlatmalıyız.

Cevabı gösterYanlış · Yardım edersek ürünün asıl sorununu göremeyiz. Sessizce izlemek ve zorlandığı yeri not etmek gerekir.

3. Görevi tamamlama süresi sayısal (nicel) bir veridir.

Cevabı gösterDoğru

4. "Renkler çok güzel" yorumu nicel bir veridir.

Cevabı gösterYanlış · Bu bir görüş cümlesidir, yani nitel veridir. Nicel veri sayıyla ifade edilir: 18 saniye, 3 hata gibi.

5. Ortalama, tüm değerlerin toplamının değer sayısına bölünmesiyle bulunur.

Cevabı gösterDoğru · (42+35+51+38+47) ÷ 5 = 42,6 ≈ 43 saniye.

6. Bir prototipi yalnızca kendi grup arkadaşlarımıza test ettirmek yeterlidir.

Cevabı gösterYanlış · Grup arkadaşlarımız ürünü zaten bilir. Ürünü ilk kez gören gerçek kullanıcılar daha doğru sonuç verir.

7. Geri bildirimden sonra yeni bir sürüm yapılıp yeniden test edilmesine yineleme denir.

Cevabı gösterDoğru

8. Her turda tüm sorunları aynı anda düzeltmek en doğrusudur.

Cevabı gösterYanlış · Tek seferde çok şey değişirse hangi değişikliğin işe yaradığı anlaşılmaz. Her turda en önemli bir iki sorun düzeltilir.

9. Her kullanıcıya aynı görev verilmelidir.

Cevabı gösterDoğru · Görev aynı olursa sonuçlar karşılaştırılabilir.
← Önceki haftaProblemi Çözme 2: Prototip Sonraki hafta →Projeyi Yapılandırma 1: Proje Raporu

20. hafta günlük planı

2026–2027 Ortaokul Seçmeli Proje Tasarımı ve Uygulamaları dersi 20. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ PROJE TASARIMI VE UYGULAMALARI (1 DERS SAATİ) DERSİ GÜNLÜK PLANI · 20. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
DersSeçmeli Proje Tasarımı ve Uygulamaları (1 ders saati)Sınıf / DüzeyOrtaokul (seçmeli)
Hafta / Tarih20. Hafta · 15–19 Şubat (ŞUBAT)Süre1 ders saati (40')
TemaPROJE SÜRECİ
KonuProblemi Çözme 3: Test ve İyileştirme
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısıPTU.4.2 Problem durumunu belirleyerek problemi çözebilme
Süreç bileşenleri
  • Prototipini gerçek kullanıcılarla, belirli bir görev vererek test eder.
  • Test sırasında ölçüm (süre, hata, başarı) ve anketle veri toplar.
  • Topladığı verileri tabloya geçirir ve ortalamayı hesaplar.
  • Geri bildirimlere göre prototipi iyileştirip yeni bir sürüm planlar.
Araç, gereç ve kaynaklarAkıllı tahta · Geçen hafta yapılan prototipler · Telefon ya da duvar saatiyle kronometre · Geri bildirim formu (3 soru) ve boş ölçüm tablosu · Yapışkan not kâğıtları · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)
BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
SüreEtkinlik akışı
5 dkIsınma: Panomu kim test etsin?
"Servis panosunu en iyi kim test eder: tasarımcısı mı, taşımalı bir öğrenci mi?" diye sor. Cevapları tartıştır ve kullanıcı testi kavramına bağla: ürünü, onu gerçekten kullanacak kişi denemelidir.
8 dkKeşif: Test döngüsü
Test döngüsü çizimini numaralı görsel olarak aç. Beş adımı (prototip, dene, ölç, geri bildirim, iyileştir) sırayla anlat; döngünün her turunun bir "sürüm" olduğunu vurgula.
8 dkKeşif: Ölçüm tablosu ve ortalama
Ölçüm tablosu çizimini göster. Beş öğrencinin sürelerini birlikte topla, 5'e böl ve ortalamanın 43 saniye olduğunu bul. Sürüm 2 ile süre neden kısaldı? Yapışkan notlardaki geri bildirimlerle ilişkilendir.
15 dkEtkinlik: Gruplar arası test
Her grup prototipini yan gruba test ettirir. Test edilen kişiye tek cümlelik bir görev verilir; bir öğrenci süreyi tutar, biri tabloya yazar, biri "Ne zorladı?" sorusunun cevabını not eder. Gruplar sonunda ortalamayı hesaplar ve tek bir iyileştirme kararı yazar.
4 dkDeğerlendirme: Döngüyü sırala
"Test döngüsü" sıralama oyununu tahtada oynat. Ölçüm tablosunu proje defterine temize çekme görevini ver.
FarklılaştırmaBilgisayarsız sınıf alternatifi: Kâğıt ölçüm tablosu. Tahtaya büyük bir ölçüm tablosu çizilir: Kullanıcı, Süre, Başardı mı?, Yorum. Gruplar sonuçlarını tebeşirle doğrudan tabloya yazar; ortalama sınıfça hesaplanır. Kronometre yoksa öğretmen sesli olarak saniye sayar.
BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçlarıKontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları
  1. Kullanıcı testi, prototipi onu gerçekten kullanacak kişilere denetmektir. (D)
  2. Test sırasında kullanıcı zorlanırsa hemen ona nasıl yapacağını anlatmalıyız. (Y)
  3. Görevi tamamlama süresi sayısal (nicel) bir veridir. (D)
  4. "Renkler çok güzel" yorumu nicel bir veridir. (Y)
  5. Ortalama, tüm değerlerin toplamının değer sayısına bölünmesiyle bulunur. (D)
  6. Bir prototipi yalnızca kendi grup arkadaşlarımıza test ettirmek yeterlidir. (Y)
  7. Geri bildirimden sonra yeni bir sürüm yapılıp yeniden test edilmesine yineleme denir. (D)
  8. Her turda tüm sorunları aynı anda düzeltmek en doğrusudur. (Y)
  9. Her kullanıcıya aynı görev verilmelidir. (D)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalarTest eden öğrencilerin arkadaşlarının ürününü eleştirmekten çekindiğini göreceksiniz. "Ürünü eleştiriyoruz, kişiyi değil" kuralını baştan koyun; geri bildirimi "Beğendim – Zorlandım – Önerim" kalıbıyla istemek işi kolaylaştırır.
…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni
UYGUNDUR15.02.2027…………………………Okul Müdürü
Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.
Etkileşimli sürümü aç →