Yaya Butonlu Trafik Işığı
Robotik Kodlama 1 · 20. hafta ders notu · RK1.3.3 · RK1.3.4
- Butonun durumuna göre çalışan (etkileşimli) trafik ışığı algoritmasını akış şemasıyla gösterir.
- Araç ışıklarına iki yaya LED’i ve 10 kΩ pull-down dirençli bir buton ekleyerek devreyi genişletir.
- "Eğer" bloğuyla butona basıldığında yaya geçiş aşamasını başlatan programı yazar.
- Test senaryoları tablosu hazırlayarak beklenen ve gözlenen sonuçları karşılaştırır, bulduğu tasarım hatasını düzeltir.
Canlı yaya geçidi
Sınıfta bant ile bir yaya geçidi çizilir. "Araç ışığı" öğrencisi üç kart, "yaya ışığı" öğrencisi iki kart tutar; "Arduino" öğrencisi akış şemasını okur. Yaya rolündeki öğrenci kutuya (butona) dokununca Arduino adımları yüksek sesle okur ve ışıklar kartlarla değişir. Sonra yaya kutuya sürekli dokunur ve sınıf araçların hiç geçemediğini fark eder.
Konu anlatımı
Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.
01Etkileşimli trafik ışığı
?Geçen haftaki ışıktan farkı nedir?
?Akış şemasında "Hayır" kolu nereye gider?
?Araçlara neden "en az 5 saniye yeşil" veriyoruz?
02Devre ve bağlantı tablosu
Soru işaretli kutulara dokun.
?Butonu neden 10 kΩ ile GND’ye bağlıyoruz?
| Eleman | Pin | Not |
|---|---|---|
| Araç kırmızı / sarı / yeşil | ||
| Yaya kırmızı | ||
| Yaya yeşil | ||
| Buton (bir bacak) | ||
| Buton (karşı bacak) |
03Program: bekle, karar ver, geçir
?İlk iki blok neden döngünün dışında?
?Yaya yeşili söndürülürken neden hemen yaya kırmızısı yakılıyor?
Biliyor muydun?
Gerçek ışıklarda araçlar yeşile dönmeden önce kırmızı ve sarı birlikte yanar. Hızlı bitiren gruplar bu aşamayı programa ekleyebilir.
04Test senaryoları
Soru işaretli kutulara dokun.
?Test senaryosu nedir?
| Senaryo | Beklenen | Sonuç |
|---|---|---|
| Butona hiç basılmıyor | ||
| Bir kez kısa basılıyor | ||
| Yaya yeşilken yeniden basılıyor | ||
| Buton basılı tutuluyor | ||
| Buton kablosu çıkarılıyor |
Ders akışı
40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.
5dkIsınma: Yaya butonu neden var?
Yaya butonlu bir geçidi göster: "Butona basmasak ışık ne yapar?" diye sor. Araç trafiği yoğun ama yayanın az olduğu yerlerde ışığın yalnızca biri beklediğinde değişmesinin zaman kazandırdığını tartışın. Geçen haftaki ışığın her şeyi saatle yaptığını, bugünkünün ise bir girdiye (butona) tepki vereceğini vurgula.
8dkKeşif: Akış şeması
Akış şemasını tahtada birlikte oku: araç yeşil ve yaya kırmızı beklerken program sürekli "Butona basıldı mı?" sorusunu sorar. "Evet" kolundaki adımları (sarı 2 sn, araç kırmızı + yaya yeşil 5 sn, araçlara yeniden en az 5 sn yeşil) numaralandırın. Eşkenar dörtgenin koddaki "eğer" bloğu olduğunu göster.
8dkKeşif: Devreyi genişlet
Yaya kırmızısını pin 9’a, yaya yeşilini pin 8’e ekleyin. Butonu kanalın üzerine takıp bir bacağını pin 2’ye, aynı sütunu 10 kΩ ile GND’ye, karşı bacağı 5V’a bağlayın. Başlangıç ışıklarını yakan ve butonu seri monitöre yazan programla bağlantıları deneyin.
