Bilişim Ders Notları
Robotik 1 · 10. hafta · Robotik Sistem Geliştirme Ortamları ve Bileşenleri

Değişkenler ve Seri Monitör

Robotik Kodlama 1 · 10. hafta ders notu · RK1.2.2

Öğrenme çıktıları
RK1.2.2
  • Değişkenin, programda adı olan ve değeri değişebilen bir bellek alanı olduğunu açıklar.
  • Tinkercad kod bloklarıyla değişken oluşturur; "yap" ve "değiştir" bloklarıyla değerini ayarlar.
  • Seri monitörü açarak bir değişkenin değerini ekrana yazdırır ve programın çalışmasını adım adım izler.
Bilgisayarsız sınıf alternatifi

İnsan değişken

Bir öğrenci "sayaç" kutusunu tutar, bir öğrenci "Arduino" olur ve blok kartlarını sırayla okur, bir öğrenci de "seri monitör" olarak her "yaz" kartında kutudaki sayıyı tahtaya alt alta yazar. "Yap" ve "değiştir" kartlarının yerleri değiştirilerek tahtadaki sayı listesinin nasıl değiştiği tartışılır.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Değişken nedir?
?Değişken nedir?
Programda bir bilgiyi saklamak için açtığımız, adı olan bir kutudur. Kutunun adı sabit kalır, içindeki değer program çalışırken değişebilir.
?Robot programlarında değişkene neden ihtiyaç duyarız?
Robot bazı bilgileri hatırlamak zorundadır: kaç kez düğmeye basıldığı, sensörün ölçtüğü mesafe, geçen süre ya da oyundaki puan. Bu bilgiler değişkenlerde saklanır.
?Değişkene nasıl ad verilir?
Ad, kutuda ne saklandığını anlatmalı ve boşluk içermemelidir: sayaç, puan, mesafe gibi. Anlamlı adlar programı okuyan herkesin işini kolaylaştırır.
Anahtar kavramlar: DeğişkenDeğerBellek
Değişken: adı olan, değeri değişebilen bir kutu 0sayaçsayaç = 0 yap+1 1sayaç1 değiştir+1 2sayaç1 değiştir+1 3sayaç1 değiştir AdısayaçTürütam sayı (int)Değeri3 (şu anda)
02Değişken blokları

Soru işaretli kutulara dokun.

?"Yap" ile "değiştir" arasındaki fark nedir?
"Yap" bloğu kutudakini atıp yeni değeri koyar; "değiştir" bloğu kutudaki değere ekleme ya da çıkarma yapar. Başlangıç değeri "yap" ile, sayma işi "değiştir" ile yapılır.
BlokNe yapar?Örnek (sayaç = 4)
Değişken oluştur
(0) yap
(1) değiştir
(-1) değiştir
(sayaç) değer bloğu
03Seri monitör
?Seri monitör nedir?
Arduino ile bilgisayar arasında yazı alışverişi yapılan penceredir. Arduino, USB kablosu üzerinden gönderdiği sayıları ve yazıları burada gösterir.
?Tinkercad'de seri monitör nasıl açılır?
Kod panelinin alt kısmındaki "Seri Monitör" düğmesine basılır. Simülasyon başlatıldığında gelen bilgiler pencerede satır satır görünür.
?Seri monitör hata bulmaya nasıl yardım eder?
Program çalışırken değişkenlerin değerini görmemizi sağlar. Beklediğimiz sayı yerine başka bir sayı görürsek hatanın hangi blokta olduğunu kolayca buluruz.
Arduino başladığında
sayaç ▾ değişkenini 0 yap
sürekli tekrarla
sayaç ▾ değişkenini 1 değiştir
seri monitöre sayaç yaz
1 saniye bekle
Biliyor muydun?

"Seri monitöre yaz" bloğunda "yeni satır ile" seçeneği her değeri alt satıra yazar; bu seçenek kapatılırsa sayılar yan yana birleşir.

Tinkercad · Kod · Bloklar BloklarDeğişkenler Seri Monitör Arduino başladığında sayaç değişkenini 0 yap sürekli tekrarla sayaç değişkenini 1 değiştir seri monitöre sayaç yaz 1 saniye bekle Seri MonitörTemizle 12345 mesaj yaz… Gönder her saniyebir sayı yenisatıra yazılır
04Değişken türleri

Kartlara dokun.

?Arduino UNO'da bir tam sayı değişkeni ne kadar büyük olabilir?
Arduino UNO'da int türü −32768 ile 32767 arasındaki sayıları saklar. Sayaç bu sınırı aşarsa değer eksiye döner; buna taşma denir.

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Kutudaki sayı

Üzerinde "sayaç" yazan kutuya 0 kartını koy. Sınıfa her giren ya da tahtaya kalkan öğrencide bir gönüllü kutudaki kartı bir büyüğüyle değiştirir. "Kutunun adı mı değişti, içindeki sayı mı?" diye sorarak değişken fikrini öğrencilere buldur.

