Bilişim Ders Notları
Robotik 1 · 3. hafta · Robotik Sistemlere Giriş ve Temel Programlama

Robot Algoritmaları: Sıra, Döngü, Koşul

Robotik Kodlama 1 · 3. hafta ders notu · RK1.1.3

Öğrenme çıktıları
RK1.1.3
  • Izgara üzerindeki robotu hedefe götüren komut dizisini (ileri, sağa dön, sola dön) yazar.
  • Tekrarlanan adımları döngüyle, sensöre bağlı kararları koşulla ifade eder.
  • Robot algoritmasını akış şemasıyla gösterir.
  • Bir robotta girdi, işlem ve çıktının (sensör → karar → motor) nasıl ilişkilendiğini açıklar.
Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Yer ızgarasında insan robot

Bilgisayar gerekmez: sıraların arasına ya da bahçeye bantla 5×5 ızgara çizilir. Ok kartları sırayla dizilir, "tekrarla" kartının altına konan kartlar parmakla sayılarak kaç kez uygulanacağı gösterilir. Koşul için "robot" öğrencinin önüne kutu konur, eğer kartı okunur.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Izgarada robotu yönlendirme
?Izgara üzerinde robot hangi komutları anlar?
Temel üç komut vardır: "ileri git" robotu baktığı yönde bir kare taşır, "sağa dön" ve "sola dön" ise robotu yerinde 90° döndürür.
?Robotun yönü neden önemlidir?
"İleri git" komutu robotun yüzünün baktığı yöne göre çalışır. Aynı komut, robot yukarı bakarken yukarı, sağa bakarken sağa götürür.
?Çizimdeki program robotu nereye götürür?
Robot sol alt köşeden başlar, engellerin arasından merdiven gibi ilerler ve 7 komutla sağ üstteki bayrağa ulaşır.
Anahtar kavramlar: IzgaraKomutYön
Izgara (5×5) BaşlangıçEngel Robotun programı 12 adım ileri git2sağa dön32 adım ileri git4sola dön52 adım ileri git6sağa dön72 adım ileri git
02Sıra ve döngü
?Sıralı yapı nedir?
Komutların yazıldığı sırayla, birbiri ardına ve birer kez çalıştırılmasıdır. Robot programlarının en temel yapısıdır.
?Programı döngüyle nasıl kısaltırız?
Programda "2 adım ileri, sağa dön, 2 adım ileri, sola dön" grubu iki kez geçer. Bu grubu "2 kez tekrarla" bloğunun içine koyunca 7 komut yerine 5 satır yeterli olur.
Arduino başladığında
2 kez tekrarla
2 adım ileri git
sağa dön
2 adım ileri git
sola dön
Biliyor muydun?

Döngünün içine giren bloklar içeri kaydırılarak yazılır. Döngü bitince program döngünün altındaki bloktan devam eder.

03Koşul: Robot karar veriyor
?Robot neden koşula ihtiyaç duyar?
Engelin nerede olacağını önceden bilemeyiz. Koşul sayesinde robot her adımda durumu kontrol eder ve engel varsa döner, yoksa ilerler.
?Akış şemasındaki döngü nerede?
"1 adım ileri git" ve "Sağa dön" kutularından çıkan oklar yeniden "Hedefe ulaştı mı?" sorusuna döner. Robot hedefe ulaşana kadar bu döngü sürer.
Arduino başladığında
sürekli tekrarla
eğer engel var mı? ise
sağa dön
değilse
1 adım ileri git
Anahtar kavramlar: KoşulDöngüAkış şeması
Başla Hedefeulaştı mı? Evet Bitir Hayır Önündeengel var mı? Evet Sağa dön Hayır 1 adım ileri git döngüKoşul (karar)
04Girdi – işlem – çıktı

Kartlara dokun.

?Engelden kaçan robotta girdi, işlem ve çıktı nedir?
Girdi: mesafe sensörünün ölçtüğü uzaklık. İşlem: "Uzaklık 15 cm'den az mı?" kararı. Çıktı: motorların robotu döndürmesi.
GİRDİAlgıla Mesafe sensörüengeli 8 cm'de ölçerİŞLEMKarar ver 8 cm < 15 cm mi?Evet → dön kararıÇIKTIHareket et Motorlar robotusağa döndürür Örnek: engelden kaçan robot

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Robot nereye bakıyor?

Izgara çizimini tahtada aç ve robotun yüzünün hangi yöne baktığını sor. Bir öğrenciyi ayağa kaldırıp "sağa dön" de; öğrencinin yerinde 90° döndüğünü, kare değiştirmediğini sınıfa fark ettir.

