Robotik 1 · 16. hafta · Robotik Devre Tasarımı

Buton ve Pull-Down Direnci

Robotik Kodlama 1 · 16. hafta ders notu · RK1.3.1 · RK1.3.2

Öğrenme çıktıları

RK1.3.1 · RK1.3.2

Dört bacaklı butonun iç bağlantılarını açıklar ve butonu breadboard'un orta kanalına doğru yerleştirir.
Pull-down direncinin (10 kΩ) görevini, pinin boşta kalması (kararsız okuma) sorunuyla ilişkilendirerek açıklar.
Dijital okuma bloğuyla butonun durumunu (1 ya da 0) okur ve seri monitöre yazdırır.
Butona basılınca LED yanan devreyi ve programı Tinkercad'de oluşturur.

Bilgisayarsız sınıf alternatifi

İnsan buton

Bir öğrenci "pin 2"dir ve iki elinden birini "GND" öğrencisine (10 kΩ) hafifçe tutturur. "5V" öğrencisi yaklaşıp pin 2'nin diğer elini tutunca (butona basıldı) pin 2 "1!" der; bırakınca GND'ye bağlı olduğu için "0!" der. GND bağlantısı da bırakılırsa pin 2 ne diyeceğini bilemez: kararsız okuma canlandırılır.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Buton (itme düğmesi) · numaralı tanıtım

1Basma yüzeyiBasılınca içerideki kontaklar birleşir, akım geçer.Dokun, adını gör
2GövdeButonu breadboard'a sabitler; orta kanalın üzerine takılır.Dokun, adını gör
3Bacaklar (4 adet)Karşılıklı bacaklar içeriden bağlıdır; basınca iki taraf birleşir.Dokun, adını gör

Görseldeki numaralara ya da listedeki satırlara dokun; parçanın adı ve görevi açılır.

02Buton nasıl çalışır?

?Buton nedir?

Basıldığında içindeki metal parçaların birbirine değerek devreyi kapattığı, bırakıldığında yayın etkisiyle açıldığı bir giriş elemanıdır.

?Dört bacaklı butonun bacakları nasıl bağlıdır?

Bacaklar ikişer ikişer içeriden hep bağlıdır (1–2 ve 3–4). Butona basılınca bu iki grup birleşir ve akım bir taraftan diğerine geçer.

?Buton breadboard'a nasıl takılır?

Orta kanalın üzerine, iki bacağı üst yarıya iki bacağı alt yarıya gelecek şekilde takılır. Böylece bağlı bacak grupları ayrı sıralara oturur.

Anahtar kavramlar: ButonGiriş elemanıDijital okuma

03Pull-down direnci

Soru işaretli kutulara dokun.

?Pin "boşta" kalırsa ne olur?

Hiçbir yere bağlı olmayan pin anten gibi davranır ve çevredeki elektriksel gürültüyü algılar. Okuma bazen 0 bazen 1 çıkar; LED kendi kendine yanıp sönebilir.

?Neden 10 kΩ gibi büyük bir direnç seçilir?

Butona basıldığında 5V ile GND arasında direnç üzerinden küçük bir akım akar: 5 V ÷ 10 000 Ω = 0,5 mA. Büyük direnç bu akımı çok küçük tutar ve kısa devreyi önler.

Durum	Pin 2 neye bağlı?	Okuma
Buton bırakılmış
Butona basılmış
Direnç yok, bırakılmış

04Butonun durumunu okumak

?Dijital okuma bloğu ne verir?

Pindeki gerilim yüksekse (yaklaşık 5 V) 1, düşükse (0 V) 0 değerini verir. Bu blok Tinkercad'de Giriş kategorisindedir.

?Okunan değeri neden bir değişkene kaydederiz?

Aynı değeri hem seri monitöre yazdırmak hem de karar bloklarında kullanmak için. Değişken, butonun o anki durumunu hatırlar.

Arduino başladığında

sürekli tekrarla

buton ▾ değişkenini dijital pin 2 oku yap

seri monitöre buton yaz

0.2 saniye bekle

Biliyor muydun?

Seri monitörde bırakılınca 0, basılınca 1 görmelisiniz. Hep 0 görüyorsanız butonun yönünü, hep 1 görüyorsanız direncin GND'ye bağlı olup olmadığını kontrol edin.

05Butonla LED devresi

?Bu devrede hangi eleman giriş, hangisi çıkıştır?

Buton giriştir; bilgi pin 2'den okunur. LED çıkıştır; pin 13'ten yönetilir. Arduino ikisi arasında karar veren işlem birimidir.

?Butona basınca LED'in sönmesini istersek ne değiştiririz?

Koşuldaki 1 yerine 0 yazabilir ya da YÜKSEK ile DÜŞÜK bloklarının yerlerini değiştirebiliriz. "Değil" işleciyle koşulu tersine çevirmek de aynı sonucu verir.

