Bilişim Ders Notları
Robotik 1 · 17. hafta · Robotik Devre Tasarımı

Piezo Buzzer ile Ses ve Melodi

Robotik Kodlama 1 · 17. hafta ders notu · RK1.3.2

Öğrenme çıktıları
RK1.3.2
  • Piezo buzzerın elektrik sinyalini titreşime ve sese nasıl çevirdiğini açıklar.
  • Frekansın (Hz) sesin inceliği ile ilişkisini açıklar ve temel notaların frekanslarını kullanır.
  • Buzzerla nota ve kısa melodi çalan programı bloklarla yazar.
  • Buton ve buzzeri birlikte kullanarak kapı zili devresini ve programını oluşturur.
Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Şişe ksilofonu

Aynı boyda cam şişelere farklı yükseklikte su doldurulur ve kalemle vurularak notalar oluşturulur; öğrenciler şişeleri kalından inceye sıralar. Bir öğrenci "Arduino" olarak nota kartlarını (Mi, Do) okur, bir öğrenci de "buzzer" olarak ilgili şişeye vurur. Kapı zili, bir öğrencinin el kaldırmasıyla (buton) çalınır.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Ses ve frekans
?Ses nasıl oluşur?
Bir cismin titreşmesiyle hava tanecikleri de titreşir ve bu titreşim kulağımıza ulaşır. Titreşim durursa ses de biter.
?Frekans nedir?
Bir saniyedeki titreşim sayısıdır; birimi hertzdir (Hz). 440 Hz, saniyede 440 titreşim demektir.
?Frekans sesin inceliğini nasıl etkiler?
Frekans yükseldikçe ses incelir, düştükçe kalınlaşır. Kuş cıvıltısı yüksek, davul sesi düşük frekanslıdır.
Anahtar kavramlar: TitreşimFrekansHertz (Hz)
Frekans: 1 saniyedeki titreşim sayısı (Hz) Kalın ses · düşük frekans (Do, 262 Hz) İnce ses · yüksek frekans (Si, 494 Hz) Piezo buzzer içindeki ince disk, pinden gelen sinyalle titreşir.Titreşim hızlandıkça ses incelir.
02Piezo buzzer

Kartlara dokun.

?Buzzerdan istediğimiz notayı nasıl çıkarırız?
Programda notanın frekansını yazarız. Arduino pini o frekansta açıp kapatır; örneğin 262 Hz yazınca Do sesi duyulur.
03Nota frekansları

Soru işaretli kutulara dokun.

?Bir notanın süresini nasıl ayarlarız?
Nota çalma bloğundan sonra gelen "bekle" bloğuyla. 0,4 saniye kısa bir nota, 0,8 saniye onun iki katı uzun bir notadır.
Arduino başladığında
buzzer pin 8 262 Hz çal
0.4 saniye bekle
buzzer pin 8 294 Hz çal
0.4 saniye bekle
buzzer pin 8 330 Hz çal
0.8 saniye bekle
buzzer pin 8 sustur
2 saniye bekle
Notaların frekansları (4. oktav) Do262 Hz Re294 Hz Mi330 Hz Fa349 Hz Sol392 Hz La440 Hz Si494 Hz çubuk kısaldıkçases incelir
NotaFrekansİpucu
Do
Re
Mi
Sol
La
Si
04Kapı zili ve siren
?Kapı zili devresinde hangi elemanlar var?
Pin 2'ye pull-down dirençli bir buton (giriş) ve pin 8'e bağlı bir piezo buzzer (çıkış). Arduino butonu okuyup buzzerı çalar.
?Siren sesi nasıl elde edilir?
Sayarak döngüyle frekans 400 Hz'den 800 Hz'e adım adım artırılır ve her adımda çok kısa beklenir. Ses giderek incelen bir "vıııın" sesine dönüşür.
tone(8, 330);   // Mi: ding
delay(400);
tone(8, 262);   // Do: dong
delay(600);
noTone(8);      // sustur
Arduino başladığında
sürekli tekrarla
eğer dijital pin (2) okuma = (1) ise
f ▾ için 400'den 800'e 20 artırarak tekrarla
buzzer pin 8 f Hz çal
0.02 saniye bekle
değilse
buzzer pin 8 sustur
ATmega328P UNO 131211~10~9~876~5~43~25VGND + Buzzer + → pin 8Buton → pin 2 (pull-down) Kapı zili: butona basınca buzzer çalar

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Titreşen cetvel

Cetveli masanın kenarına bastırıp ucunu titreştir; uzun bıraktığında kalın, kısa bıraktığında ince ses çıktığını dinletin. "Ses aslında nedir?" sorusuyla titreşim ve frekans kavramlarına geç.

8dk

Keşif: Frekans ve buzzer

Dalga çizimi üzerinden frekansın 1 saniyedeki titreşim sayısı olduğunu, biriminin hertz (Hz) olduğunu açıkla. Piezo buzzerın içindeki diskin pinden gelen sinyalle titreştiğini, + bacağının pine, − bacağının GND'ye bağlandığını göster.