Izgara (5×5) BaşlangıçEngel Robotun programı 12 adım ileri git2sağa dön32 adım ileri git4sola dön52 adım ileri git6sağa dön72 adım ileri git
10dk

Keşif: Sıra ve döngü

Çizimdeki 7 komutluk programı birlikte robotu adım adım yürüterek oku. Ardından öğrencilerden kendini tekrar eden komut grubunu bulmalarını iste ve programı "2 kez tekrarla" bloğuyla 5 satıra indir.

Arduino başladığında
2 kez tekrarla
2 adım ileri git
sağa dön
2 adım ileri git
sola dön
8dk

Keşif: Koşul ve girdi–işlem–çıktı

Akış şemasında robotun iki soru sorduğunu göster: "Hedefe ulaştı mı?" ve "Önünde engel var mı?". Sorunun cevabını sensörün (girdi) verdiğini, kararı denetleyicinin (işlem) aldığını, motorların (çıktı) hareketi yaptığını girdi–işlem–çıktı çizimiyle eşleştir.

Başla Hedefeulaştı mı? Evet Bitir Hayır Önündeengel var mı? Evet Sağa dön Hayır 1 adım ileri git döngüKoşul (karar)
12dk

Etkinlik: Izgarada koşullu robot

Her grup ızgarada farklı yerlere engel koyar ve robotun engelden kaçarak hedefe gitmesi için blok programı yazar. Bir öğrenci "robot" olur, bir öğrenci kartları okur; engel görünce robot eğer kartına göre davranır. Örnek programı tahtada göster.

Arduino başladığında
sürekli tekrarla
eğer engel var mı? ise
sağa dön
değilse
1 adım ileri git
5dk

Değerlendirme: En kısa program

Gruplar programlarının kaç karttan oluştuğunu söyler. Döngü kullanarak kart sayısını azaltan grup yöntemini tahtada anlatır; sınıf programın yine doğru çalıştığını kontrol eder.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Robot "sağa dön" komutunda yerinde 90° döner, bulunduğu kareyi değiştirmez.

Cevabı gösterDoğru

2. Döngü, aynı komut grubunu tekrar tekrar yazmamızı sağlar.

Cevabı gösterYanlış · Tersi doğrudur: döngü sayesinde tekrarlanan komutları bir kez yazar, kaç kez tekrarlanacağını belirtiriz.

3. "Eğer engel varsa sağa dön, yoksa ileri git" ifadesi bir koşul örneğidir.

Cevabı gösterDoğru

4. Robot algoritmasında komutların sırası değişse de robot aynı kareye ulaşır.

Cevabı gösterYanlış · Önce dönüp sonra ilerlemek ile önce ilerleyip sonra dönmek robotu farklı karelere götürür; sıra sonucu değiştirir.

5. Mesafe sensöründen gelen bilgi robot için bir girdidir.

Cevabı gösterDoğru · Sensörler çevreden bilgi toplar; bu bilgi denetleyiciye girdi olarak gider.

6. Motorun tekerleği döndürmesi girdi–işlem–çıktı modelinde "işlem" adımıdır.

Cevabı gösterYanlış · Motorun hareketi çıktıdır. İşlem, denetleyicinin gelen bilgiye göre karar vermesidir.

7. Akış şemasında koşul, iki çıkışı (Evet/Hayır) olan eşkenar dörtgenle gösterilir.

Cevabı gösterDoğru

8. "Sürekli tekrarla" döngüsü, robot kapatılana kadar içindeki komutları çalıştırır.

Cevabı gösterDoğru

9. Aynı hedefe giden yalnızca tek bir doğru algoritma vardır.

Cevabı gösterYanlış · Aynı hedefe farklı yollarla gidilebilir; önemli olan robotun engellere çarpmadan hedefe ulaşmasıdır. Kısa olan daha verimlidir.
← Önceki haftaRobotik Sistemlerde Algoritmik Düşünebilme Sonraki hafta →Algoritmayı Test Etme ve Hata Ayıklama

