Bilişim Ders Notları
Robotik 1 · 35. hafta · Farklı Düzeylerde Robotik Uygulamalar

Kendi Robot Projemi Tasarlıyorum

Robotik Kodlama 1 · 35. hafta ders notu · RK1.4.1

Öğrenme çıktıları
RK1.4.1
  • Okulunda ya da çevresinde robotla çözülebilecek bir problemi tanımlar ve bir çözüm önerir.
  • Proje planında malzeme listesini, devre bağlantılarını, algoritmayı ve test planını hazırlar.
  • Projesinin algoritmasını blok programına dönüştürür.
  • Takımıyla bir zaman çizelgesi ve iş bölümü yapar.
Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Kâğıt prototip ve parça kartları

Bilgisayar yoksa takımlar parça kartlarını masaya dizerek devreyi kurar: sensör kartı, Arduino kartı ve çıkış kartı iplerle ya da çizgilerle bağlanır, her bağlantının üzerine pin numarası yazılır. Algoritma renkli kartlarla (mavi sensör, turuncu karar, yeşil hareket) sıralanır. 30. haftadaki maketin üzerine parça kartları yapıştırılarak kâğıt prototip hazırlanır.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Problemden fikre
?İyi bir proje problemi nasıl seçilir?
Gerçek hayatta karşılaşılan, birilerinin işini kolaylaştıracak ve elimizdeki parçalarla çözülebilecek bir problem seçilir. "Kimin sorunu? Ne zaman olur? Robot neyi değiştirir?" soruları yol gösterir.
?Bir fikri robot projesine nasıl dönüştürürüz?
Sensör–karar–hareket zincirini kurarız: robot neyi algılayacak, hangi soruya cevap verecek, sonunda ne yapacak? Örneğin sera sulamada toprak nem sensörü ölçer, "toprak kuru mu?" diye karar verilir, su pompası çalışır.
?Yıl boyunca öğrendiğimiz hangi parçaları kullanabiliriz?
Girişler: buton, potansiyometre, LDR, TMP36, HC-SR04, PIR. Çıkışlar: LED, RGB LED, buzzer, servo motor, DC motor (L298N ile).
Anahtar kavramlar: ProblemÇözümSensör–karar–hareket
Sera sulama SENSÖRToprak nem sensörüKARARToprak kuru mu?HAREKETSu pompası çalışır Akıllı çöp kutusu SENSÖRMesafe sensörüKARAREl yakın mı?HAREKETServo kapağı açar Hayvan yemliği SENSÖRDüğme ya da süreKARARYem vakti mi?HAREKETServo kapağı açar
02Proje planının altı bölümü

Kartlara dokun.

?Pin tablosu neden plana yazılır?
Hangi parçanın hangi pine bağlandığı yazılırsa devre ile program birbirine uyar. Örneğin Trig 12'ye bağlıysa programda da 12 yazılmalıdır.
PROJE PLANIÖrnek: Akıllı Çöp Kutusu 1Problem Kapağı elle açmakhijyenik değil;mikrop bulaşabilir.2Çözüm Eli algılayıncakapağı kendisi açanbir çöp kutusu.3Malzemeler Arduino UNOHC-SR04 ve servokablo, kutu, pil4Devre Trig → 12, Echo → 13Servo sinyal → 95V ve GND ortak5Algoritma Mesafeyi ölç.Yakınsa kapağı aç,3 sn bekle, kapat.6Test planı 4 farklı mesafe dene.Sonucu tabloya yaz.Hatayı düzelt.
03Algoritmadan programa: akıllı çöp kutusu
?Bu programın algoritması nedir?
1. Kapağı kapat (0°). 2. Mesafeyi ölç. 3. El 15 cm'den yakınsa kapağı aç (90°), 3 saniye bekle, kapat. 4. Başa dön.
?Test planında hangi durumları denemeliyiz?
El çok uzakta (50 cm), sınıra yakın (16 ve 14 cm), çok yakında (5 cm) ve elin 3 saniyeden uzun tutulduğu durum. Her birinde kapağın beklenen davranışı tabloya yazılır.
Arduino başladığında
servo pin 9 açısını 0 derece yap
sürekli tekrarla
mesafe ▾ değişkenini ultrasonik mesafe trig 12 echo 13 yap
eğer (mesafe) < (15) ise
servo pin 9 açısını 90 derece yap
3 saniye bekle
servo pin 9 açısını 0 derece yap
0.1 saniye bekle
Biliyor muydun?

