Robotik 1 · 15. hafta · Robotik Devre Tasarımı

Breadboard, LED ve Direnç

Robotik Kodlama 1 · 15. hafta ders notu · RK1.3.1

Öğrenme çıktıları

RK1.3.1

Breadboard'un güç hatlarını, 5'li bağlantı sıralarını ve orta kanalı göstererek hangi deliklerin birbirine bağlı olduğunu açıklar.
LED'in anot (+) ve katot (−) bacaklarını ayırt eder; LED'i doğru yönde bağlar.
Direnç renk kodunu okuyarak 220 Ω direnci tanır ve LED'e neden direnç bağlandığını Ohm yasasıyla açıklar.
Tinkercad'de Arduino pin 13'e breadboard üzerinden harici LED bağlar ve yanıp söndürür.

Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Kâğıt breadboard

Her öğrenciye kâğıttan breadboard çıktısı verilir. Öğrenciler birbirine bağlı delikleri aynı renge boyar, sonra LED (uzun bacak işaretli) ve direnç çizerek pin 13'ten GND'ye giden yolu kalemle takip eder. Direnç renk kodu tablosuyla sınıfça "renk bulmaca" oynanır.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Breadboard (delikli tahta) · numaralı tanıtım

1Güç hatları (üst)Yatay uzanan + ve − hatları; boydan boya birbirine bağlıdır.Dokun, adını gör
25'li dikey sıralarAynı sütundaki 5 delik içeriden birbirine bağlıdır.Dokun, adını gör
3Orta kanalİki yarıyı ayırır; entegreler bu kanalın üzerine takılır.Dokun, adını gör
4Alt yarı sıralarıÜst yarıdan ayrıdır; kanalın iki yanı birbirine bağlı değildir.Dokun, adını gör
5Güç hatları (alt)Pil ya da Arduino'nun 5V ve GND uçları buraya bağlanır.Dokun, adını gör

Görseldeki numaralara ya da listedeki satırlara dokun; parçanın adı ve görevi açılır.

?Aynı sütundaki 5 delik neden önemli?

İçeriden bağlı oldukları için oraya takılan bacaklar birbirine bağlanmış olur.

02Breadboard nedir?

?Breadboard nedir?

Lehim yapmadan devre kurmamızı sağlayan delikli bir deney tahtasıdır. Deliklerin altındaki metal şeritler bazı delikleri birbirine bağlar.

?Hangi delikler birbirine bağlıdır?

Güç hatlarında (+ ve −) aynı satırdaki tüm delikler yatay olarak bağlıdır. Ortada ise her sütundaki 5 delik (a–e ya da f–j) dikey olarak bağlıdır.

?Orta kanal ne işe yarar?

Breadboard'un üst ve alt yarısını birbirinden ayırır. Buton ve entegre gibi elemanlar kanalın üzerine takılınca bacakları birbirine kısa devre olmaz.

Anahtar kavramlar: BreadboardGüç hattıOrta kanal

03LED · numaralı tanıtım

1Mercek (gövde)Işık bu plastik kubbeden dışarı yayılır.Dokun, adını gör
2İç yapıIşığı üreten yarı iletken parça ve bağlantıları.Dokun, adını gör
3Anot (+) · uzun bacakArtı uca, yani Arduino pinine (direnç üzerinden) bağlanır.Dokun, adını gör
4Katot (−) · kısa bacakGND'ye bağlanır; LED'in bu yanındaki kenar düzdür.Dokun, adını gör

Görseldeki numaralara ya da listedeki satırlara dokun; parçanın adı ve görevi açılır.

04Direnç · numaralı tanıtım

11. renk bandıİlk rakam (kırmızı = 2).Dokun, adını gör
22. renk bandıİkinci rakam (kırmızı = 2).Dokun, adını gör
33. renk bandı (çarpan)Kahverengi = ×10 → 22 × 10 = 220 Ω.Dokun, adını gör
4Tolerans bandıAltın = %5 sapma olabilir.Dokun, adını gör
5BacaklarDirencin yönü yoktur; iki bacak da aynıdır.Dokun, adını gör

Görseldeki numaralara ya da listedeki satırlara dokun; parçanın adı ve görevi açılır.

