Robotik 1 · 27. hafta · Farklı Düzeylerde Robotik Uygulamalar

Park Sensörü Projesi

Robotik Kodlama 1 · 27. hafta ders notu · RK1.4.1

Öğrenme çıktıları

RK1.4.1

Araçlardaki park sensörünün çalışma ilkesini mesafe bölgeleriyle açıklar.
Ultrasonik sensör, buzzer ve LED’i bir arada kullanan devreyi kurar.
Mesafe azaldıkça bipler arasındaki bekleme süresini kısaltan programı değişken ve iç içe "eğer–değilse" bloklarıyla yazar.
Projeyi farklı mesafelerde test ederek bölge sınırlarını ve bip hızını ayarlar.

Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Oyuncak araba park yarışması

Yere kâğıt bantla 50, 20 ve 10 cm çizgileri çekilir; kutu duvar olur. Bir öğrenci oyuncak arabayı geri geri sürer, "sensör" öğrencisi metreyle mesafeyi okur, "buzzer" öğrencisi tabloya göre el çırpar (50 cm üstü sessiz, yaklaştıkça hızlı, 10 cm altı sürekli "biiip"). Sürücü gözleri kapalıyken yalnızca sese bakarak arabayı durdurmaya çalışır.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Park sensörü nasıl çalışır?

?Park sensörü neyi ölçer?

Tampondaki ultrasonik sensörler aracın arkasındaki ya da önündeki engele olan mesafeyi ölçer. Araç içindeki bir hoparlör bu mesafeye göre bip sesi çıkarır.

?Sürücü sesten ne anlar?

Bipler seyrekken engel uzaktadır. Bipler sıklaştıkça engel yaklaşır; ses kesintisiz olunca sürücü hemen durmalıdır.

?Bu proje hangi sensör ve çıktıları birleştiriyor?

Girdi olarak HC-SR04 ultrasonik sensörü, çıktı olarak buzzer ve kırmızı LED kullanılır. Arduino aradaki kararı verir.

Anahtar kavramlar: Park sensörüBip aralığıMesafe bölgesi

02Bağlantı tablosu

Soru işaretli kutulara dokun.

?Neden hem buzzer hem LED kullanıyoruz?

Ses sürücüyü uyarır; LED ise ses duyulmadığında ya da kapatıldığında da "tehlike bölgesindesin" bilgisini verir.

Eleman	Arduino’da	Not
HC-SR04 VCC / GND
HC-SR04 Trig
HC-SR04 Echo
Buzzer +
Kırmızı LED

03Bip hızını mesafeye bağlamak

?"(mesafe ÷ 100) saniye bekle" ne sağlar?

Bekleme süresini mesafeye bağlar: 40 cm’de 0,4 sn, 20 cm’de 0,2 sn bekler. Mesafe azaldıkça bekleme kısalır ve bipler sıklaşır.

?Bipleri daha da sıklaştırmak için ne yapabiliriz?

Mesafeyi 100 yerine 200’e bölebiliriz; bekleme yarıya iner. Hangi sayının daha iyi olduğunu test ederek seçeriz.

Arduino başladığında

sürekli tekrarla

mesafe ▾ değişkenini ultrasonik mesafe · trig 7 · echo 6 · cm yap

eğer (mesafe) < (50) ise

buzzer pin 12 1000 Hz çal

0.1 saniye bekle

buzzer pin 12 sustur

mesafe ÷ 100 saniye bekle

04Tam program

?10 cm’den yakınken ses neden kesintisiz?

Bu kolda buzzer çalar ama susturulmaz. Döngü her turda yeniden "çal" dediği için ses hiç kesilmez.

?LED’i neden ayrı bir "eğer" bloğuyla yönetiyoruz?

LED’in yalnızca iki durumu var: 50 cm’den yakınsa yanık, değilse sönük. Ayrı bir karar bloğu bu kuralı kısa ve anlaşılır tutar.

Arduino başladığında

sürekli tekrarla

mesafe ▾ değişkenini ultrasonik mesafe · trig 7 · echo 6 · cm yap

eğer (mesafe) < (10) ise

buzzer pin 12 1000 Hz çal

değilse

eğer (mesafe) < (50) ise

buzzer pin 12 1000 Hz çal

0.1 saniye bekle

buzzer pin 12 sustur

mesafe ÷ 100 saniye bekle

değilse

buzzer pin 12 sustur

eğer (mesafe) < (50) ise

dijital pin 13 YÜKSEK ▾ yap

değilse

dijital pin 13 DÜŞÜK ▾ yap

Biliyor muydun?

Test tablosunda bölge sınırlarını (9, 10, 49, 50 cm) mutlaka deneyin; hatalar en çok sınırlarda ortaya çıkar.

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Bip… bip… biiip!

Geri geri park eden bir aracı canlandır: öğretmen kutuya (duvara) yaklaştıkça el çırpma hızını artırır, en sonda sürekli ses çıkarır. "Sürücü sesin hızlanmasından ne anlıyor?" diye sor. Tampondaki küçük yuvarlakların geçen hafta tanıdığımız ultrasonik sensörler olduğunu söyle.

