Bilişim Ders Notları
Robotik 1 · 18. hafta · Robotik Devre Tasarımı

RGB LED ve PWM ile Renk Karışımı

Robotik Kodlama 1 · 18. hafta ders notu · RK1.3.2

Öğrenme çıktıları
RK1.3.2
  • Ortak katotlu RGB LED'in dört bacağını (kırmızı, ortak katot, yeşil, mavi) tanır ve Arduino'ya dirençlerle bağlar.
  • PWM'in pini çok hızlı açıp kapatarak 0–255 arasında ayarlanabilen bir çıkış ürettiğini açıklar ve "~" işaretli pinleri kullanır.
  • Kırmızı, yeşil ve mavi ışığı farklı değerlerde karıştırarak yeni renkler elde eder.
  • Sırayla renk değiştiren lambanın devresini ve programını oluşturur.
Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Renkli fener karışımı

Karanlık bir köşede kırmızı, yeşil ve mavi fenerler (ya da renkli dosya kâğıdıyla kaplanmış telefon ışıkları) beyaz bir kâğıda tutulur. Öğrenciler ışıkları üst üste düşürerek sarı, camgöbeği, mor ve beyazı bulur. Fenerleri kâğıttan uzaklaştırmak ya da yaklaştırmak PWM ile parlaklığı azaltıp artırmaya benzetilir.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01RGB LED nedir?
?RGB LED nedir?
Tek bir gövdenin içinde kırmızı (Red), yeşil (Green) ve mavi (Blue) üç küçük LED bulunan bir elemandır. Adı bu üç rengin İngilizce baş harflerinden gelir.
?RGB LED'in bacakları nasıl bağlanır?
Ortak katotlu RGB LED'de en uzun bacak ortak katottur ve GND'ye bağlanır. Diğer üç bacak birer 220 Ω dirençle "~" işaretli pinlere (~9, ~10, ~11) bağlanır.
?Bacakların sırasını nasıl doğru buluruz?
Sıra üreticiye göre değişebilir. En uzun bacak ortak uçtur; Tinkercad'de fareyle her bacağın üzerine gelince adı yazar, gerçek LED'de ise ürün bilgi sayfasına bakılır.
Anahtar kavramlar: RGB LEDOrtak katotRenk bacağı
Ortak katotlu RGB LED: 4 bacak R−GB En uzun bacak: ortak katot (−) RKırmızı ~9 −Ortak katot GND GYeşil ~10 BMavi ~11 Her renk bacağına 220 Ω direnç
02PWM: 0 ile 255 arası

Soru işaretli kutulara dokun.

?PWM nedir?
Pulse Width Modulation, yani darbe genişlik modülasyonudur. Pin saniyede yüzlerce kez açılıp kapanır; açık kalma süresinin oranı değiştirilerek LED'in parlaklığı ya da motorun hızı ayarlanır.
?Neden yalnızca "~" işaretli pinler kullanılır?
Arduino UNO'da yalnızca 3, 5, 6, 9, 10 ve 11 numaralı pinler PWM sinyali üretebilir. Diğer dijital pinler yalnızca YÜKSEK ya da DÜŞÜK olabilir.
PWM: pin çok hızlı açılıp kapanır 0 0% 64 25% 128 50% 255 100% değerAçık kalma oranı büyüdükçe LED daha parlak görünür.
PWM değeriAçık kalma oranıLED
0
64
128
191
255
03Işıkta renk karışımı
?Işıkta renkler nasıl karışır?
Işıkta renkler toplanır: kırmızı + yeşil = sarı, yeşil + mavi = camgöbeği, kırmızı + mavi = mor, üçü birden = beyaz. Boyada ise renkler karıştıkça koyulaşır.
?Turuncu rengi nasıl elde ederiz?
Kırmızıyı tam (255), yeşili yarıdan az (yaklaşık 80–100) açıp maviyi kapatırız. Değerlerle oynayarak binlerce ara renk elde edilebilir.
Biliyor muydun?

Üç rengin her biri 256 farklı değer alabildiği için RGB LED ile 256 × 256 × 256 = yaklaşık 16,7 milyon renk tanımlanabilir.