3. hafta günlük planı

2026–2027 1. düzey Seçmeli Robotik Kodlama 1 dersi 3. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ ROBOTİK KODLAMA 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 3. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
DersSeçmeli Robotik Kodlama 1. SeviyeSınıf / Düzey1. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih3. Hafta · 28 Eylül – 2 Ekim (EYLÜL)Süre2 ders saati (40' + 40')
TemaROBOTİK SİSTEMLERE GİRİŞ VE TEMEL PROGRAMLAMA
KonuRobot Algoritmaları: Sıra, Döngü, Koşul
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısıRK1.1.3 Robotik sistemlerde algoritmik düşünebilme
Süreç bileşenleri
  • Izgara üzerindeki robotu hedefe götüren komut dizisini (ileri, sağa dön, sola dön) yazar.
  • Tekrarlanan adımları döngüyle, sensöre bağlı kararları koşulla ifade eder.
  • Robot algoritmasını akış şemasıyla gösterir.
  • Bir robotta girdi, işlem ve çıktının (sensör → karar → motor) nasıl ilişkilendiğini açıklar.
Araç, gereç ve kaynaklarYere bantla çizilmiş 5×5 ızgara ya da tahtaya çizilmiş ızgara · Ok kartları: ileri, sağa dön, sola dön · "… kez tekrarla" ve "eğer … ise" kartları · Engel yerine kullanılacak kutular, hedef için bayrak · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)
BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
SüreEtkinlik akışı
1. ders
5 dk		Isınma: Robot nereye bakıyor?
Izgara çizimini tahtada aç ve robotun yüzünün hangi yöne baktığını sor. Bir öğrenciyi ayağa kaldırıp "sağa dön" de; öğrencinin yerinde 90° döndüğünü, kare değiştirmediğini sınıfa fark ettir.
1. ders
10 dk		Keşif: Sıra ve döngü
Çizimdeki 7 komutluk programı birlikte robotu adım adım yürüterek oku. Ardından öğrencilerden kendini tekrar eden komut grubunu bulmalarını iste ve programı "2 kez tekrarla" bloğuyla 5 satıra indir.
1. ders
8 dk		Keşif: Koşul ve girdi–işlem–çıktı
Akış şemasında robotun iki soru sorduğunu göster: "Hedefe ulaştı mı?" ve "Önünde engel var mı?". Sorunun cevabını sensörün (girdi) verdiğini, kararı denetleyicinin (işlem) aldığını, motorların (çıktı) hareketi yaptığını girdi–işlem–çıktı çizimiyle eşleştir.
1. ders
12 dk		Etkinlik: Izgarada koşullu robot
Her grup ızgarada farklı yerlere engel koyar ve robotun engelden kaçarak hedefe gitmesi için blok programı yazar. Bir öğrenci "robot" olur, bir öğrenci kartları okur; engel görünce robot eğer kartına göre davranır. Örnek programı tahtada göster.
1. ders
5 dk		Değerlendirme: En kısa program
Gruplar programlarının kaç karttan oluştuğunu söyler. Döngü kullanarak kart sayısını azaltan grup yöntemini tahtada anlatır; sınıf programın yine doğru çalıştığını kontrol eder.
2. ders
10 dk		Tekrar: Sunum
9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders
20 dk		Uygulama: Etkinlikler
Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Sırala: Bayrak 3 yukarı, 2 sağ, 1 yukarı; Hangi yapı kullanılmış?; Komutu robotun yaptığı işle eşleştir; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Test yarışması: Robot Algoritmaları: Sıra, Döngü, Koşul.
2. ders
10 dk		Değerlendirme
9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
FarklılaştırmaBilgisayarsız sınıf alternatifi: Yer ızgarasında insan robot. Bilgisayar gerekmez: sıraların arasına ya da bahçeye bantla 5×5 ızgara çizilir. Ok kartları sırayla dizilir, "tekrarla" kartının altına konan kartlar parmakla sayılarak kaç kez uygulanacağı gösterilir. Koşul için "robot" öğrencinin önüne kutu konur, eğer kartı okunur.
BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçlarıGözlem formu, dereceli puanlama anahtarı, performans görevi
Doğru-yanlış soruları
  1. Robot "sağa dön" komutunda yerinde 90° döner, bulunduğu kareyi değiştirmez. (D)
  2. Döngü, aynı komut grubunu tekrar tekrar yazmamızı sağlar. (Y)
  3. "Eğer engel varsa sağa dön, yoksa ileri git" ifadesi bir koşul örneğidir. (D)
  4. Robot algoritmasında komutların sırası değişse de robot aynı kareye ulaşır. (Y)
  5. Mesafe sensöründen gelen bilgi robot için bir girdidir. (D)
  6. Motorun tekerleği döndürmesi girdi–işlem–çıktı modelinde "işlem" adımıdır. (Y)
  7. Akış şemasında koşul, iki çıkışı (Evet/Hayır) olan eşkenar dörtgenle gösterilir. (D)
  8. "Sürekli tekrarla" döngüsü, robot kapatılana kadar içindeki komutları çalıştırır. (D)
  9. Aynı hedefe giden yalnızca tek bir doğru algoritma vardır. (Y)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalarRobot rolündeki öğrenciye gözlerini kapatmasını değil, yalnızca okunan kartı uygulamasını söyleyin; böylece sensör yerine "önündeki kutuyu gördüğünü" dürüstçe söyleyerek koşulu uygulayabilir.
…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni
UYGUNDUR28.09.2026…………………………Okul Müdürü
Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.
Etkileşimli sürümü aç →