Robotik 1 · 4. hafta · Robotik Sistemlere Giriş ve Temel Programlama

Algoritmayı Test Etme ve Hata Ayıklama

Robotik Kodlama 1 · 4. hafta ders notu · RK1.1.4

Öğrenme çıktıları

RK1.1.4

Bir robot algoritması için test senaryoları hazırlar.
Beklenen ve gerçekleşen sonuçları tabloya yazarak karşılaştırır.
Algoritmayı kuru çalıştırma yöntemiyle adım adım izleyip hatanın yerini bulur.
Hatayı düzeltir ve algoritmayı yeniden test eder.

Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Kâğıt üzerinde hata avı

Etkinlik tamamen kâğıtla yapılır. Izgara defterin kareli sayfasına çizilir, robot yerine bir düğme ya da kâğıt parçası kullanılır. Test tablosu tahtaya çizilir; her grup kendi satırını doldurur.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Neden test ederiz?

?Algoritmayı test etmek ne demektir?

Algoritmanın farklı durumlarda doğru çalışıp çalışmadığını denemek demektir. Robot gerçek dünyada çalışmadan önce hataları bulmayı sağlar.

?Test edilmeyen bir robot programı neye yol açabilir?

Robot duvara çarpabilir, hedefi geçebilir ya da hiç durmayabilir. Fabrika ya da hastane robotlarında bu hatalar tehlikeli sonuçlar doğurur.

Anahtar kavramlar: TestHataHata ayıklama

02Test senaryosu ve test tablosu

?Test senaryosu nasıl yazılır?

Robotun karşılaşabileceği bir durum seçilir (örneğin "önüne engel koy") ve bu durumda robotun ne yapması gerektiği yazılır.

?Tablodaki 3. testte sorun nedir?

Robot hedef karesine geldiğinde durması gerekirken ilerlemeye devam etmiştir. Programda "Hedefe ulaştı mı?" kontrolü eksiktir.

Sütun	Ne yazılır?	Ne zaman?
Test senaryosu
Beklenen sonuç
Gerçekleşen sonuç
Sonuç

03Kuru çalıştırma: adım adım izleme

?Kuru çalıştırma nasıl yapılır?

Program satır satır okunur; her satırdan sonra robotun konumu ve yönü kâğıda yazılır. Beklenmeyen bir konum çıktığı satır, hatanın olduğu yerdir.

?Çizimdeki hata nerede?

4. adımda "sağa dön" yazılmış. Robot aşağı döndüğü için hedef yerine alt kareye gidiyor. Bu blok "sola dön" olunca robot bayrağa ulaşır.

Arduino başladığında

2 adım ileri git

sağa dön

2 adım ileri git

sola dön

1 adım ileri git

Biliyor muydun?

Düzeltilmiş programda 4. blok artık "sola dön". Kuru çalıştırmayı yeniden yapıp robotun bayrağa ulaştığını kontrol edin.

04Sık karşılaşılan hatalar

Kartlara dokun.

05Düzelt ve yeniden test et

?Hata bulununca ne yapılır?

Hatalı blok düzeltilir, ardından önceki testlerin hepsi yeniden yapılır. Bütün testler geçene kadar "test et – bul – düzelt" döngüsü tekrarlanır.

?Hedefi geçen robot nasıl düzeltilir?

Döngünün başına "eğer hedefe ulaştıysa dur" koşulu eklenir. Böylece robot her adımdan önce hedefte olup olmadığını kontrol eder.

Arduino başladığında

sürekli tekrarla

eğer hedefe ulaştı mı? ise

tümünü ▾ durdur

eğer engel var mı? ise

sağa dön

değilse

1 adım ileri git

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Robot neden duvara çarptı?

Hatalı programı ve robotun yanlış yere gittiğini gösteren çizimi tahtada aç. "Robot bozuk mu, yoksa program mı yanlış?" sorusunu tartıştır; robotların yalnızca kendilerine verilen komutu uyguladığını hatırlat.

10dk

Keşif: Kuru çalıştırma

Tahtadaki ızgarada robotu (mıknatısı) her komutta bir kez hareket ettirerek programı birlikte yürütün. Her adımdan sonra robotun konumunu ve baktığı yönü tahtanın kenarına yazın. 4. adımda robotun yanlış yöne döndüğü ortaya çıkınca hatalı bloğu değiştirin.

