Robotik 2 · 21. hafta · Gösterge ve Mesafe Uygulamaları (LCD, Çarpışma Önleyici)

LCD’ye Yazı: İmleç, Yaz, Temizle

Robotik Kodlama 2 · 21. hafta ders notu · RK.2.3.1

Öğrenme çıktıları

RK.2.3.1

LCD’yi başlatan, arka ışığını açan ve ekrana yazı yazan blokları ve bunların Arduino C karşılıklarını kullanır.
setCursor ile imleci istenen sütun ve satıra taşıyarak iki satırlı bir mesaj tasarlar.
clear komutunun ekranı silip imleci (0, 0)’a götürdüğünü açıklar; gereksiz kullanımın titremeye yol açtığını fark eder.
Trafik ışığının dört aşamasının mesajlarını ışıklarla birlikte gösteren programı yazar.

Bilgisayarsız sınıf alternatifi

İmleç oyunu

Tahtadaki 16×2 ızgaranın üzerinde bir öğrenci "imleç" olur ve elinde yapışkan bir not tutar. Sınıf komut kartlarını sırayla okur: "temizle" (tahtadaki harfler silinir, imleç sol üste gider), "yaz DUR" (imleç harfleri bırakarak ilerler), "imleç sütun 0 satır 1". Sonra öğretmen kartların sırasını değiştirir ve sınıf ekranın nasıl farklılaşacağını tahmin eder.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01Dört temel LCD komutu

1lcd.clear()Ekrandaki her şeyi siler ve imleci sol üst köşeye (0, 0) taşır.Dokun, adını gör
2lcd.print()Yazıyı imlecin bulunduğu yerden başlatır; imleç yazının sonuna kayar.Dokun, adını gör
3lcd.setCursor(0, 1)İmleci 0. sütun, 1. satıra (alt satırın başına) taşır; ekrandaki yazıyı silmez.Dokun, adını gör
4İkinci printAlt satıra yazar; üst satırdaki “DUR” yerinde kalır.Dokun, adını gör
5İmleçBir sonraki karakterin yazılacağı kutu; ekranda çoğu zaman görünmez.Dokun, adını gör

Numaralara dokun.

?init() ve backlight() neden setup içinde?

Bu işlemler program başında bir kez yapılır. loop içinde tekrar tekrar başlatmak ekranı gereksiz yere sıfırlar.

Blok	Arduino C	Ne yapar?
LCD’yi kur
LCD arka ışığını aç
LCD’yi temizle
LCD imlecini … yap
LCD’ye yaz

02İmleç kuralları

?setCursor(7, 1) yazınca imleç nereye gider?

7 numaralı sütuna ve alt satıra (1). Numaralar 0’dan başladığı için 7 numaralı sütun soldan sekizinci kutudur.

?Bir satıra yazdıktan sonra alt satıra geçmek için ne yapılır?

setCursor(0, 1) ile imleç alt satırın başına taşınır. LCD satır sonunda kendiliğinden alt satıra geçmez.

?Yazıyı ortalamak için sütun nasıl hesaplanır?

(16 − harf sayısı) ÷ 2 alınır, küsurat atılır. "GEC" için (16 − 3) ÷ 2 = 6,5 → 6. sütun; "HAZIRLAN" için 4. sütun.

03Aşama mesajlarını yazmak

?Her aşamada clear kullanmak doğru mu?

Aşama değişirken evet: önceki mesajın harfleri ekranda kalmasın diye temizleriz. Ama aynı aşama içinde her saniye temizlemek gereksizdir.

void loop() {
  digitalWrite(13, HIGH);   // kırmızı
  lcd.clear();
  lcd.print("DUR");
  lcd.setCursor(0, 1);
  lcd.print("Kalan: 10 sn");
  delay(10000);

  digitalWrite(12, HIGH);   // + sarı
  lcd.clear();
  lcd.print("HAZIRLAN");
  delay(3000);
  // GEC ve DIKKAT aynı kalıpla devam eder
}

Arduino başladığında

LCD’yi kur: tür I2C ▾ adres 0x27 ▾

sürekli tekrarla

dijital pin 13 YÜKSEK ▾ yap

LCD’yi temizle

LCD’ye DUR yaz

LCD imlecini sütun 0 satır 1 yap

LCD’ye Kalan: 10 sn yaz

10 saniye bekle

04Titreme ve gereksiz yazma

?Ekran neden titrer?

clear() ekranı tamamen siler; hemen ardından yazı yeniden yazılır. Bu saniyede yüzlerce kez olursa göz, yazının sönüp yandığını titreme olarak görür.

?Titremeyi nasıl önleriz?

Ekranı yalnızca içerik değişince temizleriz; değişmeyen satırı yeniden yazmayız. Sadece değişen kutuların üzerine yazmak en temiz yoldur.

Biliyor muydun?

Kural: "Değişmeyen yazıya dokunma, değişen kutunun üzerine yaz."

Anahtar kavramlar: İmleçclearsetCursorprint

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: İmleç nerede?

