Bilişim Ders Notları
Robotik 2 · 18. hafta · Sensörlü Uygulamalar (Çizgi Takip, Aydınlatma, Havalandırma)

Isı Kontrollü Havalandırma 4: Kurulum ve Sunum

Robotik Kodlama 2 · 18. hafta ders notu · RK.2.2.3

Öğrenme çıktıları
RK.2.2.3
  • Fan devresini gerçek parçalarla (ya da sera maketiyle) güvenlik kurallarına uyarak kurar ve sınar.
  • Sera ya da sınıf uygulamasında sıcaklık–zaman ölçümlerini tabloya kaydeder ve fanın etkisini yorumlar.
  • Projesini problem, tasarım, benzetim, kurulum, test sonucu ve geliştirme başlıklarıyla poster ya da kısa sunumla anlatır.
  • Dereceli puanlama anahtarıyla kendi projesini ve bir akran projesini değerlendirir.
Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Kâğıt sera ve kart fan

Gruplar A4 kâğıttan sera kesitini çizer; fan, kontrol kutusu ve hava girişini kartlarla yapıştırır. Öğretmen tahtadaki zaman çizelgesine göre dakika dakika sıcaklık okur (26, 28, 30, 31, 29, 27, 26). Gruplar her dakikada kart fanı "açık" ya da "kapalı" tarafına çevirir ve tabloyu doldurur. Sunumu poster üzerinden yaparlar.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Sera maketi
  1. 1Egzoz fanıYukarıda durur; tavana biriken sıcak havayı dışarı atar.Dokun, adını gör
  2. 2Kontrol kutusuArduino ve TMP36 burada; sıcaklığı ölçer, fana karar verir.Dokun, adını gör
  3. 3Alt havalandırma açıklığıSerin dış hava buradan girer; hava akışı oluşur.Dokun, adını gör
  4. 4TermometreSensörün ölçümünü karşılaştırmak için gerçek termometre.Dokun, adını gör
  5. 5GüneşÖğle saatlerinde serayı hızla ısıtır.Dokun, adını gör
  6. 6BitkilerÇok sıcakta (yaklaşık 30 °C üstü) zarar görebilir.Dokun, adını gör

Seradaki numaralara dokun.

?Maketi nasıl hazırlarız?
Şeffaf bir plastik kutu ya da kesilmiş büyük pet şişe sera olur. Üst kenara pervaneli motor için bir delik, alt kenara hava girişi açılır; TMP36 kontrol kutusunda bitkilerin yüksekliğine yerleştirilir.
?TMP36’yı lambanın ışığı doğrudan vuracak yere koyarsak ne olur?
Sensör havadan daha çok ısınır ve gerçek hava sıcaklığından yüksek ölçer. Sensörü gölgede, havanın aktığı bir yere koymak daha doğru sonuç verir.
?Bu proje sınıfta nasıl kullanılabilir?
Güneş alan bir sınıfta pencere önündeki fan sıcaklık 30 °C’yi geçince çalışabilir. Gerçek uygulamada daha güçlü fanlar röle ya da uygun sürücü kartlarıyla kontrol edilir.
Anahtar kavramlar: MaketSınıf uygulaması
02Kurulum ve güvenlik kontrol listesi

Kartlara dokun.

?Transistör çok ısınıyorsa ne yaparız?
Gücü hemen keseriz. Genellikle diyot ters takılmış, transistör bacakları karışmış ya da motor transistörün kaldıramayacağı kadar büyüktür.
03Sıcaklık–zaman ölçümü

Soru işaretli kutulara dokun.

?millis() / 60000 ne verir?
millis() kart açıldığından beri geçen süreyi milisaniye olarak verir. 60 000’e bölünce dakika bulunur; tabloya yazmak kolaylaşır.
?Tablodan hangi sonucu çıkarabiliriz?
Fanın açıldıktan sonra sıcaklığı yaklaşık 6 dakikada 30,4’ten 26,9 °C’ye düşürdüğünü söyleyebiliriz. Fan olmasaydı sıcaklık yükselmeye devam ederdi.
void loop() {
  float c = analogRead(A0) * 0.488 - 50;
  if (c >= 30) fan = true;
  if (c <= 27) fan = false;
  digitalWrite(5, fan);
  Serial.print(millis() / 60000);
  Serial.print(" dk  ");
  Serial.print(c);
  Serial.println(fan ? "  ACIK" : "  KAPALI");
  delay(60000);
}
Biliyor muydun?