Arduino başladığında

2 adım ileri git

sağa dön

2 adım ileri git

sola dön

1 adım ileri git

8dk

Keşif: Test tablosu

Test tablosu çizimini göster. Her satırın bir test senaryosu olduğunu, "beklenen" sütununun program çalışmadan önce, "gerçekleşen" sütununun ise denedikten sonra doldurulduğunu vurgula. Kırmızı satırlardaki hataların nedenini sınıfla birlikte bul.

12dk

Etkinlik: Hata avcıları

Her gruba içinde bir hata olan program kartı ver. Gruplar önce en az üç test senaryosu yazar, programı ızgarada kuru çalıştırır ve tabloyu doldurur. Hatayı bulan grup düzeltilmiş bloğu tahtaya yazar, ardından aynı testleri yeniden uygular.

Arduino başladığında

sürekli tekrarla

eğer hedefe ulaştı mı? ise

tümünü ▾ durdur

eğer engel var mı? ise

sağa dön

değilse

1 adım ileri git

5dk

Değerlendirme: Düzelt ve yeniden dene

Gruplar "Hata neydi, nasıl bulduk, düzeltmeden sonra testler geçti mi?" sorularını tek cümleyle yanıtlar. Yeniden test etmenin neden atlanmaması gerektiğini bir örnekle pekiştir.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Test senaryosu, algoritmanın hangi durumda nasıl davranacağını denemek için hazırlanan örnek durumdur.

Cevabı göster

Doğru

2. Beklenen sonuç, program çalıştırıldıktan sonra yazılır.

Cevabı göster

Yanlış · Beklenen sonuç programı denemeden önce yazılır. Denemeden sonra yazılan sütun "gerçekleşen sonuç"tur.

3. Beklenen ve gerçekleşen sonuç farklıysa algoritmada bir hata vardır.

Cevabı göster

Doğru

4. Kuru çalıştırma, algoritmayı bilgisayar ya da robot kullanmadan adım adım kâğıt üzerinde izlemektir.

Cevabı göster

Doğru

5. Bir test başarılı olduysa algoritmada hiç hata kalmamıştır.

Cevabı göster

Yanlış · Tek bir test yalnızca o durumu dener. Farklı engel yerleri, başlangıç noktaları gibi başka senaryolar hata ortaya çıkarabilir.

6. Hatayı düzelttikten sonra testleri yeniden yapmaya gerek yoktur.

Cevabı göster

Yanlış · Düzeltme yeni bir hataya yol açmış olabilir. Tüm testler yeniden yapılır ve hepsi geçene kadar döngü sürer.

7. "Sağa dön" yerine yanlışlıkla "sola dön" yazmak bir algoritma hatasıdır.

Cevabı göster

Doğru

8. Hata ayıklama, programdaki hataları bulup düzeltme işidir.

Cevabı göster

Doğru · İngilizcesi "debugging"dir; "bug" böcek anlamına gelir.

9. Robot yanlış yere gidiyorsa mutlaka robotun motoru bozulmuştur.

Cevabı göster

Yanlış · Çoğu zaman sorun komutlardadır. Robot, verilen komutu harfiyen uygular; önce program kontrol edilir.

4. hafta günlük planı

2026–2027 1. düzey Seçmeli Robotik Kodlama 1 dersi 4. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ ROBOTİK KODLAMA 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 4. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
Ders	Seçmeli Robotik Kodlama 1. Seviye	Sınıf / Düzey	1. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih	4. Hafta · 5–9 Ekim (EKİM)	Süre	2 ders saati (40' + 40')
Tema	ROBOTİK SİSTEMLERE GİRİŞ VE TEMEL PROGRAMLAMA
Konu	Algoritmayı Test Etme ve Hata Ayıklama
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısı	RK1.1.4 Algoritmayı test edebilme
Süreç bileşenleri	Bir robot algoritması için test senaryoları hazırlar. Beklenen ve gerçekleşen sonuçları tabloya yazarak karşılaştırır. Algoritmayı kuru çalıştırma yöntemiyle adım adım izleyip hatanın yerini bulur. Hatayı düzeltir ve algoritmayı yeniden test eder.
Araç, gereç ve kaynaklar	Tahtaya çizilmiş 4×4 ızgara ve robot yerine bir mıknatıs ya da silgi · Boş test tablosu çıktıları (No, senaryo, beklenen, gerçekleşen, sonuç) · İçinde bilerek hata bırakılmış program kartları · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)

BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
Süre	Etkinlik akışı
1. ders 5 dk	Isınma: Robot neden duvara çarptı? Hatalı programı ve robotun yanlış yere gittiğini gösteren çizimi tahtada aç. "Robot bozuk mu, yoksa program mı yanlış?" sorusunu tartıştır; robotların yalnızca kendilerine verilen komutu uyguladığını hatırlat.
1. ders 10 dk	Keşif: Kuru çalıştırma Tahtadaki ızgarada robotu (mıknatısı) her komutta bir kez hareket ettirerek programı birlikte yürütün. Her adımdan sonra robotun konumunu ve baktığı yönü tahtanın kenarına yazın. 4. adımda robotun yanlış yöne döndüğü ortaya çıkınca hatalı bloğu değiştirin.
1. ders 8 dk	Keşif: Test tablosu Test tablosu çizimini göster. Her satırın bir test senaryosu olduğunu, "beklenen" sütununun program çalışmadan önce, "gerçekleşen" sütununun ise denedikten sonra doldurulduğunu vurgula. Kırmızı satırlardaki hataların nedenini sınıfla birlikte bul.
1. ders 12 dk	Etkinlik: Hata avcıları Her gruba içinde bir hata olan program kartı ver. Gruplar önce en az üç test senaryosu yazar, programı ızgarada kuru çalıştırır ve tabloyu doldurur. Hatayı bulan grup düzeltilmiş bloğu tahtaya yazar, ardından aynı testleri yeniden uygular.
1. ders 5 dk	Değerlendirme: Düzelt ve yeniden dene Gruplar "Hata neydi, nasıl bulduk, düzeltmeden sonra testler geçti mi?" sorularını tek cümleyle yanıtlar. Yeniden test etmenin neden atlanmaması gerektiğini bir örnekle pekiştir.
2. ders 10 dk	Tekrar: Sunum 9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders 20 dk	Uygulama: Etkinlikler Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Hata ayıklama adımlarını sırala; Hatayı türüyle eşleştir; Beklenen mi, gerçekleşen mi?; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Eşleşen kartlar: Algoritmayı Test Etme ve Hata Ayıklama.
2. ders 10 dk	Değerlendirme 9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
Farklılaştırma	Bilgisayarsız sınıf alternatifi: Kâğıt üzerinde hata avı. Etkinlik tamamen kâğıtla yapılır. Izgara defterin kareli sayfasına çizilir, robot yerine bir düğme ya da kâğıt parçası kullanılır. Test tablosu tahtaya çizilir; her grup kendi satırını doldurur.

BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçları	Gözlem formu, dereceli puanlama anahtarı, performans görevi
Doğru-yanlış soruları	Test senaryosu, algoritmanın hangi durumda nasıl davranacağını denemek için hazırlanan örnek durumdur. (D) Beklenen sonuç, program çalıştırıldıktan sonra yazılır. (Y) Beklenen ve gerçekleşen sonuç farklıysa algoritmada bir hata vardır. (D) Kuru çalıştırma, algoritmayı bilgisayar ya da robot kullanmadan adım adım kâğıt üzerinde izlemektir. (D) Bir test başarılı olduysa algoritmada hiç hata kalmamıştır. (Y) Hatayı düzelttikten sonra testleri yeniden yapmaya gerek yoktur. (Y) "Sağa dön" yerine yanlışlıkla "sola dön" yazmak bir algoritma hatasıdır. (D) Hata ayıklama, programdaki hataları bulup düzeltme işidir. (D) Robot yanlış yere gidiyorsa mutlaka robotun motoru bozulmuştur. (Y)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalar	Kuru çalıştırmada robotun baktığı yönü unutmak en sık yapılan hatadır. Tahtadaki robotun üstüne bir ok çizmek ya da bir ok mıknatısı kullanmak yön takibini kolaylaştırır.

…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni

UYGUNDUR05.10.2026…………………………Okul Müdürü

Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.

Etkileşimli sürümü aç →