Trafik Işığı: Tasarım, Devre, Kod
Robotik Kodlama 1 · 19. hafta ders notu · RK1.3.3
- Trafik ışığının çalışma sırasını ve her aşamanın süresini bir süre planı tablosunda gösterir.
- Kırmızı, sarı ve yeşil LED’i 220 Ω dirençlerle Arduino’nun 13, 12 ve 11. pinlerine bağlayan devreyi kurar.
- Süre planına uygun programı dijital pin ve bekle bloklarıyla yazar, benzetimde çalıştırarak planla karşılaştırır.
- Bir projede tasarım → devre → kod → test sırasının neden önemli olduğunu açıklar.
İnsan trafik ışığı
Üç öğrenci kırmızı, sarı ve yeşil kartları tutar; bir öğrenci "Arduino" olur ve tahtadaki süre planını satır satır okur ("13 YÜKSEK", "5 saniye bekle"…). Bir öğrenci de kronometre tutar. Ardından iki satırın yeri değiştirilir ve sınıf hatanın ışıklara etkisini canlandırarak bulur.
Konu anlatımı
Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.
01Tasarım: süre planı
Soru işaretli kutulara dokun.
?Neden önce süre planı yapıyoruz?
?Kırmızı ve sarı birlikte yanınca ne anlama gelir?
| Aşama | Kırmızı (13) | Sarı (12) | Yeşil (11) | Süre |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ||||
| 2 | ||||
| 3 | ||||
| 4 |
02Devre ve bağlantı tablosu
Soru işaretli kutulara dokun.
?Neden her LED için ayrı direnç kullanıyoruz?
?LED’i orta kanalın üzerinden takmak ne sağlar?
| Eleman | Bağlandığı yer | Not |
|---|---|---|
| Kırmızı LED anodu (uzun bacak) | ||
| Sarı LED anodu | ||
| Yeşil LED anodu | ||
| Her LED’in katodu | ||
| Arduino GND | ||
| Arduino 5V |
03Kod: sıralı komutlar
?Kırmızı + sarı aşaması kodda nasıl yazılır?
?Son satırda sarıyı söndürdükten sonra neden bekle yok?
Biliyor muydun?
Her aşamayı "önce ışıklar, sonra bekle" kalıbıyla yazmak kodu süre planıyla karşılaştırmayı kolaylaştırır.
04Test: planla karşılaştır
?Programın doğru çalıştığını nasıl anlarız?
?Yeşil LED hiç yanmıyorsa nerelere bakmalıyız?
Ders akışı
40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.
5dkIsınma: Işıkları kim yönetiyor?
Kavşak çizimini göster ve "Bu ışıklar kendi kendine mi değişiyor?" diye sor. Öğrencilerin tahminlerini (zamanlayıcı, bilgisayar, polis) tahtaya yaz. Trafik ışığının içinde de bir denetleyicinin sırayla ışıkları açıp kapattığını, bugün bunun küçük bir modelini yapacağımızı söyle.
8dkKeşif: Süre planı
Türkiye’deki sırayı birlikte kur: kırmızı → kırmızı ve sarı birlikte → yeşil → sarı → yeniden kırmızı. Her aşama için hangi LED’in yanık olduğunu ve kaç saniye süreceğini tabloya yazın (5, 2, 5, 2 saniye). Bir turun toplam süresini (14 sn) öğrencilere hesaplat.
10dkKeşif: Devreyi kuralım
Tinkercad’de üç LED’i breadboard’un orta kanalının üzerinden yerleştir; anotları 11, 12 ve 13. pinlere giden sütunlarda, katotları alt yarıda olsun. Her katodu 220 Ω dirençle − hattına bağla. Önce bağlantıları denemek için üç LED’i sırayla yakan kısa test programını çalıştırın.
12dkEtkinlik: Trafik ışığını programla
Gruplar süre planındaki her satırı bloklara çevirir: önce hangi pin YÜKSEK ya da DÜŞÜK olacak, sonra kaç saniye beklenecek. Programı çalıştırıp kronometreyle süreleri ölçerler ve planla karşılaştırırlar. Hızlı bitiren gruplar kırmızı süresini 8 saniyeye çıkarıp tur süresini yeniden hesaplar.
5dkDeğerlendirme: Işık kartlarıyla canlandır
Tahtaya programdan bir parça yaz; üç öğrenci ışık kartlarını tutar ve satırlar okundukça kartını kaldırır ya da indirir. Öğretmen iki satırın yerini değiştirir; sınıf ışıkların sırasının nasıl bozulduğunu gösterir.
Doğru mu, yanlış mı?
Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.
1. Türkiye’de trafik ışıklarında yeşil yanmadan önce kırmızı ve sarı birlikte yanar.
Cevabı göster
Doğru · Bu aşama sürücülere "yeşil geliyor, hazırlan" uyarısıdır.2. Üç LED aynı pine bağlanırsa her biri ayrı ayrı yakılabilir.
Cevabı göster
Yanlış · Aynı pine bağlı LED’ler birlikte yanar ve birlikte söner. Her LED’i ayrı yönetmek için her birini ayrı bir pine bağlarız.3. Süre planı, programı yazmadan önce hangi ışığın ne kadar yanacağını gösteren bir tasarım aracıdır.
Cevabı göster
Doğru4. Bekle bloğu olmasa da ışıklar planladığımız sürelerle yanıp söner.
Cevabı göster
Yanlış · Bekle bloğu olmadan komutlar saniyenin binde biri kadar kısa sürede art arda çalışır; ışıkların değiştiğini gözümüz fark edemez.5. Direnç LED’in katot tarafına da bağlanabilir; seri bağlı olduğu sürece akımı sınırlar.