Frekans: 1 saniyedeki titreşim sayısı (Hz) Kalın ses · düşük frekans (Do, 262 Hz) İnce ses · yüksek frekans (Si, 494 Hz) Piezo buzzer içindeki ince disk, pinden gelen sinyalle titreşir.Titreşim hızlandıkça ses incelir.
10dk

Keşif: Notalar ve melodi

Nota çizelgesini göster: Do 262, Re 294, Mi 330, Fa 349, Sol 392, La 440, Si 494 Hz. Tinkercad'de buzzerı pin 8'e bağla ve Do–Re–Mi–Fa–Sol dizisini çalan programı kur. Bekleme sürelerinin notanın uzunluğunu belirlediğini vurgula.

Notaların frekansları (4. oktav) Do262 Hz Re294 Hz Mi330 Hz Fa349 Hz Sol392 Hz La440 Hz Si494 Hz çubuk kısaldıkçases incelir
Arduino başladığında
buzzer pin 8 262 Hz çal
0.4 saniye bekle
buzzer pin 8 294 Hz çal
0.4 saniye bekle
buzzer pin 8 330 Hz çal
0.4 saniye bekle
buzzer pin 8 349 Hz çal
0.4 saniye bekle
buzzer pin 8 392 Hz çal
0.8 saniye bekle
buzzer pin 8 sustur
2 saniye bekle
12dk

Etkinlik: Kapı zili

Gruplar geçen haftaki buton devresine buzzer ekler: buzzerın + bacağı pin 8'e, − bacağı GND'ye. Butona basılınca "ding-dong" (Mi ardından Do) çalan programı yazarlar. Hızlı bitiren gruplar sayarak döngüyle frekansı artırarak siren sesi yapar.

ATmega328P UNO 131211~10~9~876~5~43~25VGND + Buzzer + → pin 8Buton → pin 2 (pull-down) Kapı zili: butona basınca buzzer çalar
Arduino başladığında
sürekli tekrarla
eğer dijital pin (2) okuma = (1) ise
buzzer pin 8 330 Hz çal
0.4 saniye bekle
buzzer pin 8 262 Hz çal
0.6 saniye bekle
buzzer pin 8 sustur
5dk

Değerlendirme: Kulak testi

Öğretmen Tinkercad'de iki farklı frekans çalar; öğrenciler hangisinin daha ince olduğunu ve hangi notaya yakın olduğunu tahmin eder. Ardından "frekans iki katına çıkarsa ses ne olur?" sorusu tartışılır.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Ses, havadaki titreşimlerle yayılır.

Cevabı gösterDoğru

2. Frekans, 1 saniyedeki titreşim sayısıdır ve birimi hertzdir (Hz).

Cevabı gösterDoğru

3. Frekans arttıkça ses kalınlaşır.

Cevabı gösterYanlış · Frekans arttıkça titreşim hızlanır ve ses incelir. Kalın sesler düşük frekanslıdır.

4. La notasının frekansı 440 Hz'dir.

Cevabı gösterDoğru · 440 Hz, müzik aletlerinin akortunda temel alınan standart La sesidir.

5. Do (262 Hz) notası, Sol (392 Hz) notasından daha incedir.

Cevabı gösterYanlış · 262 Hz, 392 Hz'den düşük olduğu için Do daha kalındır; Sol daha incedir.

6. Piezo buzzerın + bacağı Arduino pinine, − bacağı GND'ye bağlanır.

Cevabı gösterDoğru

7. Buzzerda notanın ne kadar süreceğini "bekle" bloğunun süresi belirler.

Cevabı gösterDoğru

8. İnsan kulağı 5 Hz gibi çok düşük frekanslı titreşimleri rahatça ses olarak duyar.

Cevabı gösterYanlış · İnsan kulağı yaklaşık 20 Hz ile 20 000 Hz arasındaki sesleri duyabilir; 5 Hz duyulmaz.

9. Frekansı iki katına çıkarmak, aynı notayı bir oktav daha ince çalar.

Cevabı gösterDoğru · Örneğin 440 Hz La sesinin bir oktav üstü 880 Hz'dir.