8dk

Keşif: Bölgeler ve bip hızı

Mesafe bölgelerini birlikte belirleyin: 50 cm üstü sessiz, 50 cm altında bipler başlar ve yaklaştıkça sıklaşır, 10 cm altında ses sürekli olur. Bip aralığını mesafeye bağlamak için "bekleme = mesafe ÷ 100 saniye" kuralını çıkarın: 40 cm → 0,4 sn, 20 cm → 0,2 sn.

8dk

Keşif: Devreyi birleştir

Geçen haftaki sensör devresine buzzer’ı (+ bacağı pin 12’ye) ve kırmızı LED’i (pin 13, 220 Ω ile GND’ye) ekleyin. Buzzer ile LED’in birlikte kısa bir bip ve flaş yaptığı test programıyla bağlantıları kontrol edin.

Arduino başladığında

sürekli tekrarla

buzzer pin 12 1000 Hz çal

dijital pin 13 YÜKSEK ▾ yap

0.1 saniye bekle

buzzer pin 12 sustur

dijital pin 13 DÜŞÜK ▾ yap

0.5 saniye bekle

14dk

Etkinlik: Park sensörünü programla

Gruplar üç durumlu programı yazar: 10 cm’den yakınsa sürekli ses, 50 cm’den yakınsa mesafeye göre bekleyen kısa bipler, değilse sessizlik. LED 50 cm’den yakın her durumda yanar. Hedefi 80, 40, 15 ve 5 cm’ye getirip test tablosunu doldururlar; bip hızını beğenmeyen gruplar bölme sayısını değiştirerek ayar yapar.

Arduino başladığında

sürekli tekrarla

mesafe ▾ değişkenini ultrasonik mesafe · trig 7 · echo 6 · cm yap

eğer (mesafe) < (10) ise

buzzer pin 12 1000 Hz çal

değilse

eğer (mesafe) < (50) ise

buzzer pin 12 1000 Hz çal

0.1 saniye bekle

buzzer pin 12 sustur

mesafe ÷ 100 saniye bekle

değilse

buzzer pin 12 sustur

eğer (mesafe) < (50) ise

dijital pin 13 YÜKSEK ▾ yap

değilse

dijital pin 13 DÜŞÜK ▾ yap

5dk

Değerlendirme: Test tablosu

Gruplar test tablolarını karşılaştırır: aynı mesafede herkeste aynı ses mi çıktı? Farklı sonuç alan grup programını gösterir ve sınıf farkın nedenini (bölge sınırları, bölme sayısı) bulur.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Park sensöründe engel yaklaştıkça bipler arasındaki süre kısalır.

Cevabı göster

Doğru

2. Bip sıklığını ayarlamak için buzzer’ın frekansını değiştirmek gerekir.

Cevabı göster

Yanlış · Frekans sesin inceliğini ya da kalınlığını değiştirir. Bip sıklığı iki bip arasındaki bekleme süresiyle ayarlanır.

3. Bekleme süresini mesafeye bağlamak için "(mesafe ÷ 100) saniye bekle" bloğu kullanılabilir.

Cevabı göster

Doğru

4. Bu kurala göre mesafe 20 cm iken bipler arası bekleme 0,2 saniyedir.

Cevabı göster

Doğru

5. Aynı programda ultrasonik sensör ile buzzer birlikte kullanılamaz.

Cevabı göster

Yanlış · Arduino birçok giriş ve çıkışı aynı anda yönetebilir. Sensör girdi, buzzer ve LED çıktıdır.

6. İç içe "eğer–değilse" blokları ile üç ya da daha fazla durum ayırt edilebilir.

Cevabı göster

Doğru

7. Mesafe 10 cm’nin altına indiğinde buzzer tamamen susar.

Cevabı göster

Yanlış · En tehlikeli bölgede buzzer sürekli öter; sürücüye "hemen dur" uyarısı verilir.

8. Gerçek araçlarda tamponda genellikle birden çok ultrasonik sensör bulunur.

Cevabı göster

Doğru · Birden çok sensör tamponun farklı noktalarındaki engelleri algılar.

9. Park sensörü engelin rengini de algılayarak uyarı verir.

Cevabı göster

Yanlış · Ultrasonik sensör yalnızca yankının dönüş süresinden mesafeyi ölçer; rengi algılayamaz.