Kendi projenizi yazarken bu programı kalıp olarak kullanabilirsiniz: sensörü, sınır değeri ve hareket bloklarını değiştirmeniz yeterli.

04Zaman çizelgesi ve iş bölümü
?Zaman çizelgesi neden yapılır?
İşlerin sırasını ve süresini görmek için. Kodlama devre bitmeden, test ise kod bitmeden başlayamaz; çizelge bu sırayı ve son teslim tarihini (fuar) gösterir.
?Takımda hangi görevler olabilir?
Tasarımcı devreyi ve maketi, programcı blok kodunu, test sorumlusu test tablosunu, sunucu fuar anlatımını hazırlar. Planı ise tüm takım birlikte yapar.
Anahtar kavramlar: Zaman çizelgesiİş bölümüTest planı
Örnek proje takvimi 1. hafta2. hafta3. hafta4. hafta Sorumlu Fikir ve planTüm takımDevre tasarımıTasarımcıKodlamaProgramcıTest ve düzeltmeTest sorumlusuSunum hazırlığıSunucu Her işin bir süresi ve bir sorumlusu olur; herkes projenin tamamını bilir.

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

6dk

Isınma: Hangi problem?

"Okulumuzda ya da evimizde bizi zorlayan, bir robotun kolaylaştırabileceği bir iş var mı?" diye sor. Fikirleri tahtada topla: bitkileri sulamayı unutmak, çöp kutusunun kapağına dokunmak, koridorda ışıkların açık kalması, hayvanlara yem vermek gibi. Örnek proje çizimini göster ve her fikrin sensör–karar–hareket zincirini birlikte kur.

Sera sulama SENSÖRToprak nem sensörüKARARToprak kuru mu?HAREKETSu pompası çalışır Akıllı çöp kutusu SENSÖRMesafe sensörüKARAREl yakın mı?HAREKETServo kapağı açar Hayvan yemliği SENSÖRDüğme ya da süreKARARYem vakti mi?HAREKETServo kapağı açar
9dk

Keşif: Proje planı

Proje planı kartının altı bölümünü örnek proje (akıllı çöp kutusu) üzerinden anlat: problem, çözüm, malzemeler, devre, algoritma, test planı. Her bölümün "neden" gerekli olduğunu tartışın: planı olmayan takım parçaları yanlış seçer, pinleri karıştırır, testte ne arayacağını bilemez.

PROJE PLANIÖrnek: Akıllı Çöp Kutusu 1Problem Kapağı elle açmakhijyenik değil;mikrop bulaşabilir.2Çözüm Eli algılayıncakapağı kendisi açanbir çöp kutusu.3Malzemeler Arduino UNOHC-SR04 ve servokablo, kutu, pil4Devre Trig → 12, Echo → 13Servo sinyal → 95V ve GND ortak5Algoritma Mesafeyi ölç.Yakınsa kapağı aç,3 sn bekle, kapat.6Test planı 4 farklı mesafe dene.Sonucu tabloya yaz.Hatayı düzelt.
18dk

Etkinlik: Planı doldur ve kodla

Takımlar bir problem seçip A3 proje planını doldurur. Malzemeleri yalnızca yıl boyunca öğrendiğimiz parçalardan seçerler, pin tablosunu yazarlar. Algoritmayı önce 3–5 cümleyle yazar, sonra Tinkercad'de blok programını oluşturup devreyi simülasyonda denerler. Son 5 dakikada zaman çizelgesini ve görev dağılımını karta eklerler.