10dk

Keşif: Değişken oluşturma

Tinkercad'de Değişkenler kategorisini aç ve "Değişken oluştur" düğmesiyle sayaç adlı değişkeni birlikte oluşturun. Kutu çizimi üzerinden "yap" bloğunun eski değeri silip yenisini koyduğunu, "değiştir" bloğunun ise var olan değere eklediğini göster.

Değişken: adı olan, değeri değişebilen bir kutu 0sayaçsayaç = 0 yap+1 1sayaç1 değiştir+1 2sayaç1 değiştir+1 3sayaç1 değiştir AdısayaçTürütam sayı (int)Değeri3 (şu anda)
8dk

Keşif: Seri monitörü aç

Sayaç programını kur, kod panelinin altındaki Seri Monitör düğmesine bas ve simülasyonu başlat. Sayıların her saniye yeni bir satıra yazıldığını birlikte izleyin; Arduino'nun bu bilgiyi USB kablosu üzerinden bilgisayara gönderdiğini anlat.

Tinkercad · Kod · Bloklar BloklarDeğişkenler Seri Monitör Arduino başladığında sayaç değişkenini 0 yap sürekli tekrarla sayaç değişkenini 1 değiştir seri monitöre sayaç yaz 1 saniye bekle Seri MonitörTemizle 12345 mesaj yaz… Gönder her saniyebir sayı yenisatıra yazılır
Arduino başladığında
sayaç ▾ değişkenini 0 yap
sürekli tekrarla
sayaç ▾ değişkenini 1 değiştir
seri monitöre sayaç yaz
1 saniye bekle
12dk

Etkinlik: Geri sayım atölyesi

Gruplar sırayla tahtaya gelir: önce artış miktarını 5 yapar, sonra 10'dan geriye sayan programı kurar. Her değişiklikten önce sınıf seri monitörde görünecek ilk dört satırı tahmin edip deftere yazar, ardından simülasyonla karşılaştırır. Doğru tahmin eden grup bir puan alır.

Arduino başladığında
sayaç ▾ değişkenini 10 yap
sürekli tekrarla
seri monitöre sayaç yaz
sayaç ▾ değişkenini -1 değiştir
1 saniye bekle
5dk

Değerlendirme: Çıkış kartı

Tahtaya "sayaç 3 iken önce (2) değiştir, sonra (0) yap" yazılır. Öğrenciler sayacın son değerini ve nedenini not kâğıdına yazıp çıkarken kapıya yapıştırır.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Değişken, bir değeri saklamak için programda ad verilmiş bir bellek alanıdır.

Cevabı gösterDoğru

2. "sayaç değişkenini 1 değiştir" bloğu sayacın değerini her zaman 1 yapar.

Cevabı gösterYanlış · "Değiştir" bloğu var olan değere ekleme yapar: sayaç 4 ise 5 olur. Değeri doğrudan 1 yapmak için "yap" bloğu kullanılır.

3. Seri monitör, Arduino'dan gelen bilgileri bilgisayar ekranında satır satır gösterir.

Cevabı gösterDoğru

4. Program çalışırken değişkenin adı sürekli değişir.

Cevabı gösterYanlış · Değişkenin adı sabittir; değişen, kutunun içindeki değerdir. "sayaç" adı program boyunca aynı kalır.

5. "Değiştir" bloğuna -1 yazılırsa değişkenin değeri 1 azalır.

Cevabı gösterDoğru · Eksi değer ekleme, çıkarma anlamına gelir. Geri sayım programları bu yolla yapılır.

6. Seri monitörü kullanmak için Arduino'ya ayrı bir ekran bağlamak gerekir.

Cevabı gösterYanlış · Bilgi USB kablosu üzerinden bilgisayara gönderilir ve Tinkercad'in Seri Monitör penceresinde görünür; ek ekran gerekmez.

7. Sayaç 0'dan başlıyor, önce 1 değiştiriliyor sonra yazdırılıyorsa seri monitördeki ilk sayı 1 olur.

Cevabı gösterDoğru

8. "sayaç değişkenini 0 yap" bloğu sürekli tekrarlanan bölüme konursa sayaç her turda sıfırlanır.

Cevabı gösterDoğru · Bu yüzden başlangıç değeri veren blok döngünün dışında, programın başında olmalıdır.

9. Değişkene "a" ya da "x" gibi kısa ama anlamsız adlar vermek programı daha okunur yapar.

Cevabı gösterYanlış · Ne sakladığını anlatan adlar (sayaç, puan, süre) programı okuyan herkesin işini kolaylaştırır.