Arduino başladığında

sürekli tekrarla

eğer dijital pin (2) okuma = (1) ise

dijital pin 13 YÜKSEK ▾ yap

değilse

dijital pin 13 DÜŞÜK ▾ yap

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Düğmeler her yerde

Kapı zili, asansör ve kumanda düğmelerini hatırlat. "Düğmeye bastığımızı Arduino nasıl anlar?" sorusunu tahtaya yaz; girdi–işlem–çıktı düzeninde butonun girdi olduğunu vurgula.

8dk

Keşif: Butonun içi

Butonun dört bacağından ikişerinin içeriden hep bağlı olduğunu, basınca iki tarafın birleştiğini çizimle göster. Tinkercad'de butonu breadboard'un orta kanalının üzerine yerleştir ve bacakların üzerine gelerek bağlantıları gözlemleyin.

10dk

Keşif: Pull-down direnci

Önce direnci olmayan devrede pinin "boşta" kaldığını ve okumanın kararsız olabileceğini anlat. Ardından 10 kΩ direncin pini GND'ye çektiğini, bu sayede bırakılınca 0, basılınca 1 okunduğunu şema üzerinden göster. Butonun durumunu seri monitöre yazdıran programı çalıştırın.

Arduino başladığında

sürekli tekrarla

buton ▾ değişkenini dijital pin 2 oku yap

seri monitöre buton yaz

0.2 saniye bekle

12dk

Etkinlik: Butonla LED

Gruplar devreyi kurar: 5V → buton → pin 2, pin 2 → 10 kΩ → GND; pin 13 → 220 Ω → LED → GND. Önce "basılıyken LED yansın" programını, sonra "basınca LED 3 kez yanıp sönsün" programını yazıp simülasyonda butona tıklayarak denerler.

Arduino başladığında

sürekli tekrarla

eğer dijital pin (2) okuma = (1) ise

3 kez tekrarla

dijital pin 13 YÜKSEK ▾ yap

0.2 saniye bekle

dijital pin 13 DÜŞÜK ▾ yap

0.2 saniye bekle

5dk

Değerlendirme: 1 mi, 0 mı?

Öğretmen "buton bırakılmış", "butona basılmış", "direnç çıkarılmış" durumlarını söyler. Öğrenciler pin 2'nin okumasını 1 ya da 0 kartıyla gösterir; direnç çıkarılınca neden kesin bir cevap verilemeyeceği tartışılır.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Buton, devreyi basıldığında kapatan, bırakıldığında açan bir giriş elemanıdır.

Cevabı göster

Doğru

2. Dört bacaklı butonun dört bacağı da her zaman birbirine bağlıdır.

Cevabı göster

Yanlış · Bacaklar ikişer ikişer içeriden bağlıdır. İki grup ancak butona basıldığında birleşir.

3. Pull-down direnci, buton bırakıldığında pini GND'ye çekerek 0 okunmasını sağlar.

Cevabı göster

Doğru

4. Pull-down direnci olmadan buton bırakıldığında pin her zaman kesin olarak 0 okur.

Cevabı göster

Yanlış · Pin hiçbir yere bağlı değilken "boşta" kalır ve çevredeki elektriksel gürültüden etkilenir; 0 ve 1 arasında rastgele değişebilir.

5. Pull-down için genellikle 10 kΩ direnç kullanılır.

Cevabı göster

Doğru · 10 kΩ, pini güvenle GND'ye çekecek kadar küçük, butona basıldığında 5V ile GND arasında gereksiz akım akıtmayacak kadar büyüktür.

6. Butona basıldığında pin 2 doğrudan 5V'a bağlanır ve 1 okunur.

Cevabı göster

Doğru

7. Butonu breadboard'un orta kanalının üzerine yerleştirmek yanlıştır.

Cevabı göster

Yanlış · Doğru yerleşim budur. Böylece bacak grupları iki ayrı yarıya oturur ve birbirine kısa devre olmaz.

8. Dijital okuma bloğu yalnızca 0 ya da 1 değerini verir.

Cevabı göster

Doğru

9. Pull-down direnci yerine düz kablo kullanılırsa butona basıldığında 5V ile GND kısa devre olur.

Cevabı göster

Doğru · Basıldığında 5V, buton ve kablo üzerinden doğrudan GND'ye ulaşır. Direnç bu yolu kısıtlayarak kısa devreyi önler.