Ölçüm sırasında gerçek bir termometreyi de maketin içine koyun; sensörün ölçümüyle karşılaştırmak, sonucun güvenilir olup olmadığını gösterir.

DakikaSıcaklık (örnek)FanYorum
0
3
5
8
11
04Proje posteri ve dereceli puanlama

Soru işaretli kutulara dokun.

?Posterdeki "Geliştirme" kutusuna ne yazabiliriz?
Örneğin nem sensörü ekleyip toprağı sulamak, LCD ekranda sıcaklığı göstermek ya da gün boyu ölçümleri kaydetmek. Geliştirme önerisi projenin bir sonraki adımıdır.
Akıllı Havalandırma · 7/B Grup 3 1 ProblemSera öğlen ısınıyor2 TasarımBileşenler + şema3 BenzetimTinkercad testi4 KurulumGerçek devre5 Test sonucuÖlçüm tablosu6 GeliştirmeSonra ne ekleriz? 31.0 C
Ölçüt1 puan2 puan3 puan
Tasarım
Benzetim
Test
Sunum
İş birliği

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Kurulum güvenliği

Gerçek kurulumda dikkat edilecekleri sorun ve tahtada listeleyin: güç kapalıyken kablo değiştir, 9 V pili en son tak, motoru asla pine doğrudan bağlama, ısınan parçaya dokunma. Sera maketinde ısıtma için yalnızca masa lambası kullanılacağını, açık ateş ve saç kurutma makinesi kullanılmayacağını vurgulayın.

10dk

Keşif: Sera maketi ve kurulum

Numaralı sera çizimiyle maketin parçalarını eşleştirin: üstte egzoz fanı, altta hava girişi, ortada kontrol kutusu ve TMP36. Set varsa öğretmen devreyi şemaya göre kurar; her adımda bir öğrenci kontrol listesinden ilgili maddeyi okur. Set yoksa Tinkercad projesi tahtada çalıştırılır ve maket kâğıttan yapılır.

12dk

Etkinlik: Sıcaklık–zaman ölçümü

Masa lambasını maketin üstüne yaklaştırın ve her dakika seri monitördeki sıcaklığı ve fan durumunu tabloya yazın. 30 °C’de fanın açıldığını, sıcaklık düşüp 27 °C’ye inince kapandığını gözleyin. Sınıf uygulaması için aynı ölçümü güneş alan pencerenin önünde de yapabilirsiniz; ölçüm grafiği tahtaya çizilir.

9dk

Etkinlik: Poster ve sunum

Gruplar altı kutulu proje posterini hazırlar: problem, tasarım, benzetim, kurulum, test sonucu, geliştirme. Her grup 1 dakikada posterini sunar ve ölçüm tablosundan bir sonuç söyler.

Akıllı Havalandırma · 7/B Grup 3 1 ProblemSera öğlen ısınıyor2 TasarımBileşenler + şema3 BenzetimTinkercad testi4 KurulumGerçek devre5 Test sonucuÖlçüm tablosu6 GeliştirmeSonra ne ekleriz? 31.0 C
4dk

Değerlendirme: Dereceli puanlama

Her grup kendi projesini puanlama anahtarıyla puanlar; bir akran grubu da aynı anahtarla puan verir ve "bir yıldız, bir dilek" yazar (bir güçlü yön, bir geliştirme önerisi). Puanlar arasında fark varsa kanıt (tablo, ekran görüntüsü) gösterilerek konuşulur.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. Gerçek kurulumda kablolar güç kapalıyken değiştirilir.

Cevabı gösterDoğru

2. Sera maketini hızlıca ısıtmak için açık ateş kullanmak uygundur.

Cevabı gösterYanlış · Açık ateş yangın ve yanık tehlikesi yaratır; plastik eriyebilir. Maketi ısıtmak için uygun uzaklıkta bir masa lambası yeterlidir.

