Robotik 1 · 23. hafta · Robotik Devre Tasarımı

TMP36 ile Sıcaklık Alarmı

Robotik Kodlama 1 · 23. hafta ders notu · RK1.3.3

Öğrenme çıktıları

RK1.3.3

TMP36 sıcaklık sensörünün bacaklarını (+Vs, Vout, GND) tanır ve doğru yönde bağlar.
A0’dan okunan değeri °C = (değer × 5 ÷ 1024 − 0,5) × 100 formülüyle adım adım sıcaklığa çevirir.
Sıcaklık belirlenen sınırı aşınca kırmızı LED’i yakıp buzzer’ı çalan alarm programını yazar ve test eder.

Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Formül zinciri

Dört öğrenci formülün dört adımını temsil eder: "5 ile çarp", "1024’e böl", "0,5 çıkar", "100 ile çarp". Öğretmen bir A0 değeri söyler; sayı hesap makinesiyle öğrenciden öğrenciye aktarılır. Son öğrenci sonucu söyler; sonuç 30 °C’yi geçiyorsa sınıf hep birlikte "alarm!" der.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01TMP36 sıcaklık sensörü · numaralı tanıtım

1Düz yüzYazının olduğu düz yüz sana bakarken bacaklar soldan sağa sıralanır.Dokun, adını gör
21. bacak · +Vs5V'a bağlanır.Dokun, adını gör
32. bacak · VoutSıcaklığa göre değişen gerilim; A0'a bağlanır.Dokun, adını gör
43. bacak · GNDToprağa (GND) bağlanır.Dokun, adını gör

Görseldeki numaralara ya da listedeki satırlara dokun; parçanın adı ve görevi açılır.

02TMP36 nedir?

?TMP36 nedir?

Sıcaklığı gerilime çeviren küçük bir sensördür. Yaklaşık −40 °C ile +125 °C arasını ölçebilir; çıkış gerilimi sıcaklık arttıkça düzenli olarak artar.

?Bacakları nasıl tanırız?

Düz yüz size dönükken soldan sağa: +Vs (5V), Vout (çıkış, A0) ve GND. Tinkercad’de fareyle bacağın üzerine gelince adı yazar.

?0 °C’de neden 0 V değil de 0,5 V veriyor?

Sensör sıfırın altındaki sıcaklıkları da ölçebilsin diye çıkış 0,5 V kaydırılmıştır. Örneğin −10 °C’de çıkış 0,4 V olur.

Anahtar kavramlar: TMP36VoutmV (milivolt)

03Bağlantı tablosu

Soru işaretli kutulara dokun.

?Neden hem LED hem buzzer kullanıyoruz?

Işık ve sesle iki farklı yoldan uyarırız. Gürültülü bir yerde ışık, ışığa bakılmayan bir anda ses fark edilir.

Eleman	Bağlandığı yer	Not
TMP36 +Vs (sol)
TMP36 Vout (orta)
TMP36 GND (sağ)
Buzzer +
Buzzer −
Kırmızı LED

04Formül adım adım

?Neden önce 5 ile çarpıp 1024’e bölüyoruz?

Okunan sayı 0–1023 arasındadır ve 0–5 V’u temsil eder. Sayıyı 5 ile çarpıp 1024’e bölersek gerilimi volt olarak buluruz.

?Neden en sonda 100 ile çarpıyoruz?

Her 1 °C için 0,01 V (10 mV) değişim olur. 0,5 V çıkarıldıktan sonra kalan volt değerini 100 ile çarpınca derece elde edilir: 0,25 V → 25 °C.

Arduino başladığında

sürekli tekrarla

değer ▾ değişkenini analog pin A0 oku yap

gerilim ▾ değişkenini değer × 5 ÷ 1024 yap

sıcaklık ▾ değişkenini gerilim − 0.5 yap

sıcaklık ▾ değişkenini sıcaklık × 100 yap

seri monitöre sıcaklık yaz

1 saniye bekle

05Alarm programı

?Sıcaklık tam 30 °C ise alarm çalar mı?

Hayır. Koşul "30’dan büyük mü?" diye sorar. 30, 30’dan büyük olmadığı için alarm yalnızca 30’u geçince çalar.