Cevabı göster
Doğru · Akım aynı yolu izlediği için direncin LED’den önce ya da sonra olması sonucu değiştirmez.6. Programdaki blokların sırası değişse de trafik ışığı aynı sırayla çalışır.
Cevabı göster
Yanlış · Arduino blokları yukarıdan aşağıya sırayla çalıştırır. Sıra değişirse örneğin sarı, kırmızıdan önce yanabilir.7. Planımızda bir tur 5 + 2 + 5 + 2 = 14 saniye sürer.
Cevabı göster
Doğru8. "Sürekli tekrarla" bloğu trafik ışığının durmadan tur atmasını sağlar.
Cevabı göster
Doğru9. Bir LED’i söndürmek için pinini YÜKSEK yapmak gerekir.
Cevabı göster
Yanlış · LED’i söndürmek için pin DÜŞÜK (0 V) yapılır. YÜKSEK (5 V) LED’i yakar.19. hafta günlük planı
2026–2027 1. düzey Seçmeli Robotik Kodlama 1 dersi 19. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.
2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………
SEÇMELİ ROBOTİK KODLAMA 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 19. HAFTA
| BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER | |||
|---|---|---|---|
| Ders | Seçmeli Robotik Kodlama 1. Seviye | Sınıf / Düzey | 1. düzey (seçmeli) |
| Hafta / Tarih | 19. Hafta · 8–12 Şubat (ŞUBAT) | Süre | 2 ders saati (40' + 40') |
| Tema | ROBOTİK DEVRE TASARIMI | ||
| Konu | Trafik Işığı: Tasarım, Devre, Kod | ||
| BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR | |||
| Öğrenme çıktısı | RK1.3.3 Blok tabanlı ortamda programlama sürecini yönetebilme · RK1.3.4 Programı test edebilme | ||
| Süreç bileşenleri |
| ||
| Araç, gereç ve kaynaklar | Akıllı tahta ve Tinkercad sınıf hesabı · Kırmızı, sarı ve yeşil kartonlardan ışık kartları · Süre planı çalışma kâğıdı (aşama, yanık LED’ler, süre) · Kronometre (telefon ya da tahtadaki saat) · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com) | ||
| BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI | |
|---|---|
| Süre | Etkinlik akışı |
| 1. ders 5 dk | Isınma: Işıkları kim yönetiyor? Kavşak çizimini göster ve "Bu ışıklar kendi kendine mi değişiyor?" diye sor. Öğrencilerin tahminlerini (zamanlayıcı, bilgisayar, polis) tahtaya yaz. Trafik ışığının içinde de bir denetleyicinin sırayla ışıkları açıp kapattığını, bugün bunun küçük bir modelini yapacağımızı söyle. |
| 1. ders 8 dk | Keşif: Süre planı Türkiye’deki sırayı birlikte kur: kırmızı → kırmızı ve sarı birlikte → yeşil → sarı → yeniden kırmızı. Her aşama için hangi LED’in yanık olduğunu ve kaç saniye süreceğini tabloya yazın (5, 2, 5, 2 saniye). Bir turun toplam süresini (14 sn) öğrencilere hesaplat. |
| 1. ders 10 dk | Keşif: Devreyi kuralım Tinkercad’de üç LED’i breadboard’un orta kanalının üzerinden yerleştir; anotları 11, 12 ve 13. pinlere giden sütunlarda, katotları alt yarıda olsun. Her katodu 220 Ω dirençle − hattına bağla. Önce bağlantıları denemek için üç LED’i sırayla yakan kısa test programını çalıştırın. |
| 1. ders 12 dk | Etkinlik: Trafik ışığını programla Gruplar süre planındaki her satırı bloklara çevirir: önce hangi pin YÜKSEK ya da DÜŞÜK olacak, sonra kaç saniye beklenecek. Programı çalıştırıp kronometreyle süreleri ölçerler ve planla karşılaştırırlar. Hızlı bitiren gruplar kırmızı süresini 8 saniyeye çıkarıp tur süresini yeniden hesaplar. |
| 1. ders 5 dk | Değerlendirme: Işık kartlarıyla canlandır Tahtaya programdan bir parça yaz; üç öğrenci ışık kartlarını tutar ve satırlar okundukça kartını kaldırır ya da indirir. Öğretmen iki satırın yerini değiştirir; sınıf ışıkların sırasının nasıl bozulduğunu gösterir. |
| 2. ders 10 dk | Tekrar: Sunum 9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir. |
| 2. ders 20 dk | Uygulama: Etkinlikler Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Trafik ışığı aşamaları (kırmızıdan başla); Bağlantıyı eşleştir; Hangi proje adımı?; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Eşleşen kartlar: Trafik Işığı: Tasarım, Devre, Kod. |
| 2. ders 10 dk | Değerlendirme 9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır. |
| Farklılaştırma | Bilgisayarsız sınıf alternatifi: İnsan trafik ışığı. Üç öğrenci kırmızı, sarı ve yeşil kartları tutar; bir öğrenci "Arduino" olur ve tahtadaki süre planını satır satır okur ("13 YÜKSEK", "5 saniye bekle"…). Bir öğrenci de kronometre tutar. Ardından iki satırın yeri değiştirilir ve sınıf hatanın ışıklara etkisini canlandırarak bulur. |
| BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME | |
|---|---|
| Ölçme araçları | Kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme |
| Doğru-yanlış soruları |
|
| Belirli gün ve haftalar | 2. dönemin başlaması · Güvenli İnternet Günü (9 Şubat) |
| Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalar | Programı denerken süreleri geçici olarak 1 saniyeye düşürmek zaman kazandırır; doğru çalıştığı görülünce gerçek sürelere dönülür. Çizimde LED’ler kanalın üzerinden takılmıştır: anot üst yarıda pin kablosuyla, katot alt yarıda dirençle aynı sütundadır. |