05LED'in bacakları

?LED'in hangi bacağı artıdır?

Uzun bacak anottur (+) ve pine bağlanır. Kısa bacak katottur (−); LED'in gövdesinde bu tarafta düz bir kenar bulunur ve GND'ye bağlanır.

?LED ters bağlanırsa ne olur?

LED bir diyottur ve akımı tek yönde geçirir. Ters bağlanırsa akım geçmez ve LED yanmaz; çoğu zaman bozulmaz, düzeltildiğinde çalışır.

06Direnç renk kodu

Soru işaretli kutulara dokun.

?Renk kodu nasıl okunur?

Altın ya da gümüş bant sağda kalacak şekilde tutulur. İlk iki bant rakamları, üçüncü bant çarpanı (kaç sıfır ekleneceğini) gösterir; son bant toleranstır.

?LED'e neden 220 Ω direnç bağlarız?

LED yaklaşık 2 V ister; kalan 3 V direnç üzerinde kalır. I = 3 V ÷ 220 Ω ≈ 14 mA olur; bu akım LED için yeterli ve Arduino pini için güvenlidir.

Biliyor muydun?

Renk sırasını hatırlamak için rakamları renklerle eşleştirin: siyah 0, kahverengi 1, kırmızı 2, turuncu 3, sarı 4, yeşil 5, mavi 6, mor 7, gri 8, beyaz 9.

Bantlar	Okuma	Değer
kırmızı · kırmızı · kahverengi
kahverengi · siyah · kırmızı
kahverengi · siyah · turuncu
sarı · mor · kahverengi

07Pin 13'e harici LED

?Devrede akım hangi yolu izler?

Pin 13 YÜKSEK olunca akım pinden çıkar, dirençten ve LED'in anodundan geçer, katottan GND hattına ve oradan Arduino'nun GND pinine döner.

?Direnç LED'in önüne mi arkasına mı takılmalı?

Seri devrede akım her elemandan geçtiği için direnç LED'in anot tarafına da katot tarafına da takılabilir; iki durumda da akımı sınırlar.

Arduino başladığında

sürekli tekrarla

dijital pin 13 YÜKSEK ▾ yap

1 saniye bekle

dijital pin 13 DÜŞÜK ▾ yap

1 saniye bekle

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Görünmeyen kablolar

Breadboard çizimini göster ve "Bu delikler birbirine bağlı mı?" diye sor. Öğrencilerin tahminlerini tahtaya yaz; ardından iç bağlantıları renkli şeritlerle açığa çıkar.

8dk

Keşif: Breadboard'un içi

Üst ve alttaki güç hatlarının yatay boyunca, ortadaki a–e ve f–j sıralarının ise 5'li gruplar hâlinde dikey bağlı olduğunu göster. Orta kanalın iki yarıyı ayırdığını, butonların ve entegrelerin bu yüzden kanalın üzerine yerleştirildiğini anlat.

10dk

Keşif: LED ve direnç

LED'in uzun bacağının anot (+), kısa bacağının ve düz kenarının katot (−) olduğunu göster. Direncin renk bantlarını okuyarak 220 Ω değerini birlikte bulun. Ohm yasasıyla (5 V − 2 V) ÷ 220 Ω ≈ 14 mA hesabını yaparak direncin LED'i ve pini koruduğunu açıkla.

12dk

Etkinlik: Harici LED devresi

Tinkercad'de devreyi birlikte kur: pin 13 → 220 Ω direnç → LED'in anodu, LED'in katodu → GND hattı. Blink programıyla dahili LED ve harici LED'in birlikte yandığını gözlemleyin. Sonra gruplar kabloyu pin 7'ye taşır ve harici LED'i "3 kısa, 1 bekle" deseniyle yakan programı yazar.