?Sınırı değiştirmek için ne yapmalıyız?

Yalnızca koşuldaki 30 sayısını değiştiririz. Örneğin buzdolabı alarmı için "sıcaklık 8’den büyük mü?" yazılabilir.

Arduino başladığında

sürekli tekrarla

değer ▾ değişkenini analog pin A0 oku yap

sıcaklık ▾ değişkenini değer × 5 ÷ 1024 − 0.5 yap

sıcaklık ▾ değişkenini sıcaklık × 100 yap

seri monitöre sıcaklık yaz

eğer (sıcaklık) ＞ (30) ise

dijital pin 13 YÜKSEK ▾ yap

buzzer pin 12 1000 Hz çal

değilse

dijital pin 13 DÜŞÜK ▾ yap

buzzer pin 12 sustur

0.5 saniye bekle

Biliyor muydun?

Alarm sınırını bir değişkende tutarsanız ([sınır] = 30) program okunaklı olur ve sınırı tek yerden değiştirirsiniz.

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Kaç derece?

Termometreyle sınıfın sıcaklığını ölçün ve tahtaya yazın. "Sıcaklık bir sınırı geçince haber veren bir sisteme nerede ihtiyaç olur?" diye sor: sera, bilgisayar sunucu odası, kuluçka makinesi, buzdolabı. Bugün Arduino’nun bir termometre ve alarm olacağını söyle.

8dk

Keşif: TMP36’nın bacakları

TMP36’yı düz yüzü size dönük tutunca soldaki bacağın +Vs (5V), ortadakinin Vout (A0), sağdakinin GND olduğunu göster. Sensörün 0 °C’de 0,5 V verdiğini ve her 1 °C artışta çıkışın 10 mV (0,01 V) arttığını grafik üzerinde okuyun. Ters takılırsa sensörün çok ısınacağını vurgula.

10dk

Keşif: Değerden dereceye

A0’dan okunan sayının önce volta, sonra dereceye nasıl çevrildiğini dört adımda hesaplayın: 154 × 5 ÷ 1024 = 0,75 V; 0,75 − 0,5 = 0,25; 0,25 × 100 = 25 °C. Aynı adımları değişken bloklarıyla yazıp sıcaklığı seri monitörde gösterin; simülasyonda sensöre tıklayıp kaydırıcıyla sıcaklığı değiştirin.

Arduino başladığında

sürekli tekrarla

değer ▾ değişkenini analog pin A0 oku yap

gerilim ▾ değişkenini değer × 5 ÷ 1024 yap

sıcaklık ▾ değişkenini gerilim − 0.5 yap

sıcaklık ▾ değişkenini sıcaklık × 100 yap

seri monitöre sıcaklık yaz

1 saniye bekle

12dk

Etkinlik: Sıcaklık alarmı

Gruplar buzzer’ı pin 12’ye, kırmızı LED’i pin 13’e ekler. Sıcaklık 30 °C’yi geçince LED’i yakıp buzzer’ı çalan, düşünce ikisini de kapatan programı yazarlar. Kaydırıcıyı 29 °C, 30 °C ve 31 °C’ye getirerek alarmın tam olarak nerede başladığını test ederler.

Arduino başladığında

sürekli tekrarla

değer ▾ değişkenini analog pin A0 oku yap

sıcaklık ▾ değişkenini değer × 5 ÷ 1024 − 0.5 yap

sıcaklık ▾ değişkenini sıcaklık × 100 yap

seri monitöre sıcaklık yaz

eğer (sıcaklık) ＞ (30) ise

dijital pin 13 YÜKSEK ▾ yap

buzzer pin 12 1000 Hz çal

değilse

dijital pin 13 DÜŞÜK ▾ yap

buzzer pin 12 sustur

0.5 saniye bekle

5dk

Değerlendirme: Hesap yarışı

Tahtaya 102, 164 ve 205 değerlerini yaz. Gruplar formül kartıyla sıcaklığı hesaplar (yaklaşık 0 °C, 30 °C ve 50 °C) ve alarmın çalıp çalmayacağını söyler.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. TMP36, her 1 °C sıcaklık artışında çıkış gerilimini 10 mV artırır.