10. hafta günlük planı

2026–2027 1. düzey Seçmeli Robotik Kodlama 1 dersi 10. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ ROBOTİK KODLAMA 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 10. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
DersSeçmeli Robotik Kodlama 1. SeviyeSınıf / Düzey1. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih10. Hafta · 23–27 Kasım (KASIM)Süre2 ders saati (40' + 40')
TemaROBOTİK SİSTEM GELİŞTİRME ORTAMLARI VE BİLEŞENLERİ
KonuDeğişkenler ve Seri Monitör
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısıRK1.2.2 Çevrim içi yazılım geliştirme süreci bileşenlerinden yararlanabilme
Süreç bileşenleri
  • Değişkenin, programda adı olan ve değeri değişebilen bir bellek alanı olduğunu açıklar.
  • Tinkercad kod bloklarıyla değişken oluşturur; "yap" ve "değiştir" bloklarıyla değerini ayarlar.
  • Seri monitörü açarak bir değişkenin değerini ekrana yazdırır ve programın çalışmasını adım adım izler.
Araç, gereç ve kaynaklarAkıllı tahta ve Tinkercad sınıf hesabı · Üzerine "sayaç" yazılmış bir karton kutu ve 0–10 arası sayı kartları · Blok kartları: "değişkenini yap", "değişkenini değiştir", "seri monitöre yaz", "bekle" · Yapışkan not kâğıtları · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)
BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
SüreEtkinlik akışı
1. ders
5 dk
Isınma: Kutudaki sayı
Üzerinde "sayaç" yazan kutuya 0 kartını koy. Sınıfa her giren ya da tahtaya kalkan öğrencide bir gönüllü kutudaki kartı bir büyüğüyle değiştirir. "Kutunun adı mı değişti, içindeki sayı mı?" diye sorarak değişken fikrini öğrencilere buldur.
1. ders
10 dk
Keşif: Değişken oluşturma
Tinkercad'de Değişkenler kategorisini aç ve "Değişken oluştur" düğmesiyle sayaç adlı değişkeni birlikte oluşturun. Kutu çizimi üzerinden "yap" bloğunun eski değeri silip yenisini koyduğunu, "değiştir" bloğunun ise var olan değere eklediğini göster.
1. ders
8 dk
Keşif: Seri monitörü aç
Sayaç programını kur, kod panelinin altındaki Seri Monitör düğmesine bas ve simülasyonu başlat. Sayıların her saniye yeni bir satıra yazıldığını birlikte izleyin; Arduino'nun bu bilgiyi USB kablosu üzerinden bilgisayara gönderdiğini anlat.
1. ders
12 dk
Etkinlik: Geri sayım atölyesi
Gruplar sırayla tahtaya gelir: önce artış miktarını 5 yapar, sonra 10'dan geriye sayan programı kurar. Her değişiklikten önce sınıf seri monitörde görünecek ilk dört satırı tahmin edip deftere yazar, ardından simülasyonla karşılaştırır. Doğru tahmin eden grup bir puan alır.
1. ders
5 dk
Değerlendirme: Çıkış kartı
Tahtaya "sayaç 3 iken önce (2) değiştir, sonra (0) yap" yazılır. Öğrenciler sayacın son değerini ve nedenini not kâğıdına yazıp çıkarken kapıya yapıştırır.
2. ders
10 dk
Tekrar: Sunum
9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders
20 dk
Uygulama: Etkinlikler
Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: sayaç = 5 iken sonuç ne olur?; Sayaç programını sırala; Değişken çarkı; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Eşleşen kartlar: Değişkenler ve Seri Monitör.
2. ders
10 dk
Değerlendirme
9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
FarklılaştırmaBilgisayarsız sınıf alternatifi: İnsan değişken. Bir öğrenci "sayaç" kutusunu tutar, bir öğrenci "Arduino" olur ve blok kartlarını sırayla okur, bir öğrenci de "seri monitör" olarak her "yaz" kartında kutudaki sayıyı tahtaya alt alta yazar. "Yap" ve "değiştir" kartlarının yerleri değiştirilerek tahtadaki sayı listesinin nasıl değiştiği tartışılır.
BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçlarıKontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları
  1. Değişken, bir değeri saklamak için programda ad verilmiş bir bellek alanıdır. (D)
  2. "sayaç değişkenini 1 değiştir" bloğu sayacın değerini her zaman 1 yapar. (Y)
  3. Seri monitör, Arduino'dan gelen bilgileri bilgisayar ekranında satır satır gösterir. (D)
  4. Program çalışırken değişkenin adı sürekli değişir. (Y)
  5. "Değiştir" bloğuna -1 yazılırsa değişkenin değeri 1 azalır. (D)
  6. Seri monitörü kullanmak için Arduino'ya ayrı bir ekran bağlamak gerekir. (Y)
  7. Sayaç 0'dan başlıyor, önce 1 değiştiriliyor sonra yazdırılıyorsa seri monitördeki ilk sayı 1 olur. (D)
  8. "sayaç değişkenini 0 yap" bloğu sürekli tekrarlanan bölüme konursa sayaç her turda sıfırlanır. (D)
  9. Değişkene "a" ya da "x" gibi kısa ama anlamsız adlar vermek programı daha okunur yapar. (Y)
Belirli gün ve haftalar24 Kasım Öğretmenler Günü
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalarTinkercad'de değişkenler program başında 0 değeriyle oluşturulur ve çalışma alanındaki bloklar zaten sürekli tekrarlanır. Öğrenciler "sayaç = 0 yap" bloğunu tekrarlanan bölüme koyup sayacın hep 1 kaldığını görürse bunu hata ayıklama fırsatına çevirin.
…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni
UYGUNDUR23.11.2026…………………………Okul Müdürü
Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.
Etkileşimli sürümü aç →