14dkEtkinlik: Programla ve test et
Gruplar akış şemasını bloklara çevirir. Ardından test tablosundaki her senaryoyu sırayla dener; "beklenen" sütununu denemeden önce doldurur, "sonuç" sütununa gördüklerini yazar. Butonu basılı tutma senaryosunda araçlara yeşil kalmadığını fark eden gruplar sondaki 5 saniyelik beklemeyi ekleyerek hatayı düzeltir.
5dkDeğerlendirme: Test raporu
Her grup bir senaryoyu, beklenen sonucu ve gözlediği sonucu tahtaya yazar. "Kaldı" çıkan bir test varsa grup hatayı nasıl düzelttiğini anlatır; sınıf düzeltmenin yeni bir soruna yol açıp açmadığını tartışır.
Doğru mu, yanlış mı?
Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.
1. Yaya butonu Arduino için bir giriş, LED’ler ise çıkıştır.
Cevabı göster
Doğru2. Butona basıldığını anlamak için analog okuma bloğu kullanılmalıdır.
Cevabı göster
Yanlış · Buton yalnızca basılı (1) ya da bırakılmış (0) olabilir; dijital okuma bloğu yeterlidir.3. Pull-down direnci olmazsa buton kendi kendine basılmış gibi okunabilir.
Cevabı göster
Doğru · Direnç yoksa pin boşta kalır ve gürültüden etkilenir; ışık kimse basmadan değişebilir.4. İyi bir testte yalnızca programın doğru çalıştığı durumlar denenir.
Cevabı göster
Yanlış · İyi bir test, beklenmeyen kullanımları da (basılı tutmak, üst üste basmak) dener; hatalar en çok bu durumlarda ortaya çıkar.5. Test tablosundaki "beklenen" sütunu testi yapmadan önce doldurulur.
Cevabı göster
Doğru · Beklentiyi önceden yazmak, gördüğümüzü "zaten böyle olmalıydı" diye kabullenmemizi önler.6. Programda "eğer" bloğu olmasa da trafik ışığı butona tepki verir.
Cevabı göster
Yanlış · Butonu okuyan bir karar bloğu yoksa program butonla hiç ilgilenmez; ışıklar sabit düzende kalır.7. Yaya ışığı yeşil yanarken araç ışığı kırmızı olmalıdır.
Cevabı göster
Doğru8. Buton basılı tutulduğunda araçlara hiç yeşil kalmaması bir tasarım hatasıdır.
Cevabı göster
Doğru · Sona eklenen 5 saniyelik bekleme, araçlara her geçişten sonra en az 5 saniye yeşil verir.9. Buton pin 2’ye takılıyken programda pin 3 okunursa buton yine çalışır.
Cevabı göster
Yanlış · Program yalnızca bloğa yazdığımız pini okur. Kablonun takıldığı pin ile bloktaki pin numarası aynı olmalıdır.20. hafta günlük planı
2026–2027 1. düzey Seçmeli Robotik Kodlama 1 dersi 20. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.
