Bilişim Ders Notları
Proje · 9. hafta · Proje Yaşam Döngüsü

Girişimcilik (1): Girişimci Birey

Proje Tasarımı ve Uygulamaları · 9. hafta ders notu · PTU.3.1

Öğrenme çıktıları
PTU.3.1
  • Girişimcilik kavramını açıklar.
  • Girişimci bireyin özelliklerini (fırsat görme, yaratıcılık, risk alabilme, kararlılık, iş birliği) örneklerle açıklar.
  • Bir girişimin ürün, müşteri, fiyat, gider, gelir ve kâr gibi temel parçalarını tanır.
  • Kendi çevresinde girişimcilik fırsatlarına örnek verir.
Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Kartlarla kermes planı

Gruplara özellik kartları ve kâğıt gelir-gider tablosu verilir. Gruplar ürünlerini seçip tabloyu kalemle doldurur; kârı "Gelir − Gider" işlemiyle hesaplar. Tahtada her grubun ürünü, fiyatı ve kârı tek bir tabloda toplanır ve en uygulanabilir fikir sınıfça seçilir.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Girişimcilik nedir?
?Girişimcilik ne demektir?
Bir ihtiyacı ya da sorunu fark edip ona çözüm olacak bir ürün ya da hizmet fikrini hayata geçirmek için harekete geçmektir. Girişimci; fikir, emek ve kaynakları bir araya getirip değer üretir.
?Girişim yalnızca para kazanmak için mi yapılır?
Hayır. Bazı girişimler bir topluluk yararı için yapılır. Kütüphaneye kitap almak için düzenlenen okul kermesi ya da köy kadınlarının kurduğu kooperatif, sosyal amaçlı girişimlere örnektir.
?Ahlat'ta hangi girişim fikirleri olabilir?
Kümbetleri ve Selçuklu mezarlığını tanıtan rehberlik ya da hediyelik eşya, köy balı ve peynirine marka ve etiket, kışlık el örgüsü ürünler, Van Gölü kıyısı için çevreci ürünler gibi.
Anahtar kavramlar: GirişimcilikGirişimciDeğer
Kütüphane kermesi Bal 150 TLKurabiye 10 TL BALBALBAL Tablolamafx =B5-B4 KalemTLKavanoz, etiket120Kurabiye malz.130Toplam gider250Satış geliri600Kâr350 Kâr = Gelir − Gider
02Girişimci bireyin özellikleri
Girişimcinin merdiveniFikri değere dönüştüren özellikler Fırsat görürYaratıcıRisk alırİş birlikçiKararlı HEDEFdeğer üret
  1. 1Fırsat görürHerkesin şikâyet ettiği bir sorunda bir fikir görür: "Kışın eldivenler hep kayboluyor, ne yapılabilir?"Dokun, adını gör
  2. 2YaratıcıAlışılmışın dışında düşünür, eski şeyleri yeni biçimde birleştirir.Dokun, adını gör
  3. 3Risk alabilirBaşarısız olabileceğini bilse de hesaplı bir risk alır; önce küçük denemeler yapar.Dokun, adını gör
  4. 4İş birlikçiTek başına her şeyi yapamayacağını bilir; ekip kurar, başkalarının fikrini dinler.Dokun, adını gör
  5. 5Kararlıİlk denemede olmasa da pes etmez; hatalarından öğrenip yeniden dener.Dokun, adını gör
  6. 6Hedef: değer üretmekGirişimcinin amacı yalnızca para kazanmak değil, insanların işine yarayan bir değer üretmektir.Dokun, adını gör

Numaralara dokun: merdivenin basamakları.