Tahtadaki ızgaraya yapışkan bir "imleç" koy ve sınıfa "Şimdi H harfi yazarsam nereye gelir, sonra imleç nereye kayar?" diye sor. Birkaç harf yazdırarak imlecin her harften sonra bir sağa kaydığını, satır sonunda kendiliğinden alt satıra geçmediğini göster.

10dk

Keşif: Dört temel komut

İmleç adımları çizimini sırayla aç: clear ekranı siler ve imleci (0, 0)’a götürür, print imleçten yazar, setCursor imleci taşır ama yazı silmez. Her adımı Tinkercad’de bloklarla dene; yanında Arduino C satırını göster. "Önce sütun, sonra satır" kuralını öğrencilerle birlikte tekrarla.

15dk

Etkinlik: Aşama mesajları

Gruplar trafik ışığı programına LCD satırlarını ekler: her aşamada önce ekranı temizler, üst satıra aşama adını, alt satıra "Kalan: 10 sn" gibi sabit bir yazı yazar. Simülasyonda ışıkla mesajın aynı anda değiştiğini kontrol ederler. Hızlı bitiren gruplar mesajı ortalamayı dener ("GEC" için imleci 6. sütuna taşıyarak).

Arduino başladığında

LCD’yi kur: tür I2C ▾ adres 0x27 ▾

sürekli tekrarla

dijital pin 13 YÜKSEK ▾ yap

LCD’yi temizle

LCD’ye DUR yaz

LCD imlecini sütun 0 satır 1 yap

LCD’ye Kalan: 10 sn yaz

10 saniye bekle

dijital pin 12 YÜKSEK ▾ yap

LCD’yi temizle

LCD’ye HAZIRLAN yaz

3 saniye bekle

5dk

Keşif: clear neden titretir?

clear komutunu sürekli tekrarla döngüsünün içinde beklemesiz kullanan bir örneği çalıştır; ekranın titrediğini göster. Ekranı yalnızca aşama değişince temizlemenin ve değişmeyen yazıyı yeniden yazmamanın daha iyi olduğunu tartışın.

5dk

Değerlendirme: Kod–ekran eşleştirme ve kontrol listesi

Tahtaya üç kısa kod parçası ve üç ekran görüntüsü koy; öğrenciler hangi kodun hangi ekranı ürettiğini eşleştirir. Ardından her grup programını 4 maddelik kontrol listesiyle kendisi işaretler: LCD kuruldu, aşama başında temizlendi, mesajlar doğru satırda, Türkçe karakter yok.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. lcd.clear() ekrandaki tüm yazıyı siler ve imleci (0, 0) konumuna götürür.

Cevabı göster

Doğru

2. lcd.setCursor(0, 1) ekrandaki yazıyı silip imleci alt satıra taşır.

Cevabı göster

Yanlış · setCursor yalnızca imleci taşır; ekranda yazılı olan hiçbir şeyi silmez.

3. lcd.print("DUR") yazısı imlecin bulunduğu yerden başlar.

Cevabı göster

Doğru

4. Bir yazı yazıldıktan sonra imleç yazının bittiği yerin hemen sağına geçer.

Cevabı göster

Doğru

5. Üst satıra 16 karakterden uzun bir yazı yazarsak fazlası kendiliğinden alt satıra geçer.

Cevabı göster

Yanlış · Taşan karakterler alt satıra geçmez; ekranda görünmeyen bir bellek alanına yazılır. Alt satıra yazmak için setCursor kullanılır.

6. Sürekli tekrarla içinde beklemeden clear kullanmak ekranın titremesine yol açabilir.

Cevabı göster

Doğru · Ekran saniyede yüzlerce kez silinip yazıldığı için göz bunu titreme olarak görür.

7. lcd.backlight() komutu ekrana yazı yazar.

Cevabı göster

Yanlış · backlight() yalnızca arka ışığı açar; yazı için print() kullanılır.

8. "GEC" yazısını ortalamak için imleci 6. sütuna taşımak yeterlidir.

Cevabı göster

Doğru · (16 − 3) ÷ 2 = 6,5; küsurat atılınca 6. sütun. Solda 6, sağda 7 boş kutu kalır.

9. LCD’ye yazılan yazı, yeni bir komut gelmedikçe ekranda kalır.

Cevabı göster

Doğru

21. hafta günlük planı

2026–2027 2. düzey Seçmeli Robotik Kodlama 2 dersi 21. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ ROBOTİK KODLAMA 2. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 21. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
Ders	Seçmeli Robotik Kodlama 2. Seviye	Sınıf / Düzey	2. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih	21. Hafta · 22–26 Şubat (ŞUBAT)	Süre	2 ders saati (40' + 40')
Tema	TRAFİK IŞIĞI UYGULAMASI
Konu	LCD’ye Yazı: İmleç, Yaz, Temizle
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısı	RK.2.3.1 Yazılım yerleştirme, benzetim devresi, test ve hata giderme
Süreç bileşenleri	LCD’yi başlatan, arka ışığını açan ve ekrana yazı yazan blokları ve bunların Arduino C karşılıklarını kullanır. setCursor ile imleci istenen sütun ve satıra taşıyarak iki satırlı bir mesaj tasarlar. clear komutunun ekranı silip imleci (0, 0)’a götürdüğünü açıklar; gereksiz kullanımın titremeye yol açtığını fark eder. Trafik ışığının dört aşamasının mesajlarını ışıklarla birlikte gösteren programı yazar.
Araç, gereç ve kaynaklar	Akıllı tahta ve Tinkercad (geçen haftaların LCD’li devresi) · Kareli kâğıt LCD ızgarası ve yapışkan bir "imleç" işareti · Tasarım kâğıdındaki zaman çizelgesi · Kod–ekran eşleştirme kartları · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)

BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
Süre	Etkinlik akışı
1. ders 5 dk	Isınma: İmleç nerede? Tahtadaki ızgaraya yapışkan bir "imleç" koy ve sınıfa "Şimdi H harfi yazarsam nereye gelir, sonra imleç nereye kayar?" diye sor. Birkaç harf yazdırarak imlecin her harften sonra bir sağa kaydığını, satır sonunda kendiliğinden alt satıra geçmediğini göster.
1. ders 10 dk	Keşif: Dört temel komut İmleç adımları çizimini sırayla aç: clear ekranı siler ve imleci (0, 0)’a götürür, print imleçten yazar, setCursor imleci taşır ama yazı silmez. Her adımı Tinkercad’de bloklarla dene; yanında Arduino C satırını göster. "Önce sütun, sonra satır" kuralını öğrencilerle birlikte tekrarla.
1. ders 15 dk	Etkinlik: Aşama mesajları Gruplar trafik ışığı programına LCD satırlarını ekler: her aşamada önce ekranı temizler, üst satıra aşama adını, alt satıra "Kalan: 10 sn" gibi sabit bir yazı yazar. Simülasyonda ışıkla mesajın aynı anda değiştiğini kontrol ederler. Hızlı bitiren gruplar mesajı ortalamayı dener ("GEC" için imleci 6. sütuna taşıyarak).
1. ders 5 dk	Keşif: clear neden titretir? clear komutunu sürekli tekrarla döngüsünün içinde beklemesiz kullanan bir örneği çalıştır; ekranın titrediğini göster. Ekranı yalnızca aşama değişince temizlemenin ve değişmeyen yazıyı yeniden yazmamanın daha iyi olduğunu tartışın.
1. ders 5 dk	Değerlendirme: Kod–ekran eşleştirme ve kontrol listesi Tahtaya üç kısa kod parçası ve üç ekran görüntüsü koy; öğrenciler hangi kodun hangi ekranı ürettiğini eşleştirir. Ardından her grup programını 4 maddelik kontrol listesiyle kendisi işaretler: LCD kuruldu, aşama başında temizlendi, mesajlar doğru satırda, Türkçe karakter yok.
2. ders 10 dk	Tekrar: Sunum 9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders 20 dk	Uygulama: Etkinlikler Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Komut ne yapar?; DIKKAT aşamasını yaz; Konumu söyle!; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Test yarışması: LCD’ye Yazı: İmleç, Yaz, Temizle.
2. ders 10 dk	Değerlendirme 9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
Farklılaştırma	Bilgisayarsız sınıf alternatifi: İmleç oyunu. Tahtadaki 16×2 ızgaranın üzerinde bir öğrenci "imleç" olur ve elinde yapışkan bir not tutar. Sınıf komut kartlarını sırayla okur: "temizle" (tahtadaki harfler silinir, imleç sol üste gider), "yaz DUR" (imleç harfleri bırakarak ilerler), "imleç sütun 0 satır 1". Sonra öğretmen kartların sırasını değiştirir ve sınıf ekranın nasıl farklılaşacağını tahmin eder.

BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçları	Kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları	lcd.clear() ekrandaki tüm yazıyı siler ve imleci (0, 0) konumuna götürür. (D) lcd.setCursor(0, 1) ekrandaki yazıyı silip imleci alt satıra taşır. (Y) lcd.print("DUR") yazısı imlecin bulunduğu yerden başlar. (D) Bir yazı yazıldıktan sonra imleç yazının bittiği yerin hemen sağına geçer. (D) Üst satıra 16 karakterden uzun bir yazı yazarsak fazlası kendiliğinden alt satıra geçer. (Y) Sürekli tekrarla içinde beklemeden clear kullanmak ekranın titremesine yol açabilir. (D) lcd.backlight() komutu ekrana yazı yazar. (Y) "GEC" yazısını ortalamak için imleci 6. sütuna taşımak yeterlidir. (D) LCD’ye yazılan yazı, yeni bir komut gelmedikçe ekranda kalır. (D)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalar	Tinkercad’de kod panelini "Bloklar + Metin" görünümüne alırsanız her bloğun C++ karşılığı yanında görünür; iki dili yan yana okutmak için kullanışlıdır.

…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni

UYGUNDUR22.02.2027…………………………Okul Müdürü

Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.

Etkileşimli sürümü aç →