3. Sıcaklık–zaman tablosu, fanın sıcaklığı ne kadar sürede düşürdüğünü görmemizi sağlar.

Cevabı gösterDoğru

4. Egzoz fanı seranın tabanına, toprağa yakın konursa sıcak hava en iyi şekilde dışarı atılır.

Cevabı gösterYanlış · Sıcak hava yükselir ve tavanda toplanır. Egzoz fanı üstte, hava girişi altta olursa hava akışı en iyi olur.

5. Proje posterinde test sonuçları ve geliştirme önerileri de yer almalıdır.

Cevabı gösterDoğru

6. "Bir yıldız, bir dilek" akran değerlendirmesinde yalnızca eksikler yazılır.

Cevabı gösterYanlış · Yıldız güçlü bir yönü, dilek bir geliştirme önerisini anlatır. İkisi birlikte yazılır.

7. Benzetimde çalışan program gerçek devreye yüklendikten sonra eşikler gerekirse ölçümlere göre yeniden ayarlanabilir.

Cevabı gösterDoğru

8. Program Arduino’ya yüklendikten sonra devre pil ile bilgisayarsız çalışabilir.

Cevabı gösterDoğru · Program kartın belleğinde kalır; enerji verildiğinde baştan çalışır.

9. Fan açıldıktan sonra sıcaklık hemen 27 °C’ye düşer.

Cevabı gösterYanlış · Havanın soğuması zaman alır; tabloda sıcaklığın birkaç dakikada yavaş yavaş düştüğünü görürüz. Bu yüzden ölçümleri dakika dakika kaydederiz.
← Önceki haftaIsı Kontrollü Havalandırma 3: Test ve Hız Sonraki hafta →LCD Ekranı Tanıyalım: 16×2 ve I2C