2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………
SEÇMELİ ROBOTİK KODLAMA 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 20. HAFTA
| BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER | |||
|---|---|---|---|
| Ders | Seçmeli Robotik Kodlama 1. Seviye | Sınıf / Düzey | 1. düzey (seçmeli) |
| Hafta / Tarih | 20. Hafta · 15–19 Şubat (ŞUBAT) | Süre | 2 ders saati (40' + 40') |
| Tema | ROBOTİK DEVRE TASARIMI | ||
| Konu | Yaya Butonlu Trafik Işığı | ||
| BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR | |||
| Öğrenme çıktısı | RK1.3.3 Blok tabanlı ortamda programlama sürecini yönetebilme · RK1.3.4 Programı test edebilme | ||
| Süreç bileşenleri |
| ||
| Araç, gereç ve kaynaklar | Akıllı tahta ve Tinkercad sınıf hesabı · Geçen haftanın trafik ışığı devresi (Tinkercad’de kayıtlı) · Test senaryoları tablosu çalışma kâğıdı · Kırmızı ve yeşil yaya kartları, "buton" olarak boş bir kutu · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com) | ||
| BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI | |
|---|---|
| Süre | Etkinlik akışı |
| 1. ders 5 dk | Isınma: Yaya butonu neden var? Yaya butonlu bir geçidi göster: "Butona basmasak ışık ne yapar?" diye sor. Araç trafiği yoğun ama yayanın az olduğu yerlerde ışığın yalnızca biri beklediğinde değişmesinin zaman kazandırdığını tartışın. Geçen haftaki ışığın her şeyi saatle yaptığını, bugünkünün ise bir girdiye (butona) tepki vereceğini vurgula. |
| 1. ders 8 dk | Keşif: Akış şeması Akış şemasını tahtada birlikte oku: araç yeşil ve yaya kırmızı beklerken program sürekli "Butona basıldı mı?" sorusunu sorar. "Evet" kolundaki adımları (sarı 2 sn, araç kırmızı + yaya yeşil 5 sn, araçlara yeniden en az 5 sn yeşil) numaralandırın. Eşkenar dörtgenin koddaki "eğer" bloğu olduğunu göster. |
| 1. ders 8 dk | Keşif: Devreyi genişlet Yaya kırmızısını pin 9’a, yaya yeşilini pin 8’e ekleyin. Butonu kanalın üzerine takıp bir bacağını pin 2’ye, aynı sütunu 10 kΩ ile GND’ye, karşı bacağı 5V’a bağlayın. Başlangıç ışıklarını yakan ve butonu seri monitöre yazan programla bağlantıları deneyin. |
| 1. ders 14 dk | Etkinlik: Programla ve test et Gruplar akış şemasını bloklara çevirir. Ardından test tablosundaki her senaryoyu sırayla dener; "beklenen" sütununu denemeden önce doldurur, "sonuç" sütununa gördüklerini yazar. Butonu basılı tutma senaryosunda araçlara yeşil kalmadığını fark eden gruplar sondaki 5 saniyelik beklemeyi ekleyerek hatayı düzeltir. |
| 1. ders 5 dk | Değerlendirme: Test raporu Her grup bir senaryoyu, beklenen sonucu ve gözlediği sonucu tahtaya yazar. "Kaldı" çıkan bir test varsa grup hatayı nasıl düzelttiğini anlatır; sınıf düzeltmenin yeni bir soruna yol açıp açmadığını tartışır. |
| 2. ders 10 dk | Tekrar: Sunum 9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir. |
| 2. ders 20 dk | Uygulama: Etkinlikler Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Butona basıldıktan sonra; Senaryo → beklenen sonuç; Yaya geçidi çarkı; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Harf karıştırma: anahtar kavramlar. |
| 2. ders 10 dk | Değerlendirme 9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır. |
| Farklılaştırma | Bilgisayarsız sınıf alternatifi: Canlı yaya geçidi. Sınıfta bant ile bir yaya geçidi çizilir. "Araç ışığı" öğrencisi üç kart, "yaya ışığı" öğrencisi iki kart tutar; "Arduino" öğrencisi akış şemasını okur. Yaya rolündeki öğrenci kutuya (butona) dokununca Arduino adımları yüksek sesle okur ve ışıklar kartlarla değişir. Sonra yaya kutuya sürekli dokunur ve sınıf araçların hiç geçemediğini fark eder. |
| BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME | |
|---|---|
| Ölçme araçları | Kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme |
| Doğru-yanlış soruları |
|
| Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalar | Gerçek yaya butonlu ışıklarda da benzer bir "en az yeşil süresi" vardır. Test tablosunu doldururken öğrencilerin önce tahmin etmesini isteyin; "kaldı" çıkan bir testi başarısızlık değil, bulunmuş bir hata olarak kutlayın. |