Işıkta renkler toplanır R, G, B değerleri (0–255) Kırmızı255, 0, 0Yeşil0, 255, 0Mavi0, 0, 255Sarı255, 255, 0Camgöbeği0, 255, 255Mor (eflatun)255, 0, 255Beyaz255, 255, 255
04Sırayla renk değiştiren lamba
?Program hangi renkleri hangi sırayla yakar?
Önce yalnızca kırmızı, sonra yalnızca yeşil, sonra yalnızca mavi yanar; her renk 1 saniye sürer ve döngü başa döner.
?Her adımda neden önceki rengi 0 yapıyoruz?
Önceki renk açık kalırsa yenisiyle karışır. Örneğin kırmızıyı kapatmadan yeşili açarsak sarı görünür.
Arduino başladığında
sürekli tekrarla
analog pin 9 değerini 255 yap
analog pin 10 değerini 0 yap
analog pin 11 değerini 0 yap
1 saniye bekle
analog pin 9 değerini 0 yap
analog pin 10 değerini 255 yap
1 saniye bekle
analog pin 10 değerini 0 yap
analog pin 11 değerini 255 yap
1 saniye bekle

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Ekrandaki renkler

Telefon ya da tahta ekranına büyüteçle bakıldığında küçük kırmızı, yeşil ve mavi noktaların görüldüğünü anlat. "Sadece üç renk ışıkla sarı nasıl elde edilir?" sorusunu sor ve tahminleri tahtaya yaz.

8dk

Keşif: RGB LED'in bacakları

RGB LED'in içinde üç küçük LED olduğunu ve en uzun bacağın ortak katot (−) olduğunu göster. Her renk bacağının 220 Ω dirençle "~" işaretli bir pine (~9, ~10, ~11), ortak katodun GND'ye bağlandığını çizim üzerinden açıkla. Tinkercad'de RGB LED'in bacaklarının üzerine gelerek adlarını birlikte okuyun.

Ortak katotlu RGB LED: 4 bacak R−GB En uzun bacak: ortak katot (−) RKırmızı ~9 −Ortak katot GND GYeşil ~10 BMavi ~11 Her renk bacağına 220 Ω direnç
10dk

Keşif: PWM ve renk karışımı

PWM çizimiyle pinin 0–255 arasında bir değerle ne kadar süre açık kalacağının ayarlandığını göster: 0 kapalı, 128 yarı, 255 tam parlak. Renk karışımı çizimini kullanarak kırmızı + yeşil = sarı, yeşil + mavi = camgöbeği, kırmızı + mavi = mor, üçü birden = beyaz sonuçlarını Tinkercad'de değerleri değiştirerek deneyin.

PWM: pin çok hızlı açılıp kapanır 0 0% 64 25% 128 50% 255 100% değerAçık kalma oranı büyüdükçe LED daha parlak görünür.
Arduino başladığında
sürekli tekrarla
analog pin 9 değerini 255 yap
analog pin 10 değerini 255 yap
analog pin 11 değerini 0 yap
1 saniye bekle
analog pin 9 değerini 0 yap
analog pin 11 değerini 255 yap
1 saniye bekle
12dk

Etkinlik: Renk değiştiren lamba

Gruplar kırmızı, yeşil, mavi ve sonra kendi seçtikleri bir karışık rengi sırayla yakan lambayı programlar. Hızlı bitiren gruplar sayarak döngüyle kırmızının 0'dan 255'e yavaşça parladığı "gün doğumu" efekti yapar. Her grup lambasını tahtada sınıfa tanıtır ve kullandığı değerleri söyler.

Işıkta renkler toplanır R, G, B değerleri (0–255) Kırmızı255, 0, 0Yeşil0, 255, 0Mavi0, 0, 255Sarı255, 255, 0Camgöbeği0, 255, 255Mor (eflatun)255, 0, 255Beyaz255, 255, 255
Arduino başladığında
sürekli tekrarla
p ▾ için 0'dan 255'e 5 artırarak tekrarla
analog pin 9 değerini p yap
analog pin 10 değerini p ÷ 3 yap
0.03 saniye bekle
1 saniye bekle
5dk

Değerlendirme: Renk tahmini

Tahtaya (255, 0, 255), (0, 255, 255) ve (255, 255, 255) değerlerini yaz. Öğrenciler oluşacak rengi tahmin eder; bir öğrenci değerleri Tinkercad'e girerek tahminleri doğrular.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. RGB LED'in içinde kırmızı, yeşil ve mavi olmak üzere üç küçük LED bulunur.