Arduino başladığında
servo pin 9 açısını 0 derece yap
sürekli tekrarla
mesafe ▾ değişkenini ultrasonik mesafe trig 12 echo 13 yap
eğer (mesafe) < (15) ise
servo pin 9 açısını 90 derece yap
3 saniye bekle
servo pin 9 açısını 0 derece yap
0.1 saniye bekle
7dk

Değerlendirme: Plan eşleştirme

Her takım planını 1 dakikada okur. Dinleyen takımlar "Sensör ne? Karar ne? Hareket ne? Nasıl test edeceksiniz?" sorularının cevabının planda olup olmadığını kontrol eder, eksik olan bölümü söyler. Takımlar gelecek hafta fuarda sunacakları için planlarını tamamlar.

Örnek proje takvimi 1. hafta2. hafta3. hafta4. hafta Sorumlu Fikir ve planTüm takımDevre tasarımıTasarımcıKodlamaProgramcıTest ve düzeltmeTest sorumlusuSunum hazırlığıSunucu Her işin bir süresi ve bir sorumlusu olur; herkes projenin tamamını bilir.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Bir robot projesine başlamadan önce çözülecek problemi açıkça tanımlamak gerekir.

Cevabı gösterDoğru

2. Proje planında malzeme listesi gereksizdir; parçalar çalışırken seçilir.

Cevabı gösterYanlış · Malzeme listesi hangi parçaların gerektiğini ve elde olup olmadığını önceden gösterir. Liste yoksa takım yarı yolda eksik parçayla karşılaşabilir.

3. Akıllı çöp kutusu projesinde HC-SR04 sensör, servo motor ise hareket parçasıdır.

Cevabı gösterDoğru

4. Algoritma, programı yazmadan önce çözümün adımlarını sıralı olarak ifade eder.

Cevabı gösterDoğru

5. Test planı ancak proje tamamen bittikten sonra düşünülür.

Cevabı gösterYanlış · Test planı baştan yazılır: "Robot neyi, hangi durumda yapmalı?" sorusunun cevabı hem programı yazarken yol gösterir hem de sonuçları karşılaştırmayı sağlar.

6. Zaman çizelgesi, hangi işin ne zaman yapılacağını ve ne kadar süreceğini gösterir.

Cevabı gösterDoğru

7. İş bölümünde her takım üyesi yalnızca kendi görevini bilir, projenin geri kalanını bilmesine gerek yoktur.

Cevabı gösterYanlış · Görevler paylaşılır ama herkes projenin tamamını anlamalıdır; fuarda her üye robotun nasıl çalıştığını anlatabilmelidir.

8. Aynı Arduino pinine iki farklı parçanın sinyal ucunu bağlamak hataya yol açar.

Cevabı gösterDoğru · Pin tablosu yapmak bu karışıklığı önler.

9. Bir proje fikri, çözdüğü problemin gerçek ve kullanışlı olmasıyla değer kazanır.

Cevabı gösterDoğru
← Önceki haftaÇizgi İzleyen Robot Sonraki hafta →Proje Sunumu ve Robotik Fuarı