?Girişimcilik doğuştan mı gelir?
Hayır. Fırsat görme, yaratıcılık, kararlılık ve iş birliği gibi özellikler denedikçe ve proje yaptıkça gelişir. Okulda yapılan her proje bu becerileri güçlendirir.
?Hesaplı risk ne demektir?
Başarısız olabileceğini bilerek ama olası kaybı önceden düşünerek adım atmaktır. Kermese yüz kavanoz yerine önce on kavanozla başlamak hesaplı bir risktir.
03Bir girişimin parçaları
Kütüphane kermesi Bal 150 TLKurabiye 10 TL BALBALBAL Tablolamafx =B5-B4 KalemTLKavanoz, etiket120Kurabiye malz.130Toplam gider250Satış geliri600Kâr350 Kâr = Gelir − Gider
  1. 1ÜrünSatılacak şey: köyden gelen bal ve evde yapılan kurabiye. Ürün kaliteli ve güvenli olmalı.Dokun, adını gör
  2. 2Amaç ve tanıtımKermesin amacı kütüphaneye kitap almak. Afiş, insanlara bunu duyurur.Dokun, adını gör
  3. 3FiyatFiyat, maliyetten yüksek ama alıcının ödeyebileceği kadar olmalı.Dokun, adını gör
  4. 4KasaGelen para kasada toplanır ve her satış deftere ya da tabloya yazılır.Dokun, adını gör
  5. 5MüşteriÜrünü kim alacak? Öğrenciler, veliler, öğretmenler. Müşterinin ihtiyacı düşünülür.Dokun, adını gör
  6. 6GiderKavanoz, etiket, un, şeker gibi harcamalar. Tablolama programı toplamı hesaplar.Dokun, adını gör
  7. 7GelirSatışlardan elde edilen toplam para.Dokun, adını gör
  8. 8KârGelir eksi gider. Kâr bu girişimde amaç için (kitap) kullanılır.Dokun, adını gör

Numaralara dokun: okul kermesindeki tezgâh ve tablo.

?Gelir, gider ve kâr arasındaki ilişki nedir?
Gelir satışlardan gelen paradır, gider ürün için yapılan harcamalardır. Kâr = Gelir − Gider. Gider gelirden fazlaysa zarar edilir.
?Tablolama programı bu işte nasıl yardım eder?
Gider ve gelirleri hücrelere yazıp "=B5-B4" gibi bir formülle kârı otomatik hesaplatabiliriz. Bir fiyatı değiştirdiğimizde sonuç hemen güncellenir.
Anahtar kavramlar: ÜrünMüşteriGelirGiderKâr
04Çevremizdeki girişimciler

Kartlara dokun: bu örnekler hangi özelliği gösteriyor?

Biliyor muydun?

Ailene ya da komşularına "İlk işinize nasıl başladınız, hiç zorlandınız mı?" diye sor. Cevaplarını proje defterine yaz; gerçek girişim hikâyeleri en iyi derstir.

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

6dk

Isınma: Kayıp eldivenler

"Kışın sınıfta her gün kaybolan eldivenler, bereler var. Bu sorundan bir iş fikri çıkar mı?" diye sor. Öğrencilerin fikirlerini (eldiven askısı, isim etiketi, kayıp eşya kutusu…) tahtaya yaz. Bir sorunda fırsat görmenin girişimciliğin ilk adımı olduğunu söyle.

8dk

Keşif: Girişimcilik nedir?

Girişimciliğin bir fikri, insanların ihtiyacını karşılayan bir ürün ya da hizmete dönüştürmek için harekete geçmek olduğunu anlat. Girişimin yalnızca para kazanmak değil, değer üretmek olduğunu; sosyal amaçlı girişimlerin de bulunduğunu vurgula.

10dk

Keşif: Girişimcinin merdiveni

Merdiven çizimini numaralı olarak aç. Her basamaktaki özelliği numaraya dokunarak açıkla ve sınıftan o özelliği gösteren günlük bir davranış örneği iste. "Risk almak, düşünmeden atlamak değildir" cümlesini tahtaya yaz.

Girişimcinin merdiveniFikri değere dönüştüren özellikler Fırsat görürYaratıcıRisk alırİş birlikçiKararlı HEDEFdeğer üret
12dk

Etkinlik: Kütüphane kermesi

Kermes çizimini numaralı olarak aç. Ürün, müşteri, fiyat, gider, gelir ve kâr kavramlarını tezgâh ve tablo üzerinden göster. Gruplar okul kermesi için bir ürün seçer, kimin alacağını, yaklaşık giderini ve fiyatını yazar; tablolama mantığıyla kârı hesaplar. Gruplar fikirlerini 1 dakikada "satar".