Cevabı gösterDoğru

2. Ortak katotlu RGB LED'de en uzun bacak ortak katottur ve GND'ye bağlanır.

Cevabı gösterDoğru

3. RGB LED'in renk bacakları dirençsiz olarak doğrudan pinlere bağlanabilir.

Cevabı gösterYanlış · Her renk bacağı ayrı bir LED gibidir; akımı sınırlamak için her birine 220 Ω gibi bir direnç bağlanmalıdır.

4. Arduino UNO'da PWM çıkışı verebilen pinler "~" ile işaretlidir: 3, 5, 6, 9, 10, 11.

Cevabı gösterDoğru

5. PWM değeri 0 olduğunda LED en parlak hâlde yanar.

Cevabı gösterYanlış · 0 değerinde pin hiç açılmaz ve LED söner. En parlak değer 255'tir.

6. Kırmızı ve yeşil ışık birlikte yakılınca sarı renk görünür.

Cevabı gösterDoğru · Işıkta renkler toplanır: kırmızı (255) + yeşil (255) gözümüze sarı görünür.

7. PWM, pine gerçekten 2,5 V gibi ara bir gerilim verir.

Cevabı gösterYanlış · PWM pini yalnızca 0 V ve 5 V arasında çok hızlı açıp kapatır. Açık kalma oranı değiştikçe gözümüz ortalama parlaklığı görür.

8. Üç renk de 255 değeriyle yakılınca beyaza yakın bir ışık elde edilir.

Cevabı gösterDoğru

9. Pin 13 "~" işaretli olmadığı için RGB LED'in parlaklık ayarında kullanılamaz.

Cevabı gösterDoğru · Pin 13 yalnızca YÜKSEK ya da DÜŞÜK olabilir; ara değerler için PWM pinleri kullanılır.

10. RGB değerleri (0, 0, 0) olduğunda LED mor renkte yanar.

Cevabı gösterYanlış · Üç rengin de değeri 0 olduğunda hiçbir LED yanmaz ve ışık görünmez. Mor için (255, 0, 255) gibi değerler kullanılır.
← Önceki haftaPiezo Buzzer ile Ses ve Melodi Sonraki hafta →Trafik Işığı: Tasarım, Devre, Kod