Cevabı göster

Doğru

2. TMP36’nın çıkışı 0 °C’de 0,5 V’tur.

Cevabı göster

Doğru · Bu kaydırma sayesinde sensör sıfırın altındaki sıcaklıkları da ölçebilir.

3. TMP36’nın orta bacağı 5V’a bağlanır.

Cevabı göster

Yanlış · Orta bacak Vout (çıkış) bacağıdır ve A0’a bağlanır. Düz yüz size dönükken sol bacak 5V’a, sağ bacak GND’ye gider.

4. Formüldeki 0,5 çıkarılmazsa sonuç yine doğru çıkar.

Cevabı göster

Yanlış · 0 °C’de bile çıkış 0,5 V olduğundan bu kaydırma çıkarılmazsa sıcaklık 50 °C fazla hesaplanır.

5. A0’dan 154 okunduğunda sıcaklık yaklaşık 25 °C’dir.

Cevabı göster

Doğru

6. Değeri 5 ile çarpıp 1024’e bölmek, okunan sayıyı volta çevirir.

Cevabı göster

Doğru

7. TMP36 ters takılırsa yalnızca eksi sıcaklık gösterir, zarar görmez.

Cevabı göster

Yanlış · Ters takılan TMP36 çok ısınır ve bozulabilir. Gerçek devrede enerji vermeden önce bacakları kontrol edin.

8. Tinkercad’de sensöre tıklayıp kaydırıcıyla sıcaklığı değiştirerek alarmı test edebiliriz.

Cevabı göster

Doğru

9. Alarm programında "değilse" kolu olmasa da buzzer sıcaklık düşünce kendiliğinden susar.

Cevabı göster

Yanlış · Buzzer’ı susturan bir komut yoksa ses devam eder. "Değilse" koluna buzzer’ı susturan blok eklenmelidir.

10. Programlarda ondalık sayılar nokta ile yazılır: 0.5 gibi.

Cevabı göster

Doğru · Türkçe yazıda 0,5 yazarız; kodda ise ayırıcı noktadır.

23. hafta günlük planı

2026–2027 1. düzey Seçmeli Robotik Kodlama 1 dersi 23. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ ROBOTİK KODLAMA 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 23. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
Ders	Seçmeli Robotik Kodlama 1. Seviye	Sınıf / Düzey	1. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih	23. Hafta · 15–19 Mart (MART)	Süre	2 ders saati (40' + 40')
Tema	ROBOTİK DEVRE TASARIMI
Konu	TMP36 ile Sıcaklık Alarmı
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısı	RK1.3.3 Blok tabanlı ortamda programlama sürecini yönetebilme · RK1.3.4 Programı test edebilme
Süreç bileşenleri	TMP36 sıcaklık sensörünün bacaklarını (+Vs, Vout, GND) tanır ve doğru yönde bağlar. A0’dan okunan değeri °C = (değer × 5 ÷ 1024 − 0,5) × 100 formülüyle adım adım sıcaklığa çevirir. Sıcaklık belirlenen sınırı aşınca kırmızı LED’i yakıp buzzer’ı çalan alarm programını yazar ve test eder.
Araç, gereç ve kaynaklar	Akıllı tahta ve Tinkercad sınıf hesabı · Termometre (dijital ya da klasik) · Hesap makinesi · Formül kartı: °C = (değer × 5 ÷ 1024 − 0,5) × 100 · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)

BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
Süre	Etkinlik akışı
1. ders 5 dk	Isınma: Kaç derece? Termometreyle sınıfın sıcaklığını ölçün ve tahtaya yazın. "Sıcaklık bir sınırı geçince haber veren bir sisteme nerede ihtiyaç olur?" diye sor: sera, bilgisayar sunucu odası, kuluçka makinesi, buzdolabı. Bugün Arduino’nun bir termometre ve alarm olacağını söyle.
1. ders 8 dk	Keşif: TMP36’nın bacakları TMP36’yı düz yüzü size dönük tutunca soldaki bacağın +Vs (5V), ortadakinin Vout (A0), sağdakinin GND olduğunu göster. Sensörün 0 °C’de 0,5 V verdiğini ve her 1 °C artışta çıkışın 10 mV (0,01 V) arttığını grafik üzerinde okuyun. Ters takılırsa sensörün çok ısınacağını vurgula.
1. ders 10 dk	Keşif: Değerden dereceye A0’dan okunan sayının önce volta, sonra dereceye nasıl çevrildiğini dört adımda hesaplayın: 154 × 5 ÷ 1024 = 0,75 V; 0,75 − 0,5 = 0,25; 0,25 × 100 = 25 °C. Aynı adımları değişken bloklarıyla yazıp sıcaklığı seri monitörde gösterin; simülasyonda sensöre tıklayıp kaydırıcıyla sıcaklığı değiştirin.
1. ders 12 dk	Etkinlik: Sıcaklık alarmı Gruplar buzzer’ı pin 12’ye, kırmızı LED’i pin 13’e ekler. Sıcaklık 30 °C’yi geçince LED’i yakıp buzzer’ı çalan, düşünce ikisini de kapatan programı yazarlar. Kaydırıcıyı 29 °C, 30 °C ve 31 °C’ye getirerek alarmın tam olarak nerede başladığını test ederler.
1. ders 5 dk	Değerlendirme: Hesap yarışı Tahtaya 102, 164 ve 205 değerlerini yaz. Gruplar formül kartıyla sıcaklığı hesaplar (yaklaşık 0 °C, 30 °C ve 50 °C) ve alarmın çalıp çalmayacağını söyler.
2. ders 10 dk	Tekrar: Sunum 10 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders 20 dk	Uygulama: Etkinlikler Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: TMP36 sıcaklık sensörü: numarayı parçayla eşleştir; Bacak → bağlantı; Değerden dereceye; Alarm çalar mı? (sınır 30 °C); Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Test yarışması: TMP36 ile Sıcaklık Alarmı.
2. ders 10 dk	Değerlendirme 10 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
Farklılaştırma	Bilgisayarsız sınıf alternatifi: Formül zinciri. Dört öğrenci formülün dört adımını temsil eder: "5 ile çarp", "1024’e böl", "0,5 çıkar", "100 ile çarp". Öğretmen bir A0 değeri söyler; sayı hesap makinesiyle öğrenciden öğrenciye aktarılır. Son öğrenci sonucu söyler; sonuç 30 °C’yi geçiyorsa sınıf hep birlikte "alarm!" der.

BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçları	Kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları	TMP36, her 1 °C sıcaklık artışında çıkış gerilimini 10 mV artırır. (D) TMP36’nın çıkışı 0 °C’de 0,5 V’tur. (D) TMP36’nın orta bacağı 5V’a bağlanır. (Y) Formüldeki 0,5 çıkarılmazsa sonuç yine doğru çıkar. (Y) A0’dan 154 okunduğunda sıcaklık yaklaşık 25 °C’dir. (D) Değeri 5 ile çarpıp 1024’e bölmek, okunan sayıyı volta çevirir. (D) TMP36 ters takılırsa yalnızca eksi sıcaklık gösterir, zarar görmez. (Y) Tinkercad’de sensöre tıklayıp kaydırıcıyla sıcaklığı değiştirerek alarmı test edebiliriz. (D) Alarm programında "değilse" kolu olmasa da buzzer sıcaklık düşünce kendiliğinden susar. (Y) Programlarda ondalık sayılar nokta ile yazılır: 0.5 gibi. (D)
Belirli gün ve haftalar	12 Mart İstiklâl Marşı'nın Kabulü · 18 Mart Çanakkale Zaferi ve Şehitleri Anma Günü
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalar	Blokta ">" işareti yerine tam genişlikli "＞" görünebilir; Tinkercad’de karşılaştırma bloğundan "büyüktür" seçeneğini seçin. Hesap yarışında sonuçların küçük farklarla (29,9 ya da 30,1 gibi) çıkması normaldir; bu, 1024 basamaklı ölçümün doğal sonucudur.

…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni

UYGUNDUR15.03.2027…………………………Okul Müdürü

Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.

Etkileşimli sürümü aç →