Kütüphane kermesi Bal 150 TLKurabiye 10 TL BALBALBAL Tablolamafx =B5-B4 KalemTLKavanoz, etiket120Kurabiye malz.130Toplam gider250Satış geliri600Kâr350 Kâr = Gelir − Gider
4dk

Değerlendirme: Özellik eşleştirme

Eşleştirme oyununu tahtada oynat. Proje defterine "Bende en güçlü girişimci özelliği hangisi?" sorusunun cevabını yazdır.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Girişimcilik, bir fikri insanların ihtiyacını karşılayan bir ürün ya da hizmete dönüştürmektir.

Cevabı gösterDoğru

2. Girişimci olmak için çok zengin olmak gerekir.

Cevabı gösterYanlış · Pek çok girişim küçük bir fikirle ve az sermayeyle başlar. Okul kermesindeki bir tezgâh bile bir girişimdir.

3. Fırsat görmek, bir sorunda çözüm ve değer fikri görebilmektir.

Cevabı gösterDoğru

4. Risk almak, hiç düşünmeden her şeyi tek seferde denemek demektir.

Cevabı gösterYanlış · Girişimci hesaplı risk alır: önce küçük bir deneme yapar, olası zararı düşünür, sonra büyütür.

5. Kararlı girişimci ilk başarısızlıkta hemen vazgeçer.

Cevabı gösterYanlış · Kararlı girişimci hatalarından öğrenir ve yeniden dener; başarısızlık öğrenme sürecinin parçasıdır.

6. Kâr, gelirden gider çıkarılarak bulunur.

Cevabı gösterDoğru · Örneğin 600 TL gelir ve 250 TL gider varsa kâr 350 TL'dir.

7. Girişimci tek başına çalışır, kimseden yardım almaz.

Cevabı gösterYanlış · Girişimciler ekip kurar, ustalardan, müşterilerden ve danışmanlardan fikir alır; iş birliği başarıyı artırır.

8. Sosyal girişimlerde elde edilen gelir bir topluluk yararı için kullanılabilir.

Cevabı gösterDoğru

9. Ürünün fiyatı belirlenirken maliyet ve müşterinin ödeyebileceği tutar düşünülür.

Cevabı gösterDoğru

10. Tablolama programları gelir ve giderleri hesaplamayı kolaylaştırır.

Cevabı gösterDoğru
← Önceki haftaProje Türleri (3): Yarışmalar ve Fuarlar Sonraki hafta →Girişimcilik 2: Fikirden Ürüne