35. hafta günlük planı

2026–2027 1. düzey Seçmeli Robotik Kodlama 1 dersi 35. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ ROBOTİK KODLAMA 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 35. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
DersSeçmeli Robotik Kodlama 1. SeviyeSınıf / Düzey1. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih35. Hafta · 14–18 Haziran (HAZİRAN)Süre2 ders saati (40' + 40')
TemaFARKLI DÜZEYLERDE ROBOTİK UYGULAMALAR
KonuKendi Robot Projemi Tasarlıyorum
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısıRK1.4.1 Orta düzey robotik uygulamalar geliştirme
Süreç bileşenleri
  • Okulunda ya da çevresinde robotla çözülebilecek bir problemi tanımlar ve bir çözüm önerir.
  • Proje planında malzeme listesini, devre bağlantılarını, algoritmayı ve test planını hazırlar.
  • Projesinin algoritmasını blok programına dönüştürür.
  • Takımıyla bir zaman çizelgesi ve iş bölümü yapar.
Araç, gereç ve kaynaklarAkıllı tahta ve Tinkercad Devreler · Proje planı kartı (A3, her takıma bir tane) · Yıl boyunca kullanılan parça kartları (LED, buton, LDR, TMP36, HC-SR04, PIR, servo, buzzer, DC motor) · 30. haftada yapılan robot maketleri · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)
BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
SüreEtkinlik akışı
1. ders
6 dk		Isınma: Hangi problem?
"Okulumuzda ya da evimizde bizi zorlayan, bir robotun kolaylaştırabileceği bir iş var mı?" diye sor. Fikirleri tahtada topla: bitkileri sulamayı unutmak, çöp kutusunun kapağına dokunmak, koridorda ışıkların açık kalması, hayvanlara yem vermek gibi. Örnek proje çizimini göster ve her fikrin sensör–karar–hareket zincirini birlikte kur.
1. ders
9 dk		Keşif: Proje planı
Proje planı kartının altı bölümünü örnek proje (akıllı çöp kutusu) üzerinden anlat: problem, çözüm, malzemeler, devre, algoritma, test planı. Her bölümün "neden" gerekli olduğunu tartışın: planı olmayan takım parçaları yanlış seçer, pinleri karıştırır, testte ne arayacağını bilemez.
1. ders
18 dk		Etkinlik: Planı doldur ve kodla
Takımlar bir problem seçip A3 proje planını doldurur. Malzemeleri yalnızca yıl boyunca öğrendiğimiz parçalardan seçerler, pin tablosunu yazarlar. Algoritmayı önce 3–5 cümleyle yazar, sonra Tinkercad'de blok programını oluşturup devreyi simülasyonda denerler. Son 5 dakikada zaman çizelgesini ve görev dağılımını karta eklerler.
1. ders
7 dk		Değerlendirme: Plan eşleştirme
Her takım planını 1 dakikada okur. Dinleyen takımlar "Sensör ne? Karar ne? Hareket ne? Nasıl test edeceksiniz?" sorularının cevabının planda olup olmadığını kontrol eder, eksik olan bölümü söyler. Takımlar gelecek hafta fuarda sunacakları için planlarını tamamlar.
2. ders
10 dk		Tekrar: Sunum
9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders
20 dk		Uygulama: Etkinlikler
Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Proje adımlarını sırala; Planın hangi bölümü?; Problem → robot çözümü; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Test yarışması: Kendi Robot Projemi Tasarlıyorum.
2. ders
10 dk		Değerlendirme
9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
FarklılaştırmaBilgisayarsız sınıf alternatifi: Kâğıt prototip ve parça kartları. Bilgisayar yoksa takımlar parça kartlarını masaya dizerek devreyi kurar: sensör kartı, Arduino kartı ve çıkış kartı iplerle ya da çizgilerle bağlanır, her bağlantının üzerine pin numarası yazılır. Algoritma renkli kartlarla (mavi sensör, turuncu karar, yeşil hareket) sıralanır. 30. haftadaki maketin üzerine parça kartları yapıştırılarak kâğıt prototip hazırlanır.
BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçlarıKontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları
  1. Bir robot projesine başlamadan önce çözülecek problemi açıkça tanımlamak gerekir. (D)
  2. Proje planında malzeme listesi gereksizdir; parçalar çalışırken seçilir. (Y)
  3. Akıllı çöp kutusu projesinde HC-SR04 sensör, servo motor ise hareket parçasıdır. (D)
  4. Algoritma, programı yazmadan önce çözümün adımlarını sıralı olarak ifade eder. (D)
  5. Test planı ancak proje tamamen bittikten sonra düşünülür. (Y)
  6. Zaman çizelgesi, hangi işin ne zaman yapılacağını ve ne kadar süreceğini gösterir. (D)
  7. İş bölümünde her takım üyesi yalnızca kendi görevini bilir, projenin geri kalanını bilmesine gerek yoktur. (Y)
  8. Aynı Arduino pinine iki farklı parçanın sinyal ucunu bağlamak hataya yol açar. (D)
  9. Bir proje fikri, çözdüğü problemin gerçek ve kullanışlı olmasıyla değer kazanır. (D)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalarTakımları iddialı ama yapılabilir projelere yönlendirin: en fazla iki sensör ve iki çıkış parçası yeterlidir. Planları fotoğraflayın; 36. haftadaki fuarda standın "Problem" ve "Test" panellerini bu planlar oluşturacak.
…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni
UYGUNDUR14.06.2027…………………………Okul Müdürü
Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.
Etkileşimli sürümü aç →