10. Kapı zili programında buzzer, butona basıldığı anda çalar çünkü program sürekli pin 2'yi okur.

Cevabı gösterDoğru

17. hafta günlük planı

2026–2027 1. düzey Seçmeli Robotik Kodlama 1 dersi 17. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ ROBOTİK KODLAMA 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 17. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
DersSeçmeli Robotik Kodlama 1. SeviyeSınıf / Düzey1. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih17. Hafta · 11–15 Ocak (OCAK)Süre2 ders saati (40' + 40')
TemaROBOTİK DEVRE TASARIMI
KonuPiezo Buzzer ile Ses ve Melodi
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısıRK1.3.1 Çevrim içi benzetim araçları ile robotik devre modeli geliştirebilme · RK1.3.2 Donanım bileşenleri ile devre modeli geliştirebilme
Süreç bileşenleri
  • Piezo buzzerın elektrik sinyalini titreşime ve sese nasıl çevirdiğini açıklar.
  • Frekansın (Hz) sesin inceliği ile ilişkisini açıklar ve temel notaların frekanslarını kullanır.
  • Buzzerla nota ve kısa melodi çalan programı bloklarla yazar.
  • Buton ve buzzeri birlikte kullanarak kapı zili devresini ve programını oluşturur.
Araç, gereç ve kaynaklarAkıllı tahta ve Tinkercad sınıf hesabı · Varsa gerçek bir piezo buzzer, yoksa telefon uygulamasıyla ton üreteci · Lastik bant ya da cetvel (titreşimi göstermek için) · Nota çizelgesi çıktısı (Do–Si ve frekanslar) · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)
BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
SüreEtkinlik akışı
1. ders
5 dk
Isınma: Titreşen cetvel
Cetveli masanın kenarına bastırıp ucunu titreştir; uzun bıraktığında kalın, kısa bıraktığında ince ses çıktığını dinletin. "Ses aslında nedir?" sorusuyla titreşim ve frekans kavramlarına geç.
1. ders
8 dk
Keşif: Frekans ve buzzer
Dalga çizimi üzerinden frekansın 1 saniyedeki titreşim sayısı olduğunu, biriminin hertz (Hz) olduğunu açıkla. Piezo buzzerın içindeki diskin pinden gelen sinyalle titreştiğini, + bacağının pine, − bacağının GND'ye bağlandığını göster.
1. ders
10 dk
Keşif: Notalar ve melodi
Nota çizelgesini göster: Do 262, Re 294, Mi 330, Fa 349, Sol 392, La 440, Si 494 Hz. Tinkercad'de buzzerı pin 8'e bağla ve Do–Re–Mi–Fa–Sol dizisini çalan programı kur. Bekleme sürelerinin notanın uzunluğunu belirlediğini vurgula.
1. ders
12 dk
Etkinlik: Kapı zili
Gruplar geçen haftaki buton devresine buzzer ekler: buzzerın + bacağı pin 8'e, − bacağı GND'ye. Butona basılınca "ding-dong" (Mi ardından Do) çalan programı yazarlar. Hızlı bitiren gruplar sayarak döngüyle frekansı artırarak siren sesi yapar.
1. ders
5 dk
Değerlendirme: Kulak testi
Öğretmen Tinkercad'de iki farklı frekans çalar; öğrenciler hangisinin daha ince olduğunu ve hangi notaya yakın olduğunu tahmin eder. Ardından "frekans iki katına çıkarsa ses ne olur?" sorusu tartışılır.
2. ders
10 dk
Tekrar: Sunum
9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders
20 dk
Uygulama: Etkinlikler
Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Notaları kalından inceye sırala; Nota → frekans; Kalın mı, ince mi?; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Test yarışması: Piezo Buzzer ile Ses ve Melodi.
2. ders
10 dk
Değerlendirme
10 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
FarklılaştırmaBilgisayarsız sınıf alternatifi: Şişe ksilofonu. Aynı boyda cam şişelere farklı yükseklikte su doldurulur ve kalemle vurularak notalar oluşturulur; öğrenciler şişeleri kalından inceye sıralar. Bir öğrenci "Arduino" olarak nota kartlarını (Mi, Do) okur, bir öğrenci de "buzzer" olarak ilgili şişeye vurur. Kapı zili, bir öğrencinin el kaldırmasıyla (buton) çalınır.
BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçlarıKontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları
  1. Ses, havadaki titreşimlerle yayılır. (D)
  2. Frekans, 1 saniyedeki titreşim sayısıdır ve birimi hertzdir (Hz). (D)
  3. Frekans arttıkça ses kalınlaşır. (Y)
  4. La notasının frekansı 440 Hz'dir. (D)
  5. Do (262 Hz) notası, Sol (392 Hz) notasından daha incedir. (Y)
  6. Piezo buzzerın + bacağı Arduino pinine, − bacağı GND'ye bağlanır. (D)
  7. Buzzerda notanın ne kadar süreceğini "bekle" bloğunun süresi belirler. (D)
  8. İnsan kulağı 5 Hz gibi çok düşük frekanslı titreşimleri rahatça ses olarak duyar. (Y)
  9. Frekansı iki katına çıkarmak, aynı notayı bir oktav daha ince çalar. (D)
  10. Kapı zili programında buzzer, butona basıldığı anda çalar çünkü program sürekli pin 2'yi okur. (D)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalarTinkercad'de simülasyon sesi bilgisayarın hoparlöründen gelir; akıllı tahtanın sesinin açık olduğundan emin olun. Tinkercad'in hoparlör bloğunda ton, frekans yerine nota adıyla da seçilebilir; blok şemalarında frekans değeriyle yazmamız, notanın hertz karşılığını öğretmek içindir.
…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni
UYGUNDUR11.01.2027…………………………Okul Müdürü
Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.
Etkileşimli sürümü aç →