18. hafta günlük planı

2026–2027 1. düzey Seçmeli Robotik Kodlama 1 dersi 18. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ ROBOTİK KODLAMA 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 18. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
DersSeçmeli Robotik Kodlama 1. SeviyeSınıf / Düzey1. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih18. Hafta · 18–22 Ocak (OCAK)Süre2 ders saati (40' + 40')
TemaROBOTİK DEVRE TASARIMI
KonuRGB LED ve PWM ile Renk Karışımı
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısıRK1.3.1 Çevrim içi benzetim araçları ile robotik devre modeli geliştirebilme · RK1.3.2 Donanım bileşenleri ile devre modeli geliştirebilme
Süreç bileşenleri
  • Ortak katotlu RGB LED'in dört bacağını (kırmızı, ortak katot, yeşil, mavi) tanır ve Arduino'ya dirençlerle bağlar.
  • PWM'in pini çok hızlı açıp kapatarak 0–255 arasında ayarlanabilen bir çıkış ürettiğini açıklar ve "~" işaretli pinleri kullanır.
  • Kırmızı, yeşil ve mavi ışığı farklı değerlerde karıştırarak yeni renkler elde eder.
  • Sırayla renk değiştiren lambanın devresini ve programını oluşturur.
Araç, gereç ve kaynaklarAkıllı tahta ve Tinkercad sınıf hesabı · Kırmızı, yeşil ve mavi el feneri ya da telefon ekranı ile renkli şeffaf dosya kâğıtları · Varsa gerçek bir RGB LED (yoksa büyük çıktısı) · RGB renk kartları (değerleriyle birlikte) · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)
BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
SüreEtkinlik akışı
1. ders
5 dk		Isınma: Ekrandaki renkler
Telefon ya da tahta ekranına büyüteçle bakıldığında küçük kırmızı, yeşil ve mavi noktaların görüldüğünü anlat. "Sadece üç renk ışıkla sarı nasıl elde edilir?" sorusunu sor ve tahminleri tahtaya yaz.
1. ders
8 dk		Keşif: RGB LED'in bacakları
RGB LED'in içinde üç küçük LED olduğunu ve en uzun bacağın ortak katot (−) olduğunu göster. Her renk bacağının 220 Ω dirençle "~" işaretli bir pine (~9, ~10, ~11), ortak katodun GND'ye bağlandığını çizim üzerinden açıkla. Tinkercad'de RGB LED'in bacaklarının üzerine gelerek adlarını birlikte okuyun.
1. ders
10 dk		Keşif: PWM ve renk karışımı
PWM çizimiyle pinin 0–255 arasında bir değerle ne kadar süre açık kalacağının ayarlandığını göster: 0 kapalı, 128 yarı, 255 tam parlak. Renk karışımı çizimini kullanarak kırmızı + yeşil = sarı, yeşil + mavi = camgöbeği, kırmızı + mavi = mor, üçü birden = beyaz sonuçlarını Tinkercad'de değerleri değiştirerek deneyin.
1. ders
12 dk		Etkinlik: Renk değiştiren lamba
Gruplar kırmızı, yeşil, mavi ve sonra kendi seçtikleri bir karışık rengi sırayla yakan lambayı programlar. Hızlı bitiren gruplar sayarak döngüyle kırmızının 0'dan 255'e yavaşça parladığı "gün doğumu" efekti yapar. Her grup lambasını tahtada sınıfa tanıtır ve kullandığı değerleri söyler.
1. ders
5 dk		Değerlendirme: Renk tahmini
Tahtaya (255, 0, 255), (0, 255, 255) ve (255, 255, 255) değerlerini yaz. Öğrenciler oluşacak rengi tahmin eder; bir öğrenci değerleri Tinkercad'e girerek tahminleri doğrular.
2. ders
10 dk		Tekrar: Sunum
9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders
20 dk		Uygulama: Etkinlikler
Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Renk tarifini eşleştir; PWM pini mi, değil mi?; Parlaklığa göre sırala (sönükten parlağa); Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Test yarışması: RGB LED ve PWM ile Renk Karışımı.
2. ders
10 dk		Değerlendirme
10 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
FarklılaştırmaBilgisayarsız sınıf alternatifi: Renkli fener karışımı. Karanlık bir köşede kırmızı, yeşil ve mavi fenerler (ya da renkli dosya kâğıdıyla kaplanmış telefon ışıkları) beyaz bir kâğıda tutulur. Öğrenciler ışıkları üst üste düşürerek sarı, camgöbeği, mor ve beyazı bulur. Fenerleri kâğıttan uzaklaştırmak ya da yaklaştırmak PWM ile parlaklığı azaltıp artırmaya benzetilir.
BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçlarıKontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları
  1. RGB LED'in içinde kırmızı, yeşil ve mavi olmak üzere üç küçük LED bulunur. (D)
  2. Ortak katotlu RGB LED'de en uzun bacak ortak katottur ve GND'ye bağlanır. (D)
  3. RGB LED'in renk bacakları dirençsiz olarak doğrudan pinlere bağlanabilir. (Y)
  4. Arduino UNO'da PWM çıkışı verebilen pinler "~" ile işaretlidir: 3, 5, 6, 9, 10, 11. (D)
  5. PWM değeri 0 olduğunda LED en parlak hâlde yanar. (Y)
  6. Kırmızı ve yeşil ışık birlikte yakılınca sarı renk görünür. (D)
  7. PWM, pine gerçekten 2,5 V gibi ara bir gerilim verir. (Y)
  8. Üç renk de 255 değeriyle yakılınca beyaza yakın bir ışık elde edilir. (D)
  9. Pin 13 "~" işaretli olmadığı için RGB LED'in parlaklık ayarında kullanılamaz. (D)
  10. RGB değerleri (0, 0, 0) olduğunda LED mor renkte yanar. (Y)
Belirli gün ve haftalar1. dönemin sona ermesi (22 Ocak 2027)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalarTinkercad'deki RGB LED'in özellikler panelinde "ortak katot / ortak anot" seçeneği vardır; derste ortak katodu seçin. Ortak anotlu LED'de ortak bacak 5V'a bağlanır ve değerler terslenir (0 en parlak olur).
…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni
UYGUNDUR18.01.2027…………………………Okul Müdürü
Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.
Etkileşimli sürümü aç →