Arduino başladığında

sürekli tekrarla

3 kez tekrarla

dijital pin 7 YÜKSEK ▾ yap

0.2 saniye bekle

dijital pin 7 DÜŞÜK ▾ yap

0.2 saniye bekle

1 saniye bekle

5dk

Değerlendirme: Hata avı

Tahtada ters takılmış LED, dirençsiz LED ve aynı dikey sıraya takılmış iki LED bacağı olan üç hatalı devre gösterilir. Öğrenciler her hatayı bulur ve nasıl düzeltileceğini söyler.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Breadboard'da a–e harfli sıralardaki aynı sütundaki 5 delik birbirine bağlıdır.

Cevabı göster

Doğru

2. Orta kanalın iki yanındaki delikler (e ile f) birbirine bağlıdır.

Cevabı göster

Yanlış · Orta kanal iki yarıyı birbirinden ayırır; e ve f sıraları bağlı değildir. Bu yüzden butonlar kanalın üzerine yerleştirilir.

3. Güç hatlarındaki delikler breadboard boyunca yatay olarak birbirine bağlıdır.

Cevabı göster

Doğru

4. LED'in uzun bacağı katottur ve GND'ye bağlanır.

Cevabı göster

Yanlış · Uzun bacak anottur (+) ve pine ya da dirence bağlanır. Kısa bacak katottur (−) ve GND'ye gider.

5. LED ters bağlanırsa akım geçmez ve LED yanmaz.

Cevabı göster

Doğru · LED bir diyottur; akımın yalnızca anottan katoda doğru geçmesine izin verir.

6. Kırmızı–kırmızı–kahverengi bantlı direnç 220 Ω'dur.

Cevabı göster

Doğru · Kırmızı = 2, kırmızı = 2, kahverengi = ×10 çarpanı: 22 × 10 = 220 Ω.

7. LED'e direnç bağlamak gereksizdir; direnç yalnızca LED'in ışığını azaltır.

Cevabı göster

Yanlış · Direnç, LED'den ve Arduino pininden geçen akımı güvenli bir değerde (yaklaşık 14 mA) tutar. Dirençsiz LED ve pin zarar görebilir.

8. Pin 13'e bağlanan harici LED, kart üzerindeki dahili LED ile aynı anda yanıp söner.

Cevabı göster

Doğru

9. LED'in iki bacağı breadboard'da aynı dikey 5'li sıraya takılırsa LED yanmaz.

Cevabı göster

Doğru · İki bacak aynı bağlantı grubunda olursa kısa devre olur; akım LED'in üzerinden değil, breadboard'un içinden geçer.

15. hafta günlük planı

2026–2027 1. düzey Seçmeli Robotik Kodlama 1 dersi 15. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ ROBOTİK KODLAMA 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 15. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
Ders	Seçmeli Robotik Kodlama 1. Seviye	Sınıf / Düzey	1. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih	15. Hafta · 28 Aralık – 1 Ocak (ARALIK)	Süre	2 ders saati (40' + 40')
Tema	ROBOTİK DEVRE TASARIMI
Konu	Breadboard, LED ve Direnç
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısı	RK1.3.1 Çevrim içi benzetim araçları ile robotik devre modeli geliştirebilme · RK1.3.2 Donanım bileşenleri ile devre modeli geliştirebilme
Süreç bileşenleri	Breadboard'un güç hatlarını, 5'li bağlantı sıralarını ve orta kanalı göstererek hangi deliklerin birbirine bağlı olduğunu açıklar. LED'in anot (+) ve katot (−) bacaklarını ayırt eder; LED'i doğru yönde bağlar. Direnç renk kodunu okuyarak 220 Ω direnci tanır ve LED'e neden direnç bağlandığını Ohm yasasıyla açıklar. Tinkercad'de Arduino pin 13'e breadboard üzerinden harici LED bağlar ve yanıp söndürür.
Araç, gereç ve kaynaklar	Akıllı tahta ve Tinkercad sınıf hesabı · Varsa gerçek bir breadboard, LED ve 220 Ω direnç (yoksa büyük çıktıları) · Renk kodu tablosu çıktısı · Kâğıttan breadboard çıktısı ve renkli kalemler · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)

BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
Süre	Etkinlik akışı
1. ders 5 dk	Isınma: Görünmeyen kablolar Breadboard çizimini göster ve "Bu delikler birbirine bağlı mı?" diye sor. Öğrencilerin tahminlerini tahtaya yaz; ardından iç bağlantıları renkli şeritlerle açığa çıkar.
1. ders 8 dk	Keşif: Breadboard'un içi Üst ve alttaki güç hatlarının yatay boyunca, ortadaki a–e ve f–j sıralarının ise 5'li gruplar hâlinde dikey bağlı olduğunu göster. Orta kanalın iki yarıyı ayırdığını, butonların ve entegrelerin bu yüzden kanalın üzerine yerleştirildiğini anlat.
1. ders 10 dk	Keşif: LED ve direnç LED'in uzun bacağının anot (+), kısa bacağının ve düz kenarının katot (−) olduğunu göster. Direncin renk bantlarını okuyarak 220 Ω değerini birlikte bulun. Ohm yasasıyla (5 V − 2 V) ÷ 220 Ω ≈ 14 mA hesabını yaparak direncin LED'i ve pini koruduğunu açıkla.
1. ders 12 dk	Etkinlik: Harici LED devresi Tinkercad'de devreyi birlikte kur: pin 13 → 220 Ω direnç → LED'in anodu, LED'in katodu → GND hattı. Blink programıyla dahili LED ve harici LED'in birlikte yandığını gözlemleyin. Sonra gruplar kabloyu pin 7'ye taşır ve harici LED'i "3 kısa, 1 bekle" deseniyle yakan programı yazar.
1. ders 5 dk	Değerlendirme: Hata avı Tahtada ters takılmış LED, dirençsiz LED ve aynı dikey sıraya takılmış iki LED bacağı olan üç hatalı devre gösterilir. Öğrenciler her hatayı bulur ve nasıl düzeltileceğini söyler.
2. ders 10 dk	Tekrar: Sunum 12 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders 20 dk	Uygulama: Etkinlikler Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Breadboard (delikli tahta): numarayı parçayla eşleştir; Renk → rakam; Harici LED devresini kur; Doğru bağlantı mı, hata mı?; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Test yarışması: Breadboard, LED ve Direnç.
2. ders 10 dk	Değerlendirme 9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
Farklılaştırma	Bilgisayarsız sınıf alternatifi: Kâğıt breadboard. Her öğrenciye kâğıttan breadboard çıktısı verilir. Öğrenciler birbirine bağlı delikleri aynı renge boyar, sonra LED (uzun bacak işaretli) ve direnç çizerek pin 13'ten GND'ye giden yolu kalemle takip eder. Direnç renk kodu tablosuyla sınıfça "renk bulmaca" oynanır.

BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçları	Kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları	Breadboard'da a–e harfli sıralardaki aynı sütundaki 5 delik birbirine bağlıdır. (D) Orta kanalın iki yanındaki delikler (e ile f) birbirine bağlıdır. (Y) Güç hatlarındaki delikler breadboard boyunca yatay olarak birbirine bağlıdır. (D) LED'in uzun bacağı katottur ve GND'ye bağlanır. (Y) LED ters bağlanırsa akım geçmez ve LED yanmaz. (D) Kırmızı–kırmızı–kahverengi bantlı direnç 220 Ω'dur. (D) LED'e direnç bağlamak gereksizdir; direnç yalnızca LED'in ışığını azaltır. (Y) Pin 13'e bağlanan harici LED, kart üzerindeki dahili LED ile aynı anda yanıp söner. (D) LED'in iki bacağı breadboard'da aynı dikey 5'li sıraya takılırsa LED yanmaz. (D)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalar	Tinkercad'de LED'in anot bacağı hafif kıvrık çizilir ve farenin ucuyla bacağın üzerine gelindiğinde "Anot" ya da "Katot" yazar. Öğrencilere LED'i takmadan önce bu kontrolü yapmayı alışkanlık hâline getirtin.

…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni

UYGUNDUR28.12.2026…………………………Okul Müdürü

Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.

Etkileşimli sürümü aç →