16. hafta günlük planı

2026–2027 1. düzey Seçmeli Robotik Kodlama 1 dersi 16. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ ROBOTİK KODLAMA 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 16. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
Ders	Seçmeli Robotik Kodlama 1. Seviye	Sınıf / Düzey	1. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih	16. Hafta · 4–8 Ocak (OCAK)	Süre	2 ders saati (40' + 40')
Tema	ROBOTİK DEVRE TASARIMI
Konu	Buton ve Pull-Down Direnci
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısı	RK1.3.1 Çevrim içi benzetim araçları ile robotik devre modeli geliştirebilme · RK1.3.2 Donanım bileşenleri ile devre modeli geliştirebilme
Süreç bileşenleri	Dört bacaklı butonun iç bağlantılarını açıklar ve butonu breadboard'un orta kanalına doğru yerleştirir. Pull-down direncinin (10 kΩ) görevini, pinin boşta kalması (kararsız okuma) sorunuyla ilişkilendirerek açıklar. Dijital okuma bloğuyla butonun durumunu (1 ya da 0) okur ve seri monitöre yazdırır. Butona basılınca LED yanan devreyi ve programı Tinkercad'de oluşturur.
Araç, gereç ve kaynaklar	Akıllı tahta ve Tinkercad sınıf hesabı · Varsa gerçek bir buton ve 10 kΩ direnç (yoksa büyük çıktıları) · Kapı zili ya da masa lambası düğmesi (örnek nesne) · "1" ve "0" kartları · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)

BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
Süre	Etkinlik akışı
1. ders 5 dk	Isınma: Düğmeler her yerde Kapı zili, asansör ve kumanda düğmelerini hatırlat. "Düğmeye bastığımızı Arduino nasıl anlar?" sorusunu tahtaya yaz; girdi–işlem–çıktı düzeninde butonun girdi olduğunu vurgula.
1. ders 8 dk	Keşif: Butonun içi Butonun dört bacağından ikişerinin içeriden hep bağlı olduğunu, basınca iki tarafın birleştiğini çizimle göster. Tinkercad'de butonu breadboard'un orta kanalının üzerine yerleştir ve bacakların üzerine gelerek bağlantıları gözlemleyin.
1. ders 10 dk	Keşif: Pull-down direnci Önce direnci olmayan devrede pinin "boşta" kaldığını ve okumanın kararsız olabileceğini anlat. Ardından 10 kΩ direncin pini GND'ye çektiğini, bu sayede bırakılınca 0, basılınca 1 okunduğunu şema üzerinden göster. Butonun durumunu seri monitöre yazdıran programı çalıştırın.
1. ders 12 dk	Etkinlik: Butonla LED Gruplar devreyi kurar: 5V → buton → pin 2, pin 2 → 10 kΩ → GND; pin 13 → 220 Ω → LED → GND. Önce "basılıyken LED yansın" programını, sonra "basınca LED 3 kez yanıp sönsün" programını yazıp simülasyonda butona tıklayarak denerler.
1. ders 5 dk	Değerlendirme: 1 mi, 0 mı? Öğretmen "buton bırakılmış", "butona basılmış", "direnç çıkarılmış" durumlarını söyler. Öğrenciler pin 2'nin okumasını 1 ya da 0 kartıyla gösterir; direnç çıkarılınca neden kesin bir cevap verilemeyeceği tartışılır.
2. ders 10 dk	Tekrar: Sunum 10 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders 20 dk	Uygulama: Etkinlikler Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Buton (itme düğmesi): numarayı parçayla eşleştir; Durum → okuma; Buton devresini kur; Buton çarkı; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Eşleşen kartlar: Buton ve Pull-Down Direnci.
2. ders 10 dk	Değerlendirme 9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
Farklılaştırma	Bilgisayarsız sınıf alternatifi: İnsan buton. Bir öğrenci "pin 2"dir ve iki elinden birini "GND" öğrencisine (10 kΩ) hafifçe tutturur. "5V" öğrencisi yaklaşıp pin 2'nin diğer elini tutunca (butona basıldı) pin 2 "1!" der; bırakınca GND'ye bağlı olduğu için "0!" der. GND bağlantısı da bırakılırsa pin 2 ne diyeceğini bilemez: kararsız okuma canlandırılır.

BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçları	Kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları	Buton, devreyi basıldığında kapatan, bırakıldığında açan bir giriş elemanıdır. (D) Dört bacaklı butonun dört bacağı da her zaman birbirine bağlıdır. (Y) Pull-down direnci, buton bırakıldığında pini GND'ye çekerek 0 okunmasını sağlar. (D) Pull-down direnci olmadan buton bırakıldığında pin her zaman kesin olarak 0 okur. (Y) Pull-down için genellikle 10 kΩ direnç kullanılır. (D) Butona basıldığında pin 2 doğrudan 5V'a bağlanır ve 1 okunur. (D) Butonu breadboard'un orta kanalının üzerine yerleştirmek yanlıştır. (Y) Dijital okuma bloğu yalnızca 0 ya da 1 değerini verir. (D) Pull-down direnci yerine düz kablo kullanılırsa butona basıldığında 5V ile GND kısa devre olur. (D)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalar	Tinkercad'de butona simülasyon çalışırken fareyle tıklanır; basılı tutmak için tıklayıp bekleyin. Arduino'nun dahili "pull-up" direnci de vardır ve o durumda okuma terslenir (basılınca 0); bu konuyu ileri düzey için ayırın.

…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni

UYGUNDUR04.01.2027…………………………Okul Müdürü

Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.

Etkileşimli sürümü aç →