9. hafta günlük planı

2026–2027 Ortaokul Seçmeli Proje Tasarımı ve Uygulamaları dersi 9. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ PROJE TASARIMI VE UYGULAMALARI (1 DERS SAATİ) DERSİ GÜNLÜK PLANI · 9. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
DersSeçmeli Proje Tasarımı ve Uygulamaları (1 ders saati)Sınıf / DüzeyOrtaokul (seçmeli)
Hafta / Tarih9. Hafta · 9–13 Kasım (KASIM)Süre1 ders saati (40')
TemaPROJE YAŞAM DÖNGÜSÜ
KonuGirişimcilik (1): Girişimci Birey
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısıPTU.3.1 Girişimcilik kavramını ve girişimci bireyin özelliklerini sorgulayabilme
Süreç bileşenleri
  • Girişimcilik kavramını açıklar.
  • Girişimci bireyin özelliklerini (fırsat görme, yaratıcılık, risk alabilme, kararlılık, iş birliği) örneklerle açıklar.
  • Bir girişimin ürün, müşteri, fiyat, gider, gelir ve kâr gibi temel parçalarını tanır.
  • Kendi çevresinde girişimcilik fırsatlarına örnek verir.
Araç, gereç ve kaynaklarAkıllı tahta · Proje defteri · Özellik kartları (Fırsat görür, Yaratıcı, Risk alır, İş birlikçi, Kararlı) · Basit gelir-gider tablosu formu · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)
BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
SüreEtkinlik akışı
6 dkIsınma: Kayıp eldivenler
"Kışın sınıfta her gün kaybolan eldivenler, bereler var. Bu sorundan bir iş fikri çıkar mı?" diye sor. Öğrencilerin fikirlerini (eldiven askısı, isim etiketi, kayıp eşya kutusu…) tahtaya yaz. Bir sorunda fırsat görmenin girişimciliğin ilk adımı olduğunu söyle.
8 dkKeşif: Girişimcilik nedir?
Girişimciliğin bir fikri, insanların ihtiyacını karşılayan bir ürün ya da hizmete dönüştürmek için harekete geçmek olduğunu anlat. Girişimin yalnızca para kazanmak değil, değer üretmek olduğunu; sosyal amaçlı girişimlerin de bulunduğunu vurgula.
10 dkKeşif: Girişimcinin merdiveni
Merdiven çizimini numaralı olarak aç. Her basamaktaki özelliği numaraya dokunarak açıkla ve sınıftan o özelliği gösteren günlük bir davranış örneği iste. "Risk almak, düşünmeden atlamak değildir" cümlesini tahtaya yaz.
12 dkEtkinlik: Kütüphane kermesi
Kermes çizimini numaralı olarak aç. Ürün, müşteri, fiyat, gider, gelir ve kâr kavramlarını tezgâh ve tablo üzerinden göster. Gruplar okul kermesi için bir ürün seçer, kimin alacağını, yaklaşık giderini ve fiyatını yazar; tablolama mantığıyla kârı hesaplar. Gruplar fikirlerini 1 dakikada "satar".
4 dkDeğerlendirme: Özellik eşleştirme
Eşleştirme oyununu tahtada oynat. Proje defterine "Bende en güçlü girişimci özelliği hangisi?" sorusunun cevabını yazdır.
FarklılaştırmaBilgisayarsız sınıf alternatifi: Kartlarla kermes planı. Gruplara özellik kartları ve kâğıt gelir-gider tablosu verilir. Gruplar ürünlerini seçip tabloyu kalemle doldurur; kârı "Gelir − Gider" işlemiyle hesaplar. Tahtada her grubun ürünü, fiyatı ve kârı tek bir tabloda toplanır ve en uygulanabilir fikir sınıfça seçilir.
BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçlarıGözlem formu, dereceli puanlama anahtarı, performans görevi
Doğru-yanlış soruları
  1. Girişimcilik, bir fikri insanların ihtiyacını karşılayan bir ürün ya da hizmete dönüştürmektir. (D)
  2. Girişimci olmak için çok zengin olmak gerekir. (Y)
  3. Fırsat görmek, bir sorunda çözüm ve değer fikri görebilmektir. (D)
  4. Risk almak, hiç düşünmeden her şeyi tek seferde denemek demektir. (Y)
  5. Kararlı girişimci ilk başarısızlıkta hemen vazgeçer. (Y)
  6. Kâr, gelirden gider çıkarılarak bulunur. (D)
  7. Girişimci tek başına çalışır, kimseden yardım almaz. (Y)
  8. Sosyal girişimlerde elde edilen gelir bir topluluk yararı için kullanılabilir. (D)
  9. Ürünün fiyatı belirlenirken maliyet ve müşterinin ödeyebileceği tutar düşünülür. (D)
  10. Tablolama programları gelir ve giderleri hesaplamayı kolaylaştırır. (D)
Belirli gün ve haftalar10 Kasım Atatürk'ü Anma Günü ve Atatürk Haftası
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalarÖrneklerde gerçek kişi adı vermek yerine öğrencilerin kendi çevresinden (köyde bal ya da peynir satan bir aile, kooperatif kuran kadınlar, okuldaki bir kermes) örnekler toplamak hem güvenli hem de daha anlamlıdır. Bir sonraki ders için öğrencilerden ailelerinden bir girişim hikâyesi dinlemelerini isteyebilirsiniz.
…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni
UYGUNDUR09.11.2026…………………………Okul Müdürü
Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.
Etkileşimli sürümü aç →