18. hafta günlük planı

2026–2027 2. düzey Seçmeli Robotik Kodlama 2 dersi 18. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ ROBOTİK KODLAMA 2. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 18. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
DersSeçmeli Robotik Kodlama 2. SeviyeSınıf / Düzey2. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih18. Hafta · 18–22 Ocak (OCAK)Süre2 ders saati (40' + 40')
TemaISI KONTROLLÜ HAVALANDIRMA
KonuIsı Kontrollü Havalandırma 4: Kurulum ve Sunum
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısıRK.2.2.3 Fiziksel ortamda devre oluşturma ve test
Süreç bileşenleri
  • Fan devresini gerçek parçalarla (ya da sera maketiyle) güvenlik kurallarına uyarak kurar ve sınar.
  • Sera ya da sınıf uygulamasında sıcaklık–zaman ölçümlerini tabloya kaydeder ve fanın etkisini yorumlar.
  • Projesini problem, tasarım, benzetim, kurulum, test sonucu ve geliştirme başlıklarıyla poster ya da kısa sunumla anlatır.
  • Dereceli puanlama anahtarıyla kendi projesini ve bir akran projesini değerlendirir.
Araç, gereç ve kaynaklarAkıllı tahta (sunum ve Tinkercad projeleri) · Varsa bir set: UNO, TMP36, NPN transistör (ör. 2N2222), 1 kΩ, 1N4001 diyot, küçük DC motor ve pervane, 9 V pil, 3 LED · Sera maketi için şeffaf plastik kutu ya da pet şişe, masa lambası (ısıtıcı yerine) · Poster kâğıdı ya da A3 kâğıt, renkli kalemler, termometre · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)
BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
SüreEtkinlik akışı
1. ders
5 dk		Isınma: Kurulum güvenliği
Gerçek kurulumda dikkat edilecekleri sorun ve tahtada listeleyin: güç kapalıyken kablo değiştir, 9 V pili en son tak, motoru asla pine doğrudan bağlama, ısınan parçaya dokunma. Sera maketinde ısıtma için yalnızca masa lambası kullanılacağını, açık ateş ve saç kurutma makinesi kullanılmayacağını vurgulayın.
1. ders
10 dk		Keşif: Sera maketi ve kurulum
Numaralı sera çizimiyle maketin parçalarını eşleştirin: üstte egzoz fanı, altta hava girişi, ortada kontrol kutusu ve TMP36. Set varsa öğretmen devreyi şemaya göre kurar; her adımda bir öğrenci kontrol listesinden ilgili maddeyi okur. Set yoksa Tinkercad projesi tahtada çalıştırılır ve maket kâğıttan yapılır.
1. ders
12 dk		Etkinlik: Sıcaklık–zaman ölçümü
Masa lambasını maketin üstüne yaklaştırın ve her dakika seri monitördeki sıcaklığı ve fan durumunu tabloya yazın. 30 °C’de fanın açıldığını, sıcaklık düşüp 27 °C’ye inince kapandığını gözleyin. Sınıf uygulaması için aynı ölçümü güneş alan pencerenin önünde de yapabilirsiniz; ölçüm grafiği tahtaya çizilir.
1. ders
9 dk		Etkinlik: Poster ve sunum
Gruplar altı kutulu proje posterini hazırlar: problem, tasarım, benzetim, kurulum, test sonucu, geliştirme. Her grup 1 dakikada posterini sunar ve ölçüm tablosundan bir sonuç söyler.
1. ders
4 dk		Değerlendirme: Dereceli puanlama
Her grup kendi projesini puanlama anahtarıyla puanlar; bir akran grubu da aynı anahtarla puan verir ve "bir yıldız, bir dilek" yazar (bir güçlü yön, bir geliştirme önerisi). Puanlar arasında fark varsa kanıt (tablo, ekran görüntüsü) gösterilerek konuşulur.
2. ders
10 dk		Tekrar: Sunum
9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders
20 dk		Uygulama: Etkinlikler
Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Sera maketindeki numaralar; Proje yolculuğu; Güvenli mi, tehlikeli mi?; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları.
2. ders
10 dk		Değerlendirme
9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
FarklılaştırmaBilgisayarsız sınıf alternatifi: Kâğıt sera ve kart fan. Gruplar A4 kâğıttan sera kesitini çizer; fan, kontrol kutusu ve hava girişini kartlarla yapıştırır. Öğretmen tahtadaki zaman çizelgesine göre dakika dakika sıcaklık okur (26, 28, 30, 31, 29, 27, 26). Gruplar her dakikada kart fanı "açık" ya da "kapalı" tarafına çevirir ve tabloyu doldurur. Sunumu poster üzerinden yaparlar.
BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçlarıKontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları
  1. Gerçek kurulumda kablolar güç kapalıyken değiştirilir. (D)
  2. Sera maketini hızlıca ısıtmak için açık ateş kullanmak uygundur. (Y)
  3. Sıcaklık–zaman tablosu, fanın sıcaklığı ne kadar sürede düşürdüğünü görmemizi sağlar. (D)
  4. Egzoz fanı seranın tabanına, toprağa yakın konursa sıcak hava en iyi şekilde dışarı atılır. (Y)
  5. Proje posterinde test sonuçları ve geliştirme önerileri de yer almalıdır. (D)
  6. "Bir yıldız, bir dilek" akran değerlendirmesinde yalnızca eksikler yazılır. (Y)
  7. Benzetimde çalışan program gerçek devreye yüklendikten sonra eşikler gerekirse ölçümlere göre yeniden ayarlanabilir. (D)
  8. Program Arduino’ya yüklendikten sonra devre pil ile bilgisayarsız çalışabilir. (D)
  9. Fan açıldıktan sonra sıcaklık hemen 27 °C’ye düşer. (Y)
Belirli gün ve haftalar1. dönemin sona ermesi (22 Ocak 2027)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalarGerçek motor devresi kurulacaksa 9 V pili en son takın ve transistörün ısınıp ısınmadığını ilk dakikalarda elinizin tersiyle kontrol edin. Set yoksa sıcaklık–zaman verisini önceden hazırlayıp öğrencilere verin; grafik yorumu ve sunum aynı şekilde yapılabilir.
…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni
UYGUNDUR18.01.2027…………………………Okul Müdürü
Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.
Etkileşimli sürümü aç →