27. hafta günlük planı

2026–2027 1. düzey Seçmeli Robotik Kodlama 1 dersi 27. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ ROBOTİK KODLAMA 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 27. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
Ders	Seçmeli Robotik Kodlama 1. Seviye	Sınıf / Düzey	1. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih	27. Hafta · 12–16 Nisan (NİSAN)	Süre	2 ders saati (40' + 40')
Tema	FARKLI DÜZEYLERDE ROBOTİK UYGULAMALAR
Konu	Park Sensörü Projesi
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısı	RK1.4.1 Yazılım geliştirme ile robotik sistemleri entegre ederek temel düzeyde ürün geliştirebilme
Süreç bileşenleri	Araçlardaki park sensörünün çalışma ilkesini mesafe bölgeleriyle açıklar. Ultrasonik sensör, buzzer ve LED’i bir arada kullanan devreyi kurar. Mesafe azaldıkça bipler arasındaki bekleme süresini kısaltan programı değişken ve iç içe "eğer–değilse" bloklarıyla yazar. Projeyi farklı mesafelerde test ederek bölge sınırlarını ve bip hızını ayarlar.
Araç, gereç ve kaynaklar	Akıllı tahta ve Tinkercad sınıf hesabı · Oyuncak araba ve karton kutu (duvar) · Metre ve kâğıt bant (yerde bölge çizgileri için) · Test tablosu çalışma kâğıdı · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)

BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
Süre	Etkinlik akışı
1. ders 5 dk	Isınma: Bip… bip… biiip! Geri geri park eden bir aracı canlandır: öğretmen kutuya (duvara) yaklaştıkça el çırpma hızını artırır, en sonda sürekli ses çıkarır. "Sürücü sesin hızlanmasından ne anlıyor?" diye sor. Tampondaki küçük yuvarlakların geçen hafta tanıdığımız ultrasonik sensörler olduğunu söyle.
1. ders 8 dk	Keşif: Bölgeler ve bip hızı Mesafe bölgelerini birlikte belirleyin: 50 cm üstü sessiz, 50 cm altında bipler başlar ve yaklaştıkça sıklaşır, 10 cm altında ses sürekli olur. Bip aralığını mesafeye bağlamak için "bekleme = mesafe ÷ 100 saniye" kuralını çıkarın: 40 cm → 0,4 sn, 20 cm → 0,2 sn.
1. ders 8 dk	Keşif: Devreyi birleştir Geçen haftaki sensör devresine buzzer’ı (+ bacağı pin 12’ye) ve kırmızı LED’i (pin 13, 220 Ω ile GND’ye) ekleyin. Buzzer ile LED’in birlikte kısa bir bip ve flaş yaptığı test programıyla bağlantıları kontrol edin.
1. ders 14 dk	Etkinlik: Park sensörünü programla Gruplar üç durumlu programı yazar: 10 cm’den yakınsa sürekli ses, 50 cm’den yakınsa mesafeye göre bekleyen kısa bipler, değilse sessizlik. LED 50 cm’den yakın her durumda yanar. Hedefi 80, 40, 15 ve 5 cm’ye getirip test tablosunu doldururlar; bip hızını beğenmeyen gruplar bölme sayısını değiştirerek ayar yapar.
1. ders 5 dk	Değerlendirme: Test tablosu Gruplar test tablolarını karşılaştırır: aynı mesafede herkeste aynı ses mi çıktı? Farklı sonuç alan grup programını gösterir ve sınıf farkın nedenini (bölge sınırları, bölme sayısı) bulur.
2. ders 10 dk	Tekrar: Sunum 9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders 20 dk	Uygulama: Etkinlikler Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Uzaktan yakına sırala; Mesafe → bekleme süresi; Park sensörü çarkı; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Test yarışması: Park Sensörü Projesi.
2. ders 10 dk	Değerlendirme 9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
Farklılaştırma	Bilgisayarsız sınıf alternatifi: Oyuncak araba park yarışması. Yere kâğıt bantla 50, 20 ve 10 cm çizgileri çekilir; kutu duvar olur. Bir öğrenci oyuncak arabayı geri geri sürer, "sensör" öğrencisi metreyle mesafeyi okur, "buzzer" öğrencisi tabloya göre el çırpar (50 cm üstü sessiz, yaklaştıkça hızlı, 10 cm altı sürekli "biiip"). Sürücü gözleri kapalıyken yalnızca sese bakarak arabayı durdurmaya çalışır.

BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçları	Kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları	Park sensöründe engel yaklaştıkça bipler arasındaki süre kısalır. (D) Bip sıklığını ayarlamak için buzzer’ın frekansını değiştirmek gerekir. (Y) Bekleme süresini mesafeye bağlamak için "(mesafe ÷ 100) saniye bekle" bloğu kullanılabilir. (D) Bu kurala göre mesafe 20 cm iken bipler arası bekleme 0,2 saniyedir. (D) Aynı programda ultrasonik sensör ile buzzer birlikte kullanılamaz. (Y) İç içe "eğer–değilse" blokları ile üç ya da daha fazla durum ayırt edilebilir. (D) Mesafe 10 cm’nin altına indiğinde buzzer tamamen susar. (Y) Gerçek araçlarda tamponda genellikle birden çok ultrasonik sensör bulunur. (D) Park sensörü engelin rengini de algılayarak uyarı verir. (Y)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalar	Tinkercad’de buzzer (piezo) bileşeninin + bacağını pin 12’ye bağlayın. Sürekli bip sesi sınıfta rahatsız edici olabilir; test sırasında hoparlörü kısın ya da buzzer yerine yalnızca LED’i gözleyin.

…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni

UYGUNDUR12.04.2027…………………………Okul Müdürü

Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.

Etkileşimli sürümü aç →