Bilişim Ders Notları
Yapay Zekâ · 14. hafta · Yapay Zekâ Geliştirme Ortamları

Temel Bileşenler 3: El ve Poz Algılama

Yapay Zekâ Uygulamaları · 14. hafta ders notu · YZU1.2.3

Öğrenme çıktıları
YZU1.2.3
  • El algılamanın eldeki 21 eklem noktasını numaralarıyla bulduğunu açıklar.
  • Poz algılamanın vücuttaki omuz, dirsek, bilek, diz gibi noktaları nasıl verdiğini söyler.
  • Bir noktanın x ve y koordinatını kullanarak kuklayı el hareketiyle yönetir.
  • İki noktanın koordinatlarını karşılaştırarak "el havada mı?" gibi bir kural yazar.
Bilgisayarsız sınıf alternatifi

Kâğıt iskelet

Bir öğrenci tahtanın önünde durur; arkadaşları omuz, dirsek, bilek, diz gibi noktalara mandalla numaralı kartlar takar ve noktaları iple birleştirerek "iskelet" çıkarır. Tahtaya bir koordinat ekseni çizilir; öğrenci kolunu kaldırdıkça "bilek" kartının y değerinin burundan büyük olup olmadığı sınıfça okunur. Aynı şey kâğıttaki büyük el çiziminde işaret parmağı ucunu (8) hareket ettirerek yapılır.

Konu anlatımı

Önce konuyu aç, sonra sorulara dokun: cevap altında açılır. Soru işaretli kutulara dokununca cevap görünür.

01El algılama: 21 eklem noktası
CANLI 840 El algılama el sayısı1 Başparmak1–4İşaret5–8Orta9–12Yüzük13–16Serçe17–20 İşaret parmağı ucu (8) x: 45y: 120
  1. 1Bilek (0)Tüm el noktalarının başladığı kök nokta.Dokun, adını gör
  2. 2Başparmak ucu (4)Başparmağın en uç noktası.Dokun, adını gör
  3. 3İşaret parmağı ucu (8)Çoğu projede kuklayı yöneten nokta.Dokun, adını gör
  4. 4Orta parmak eklemiHer parmakta 4 nokta: 3 eklem ve uç.Dokun, adını gör
  5. 5Serçe parmak ucu (20)Son numaralı nokta.Dokun, adını gör
  6. 6Parmak renkleriHer parmağın nokta numaraları.Dokun, adını gör
  7. 7KoordinatNoktanın sahnedeki x ve y değeri.Dokun, adını gör

Görseldeki numaralara dokun.

?El noktaları nasıl numaralanır?
Bilek 0 numaradır. Başparmak 1–4, işaret parmağı 5–8, orta parmak 9–12, yüzük parmağı 13–16, serçe parmak 17–20 numaralı noktalardan oluşur; her parmağın son numarası uç noktasıdır.
?Bir noktanın x ve y değeri neyi gösterir?
Noktanın sahnedeki yerini gösterir: x sağa-sola, y yukarı-aşağı konumdur. Kuklayı bu değerlere götürürsek kukla parmağımızı takip eder.
Anahtar kavramlar: El algılamaEklem noktasıKoordinat
02Poz (vücut) algılama
?Poz algılama neleri bulur?
Kameradaki kişinin burun, göz, kulak, omuz, dirsek, bilek, kalça, diz ve ayak bileği noktalarını bulur; toplam 17 nokta verir. Bu noktalar birleştirilince kişinin iskelet çizimi ortaya çıkar.
?"El havada mı?" sorusunu bilgisayar nasıl cevaplar?
Bilek noktasının y değerini burun noktasının y değeriyle karşılaştırır. Sahnede yukarısı büyük y olduğu için bilek y burun y'den büyükse el baş hizasının üstündedir.
?Poz algılama nerelerde kullanılır?
Hareketli oyunlarda, spor ve fizik tedavi uygulamalarında hareketin doğru yapılıp yapılmadığını kontrol etmekte ve animasyon filmlerinde karakter hareketi üretmekte kullanılır.
CANLI Poz algılama vücut noktası sayısı17 buruny: 88 sağ bileky: 130 Kural bilek y, burun y’denbüyükse el havadadır El havada: zıpla!
03Hangi nokta ne işe yarar?

Soru işaretli kutulara dokun.

NoktaNumaraProje fikri
İşaret parmağı ucu
Başparmak ucu
Bilek
Burun (poz)
Bilek (poz)
04Betik: el hareketiyle kukla
?Kukla neden titreyerek hareket edebilir?
Model her karede noktayı yeniden hesaplar ve küçük farklar oluşur. "Konuma git" yerine "0.2 saniyede konuma süzül" kullanmak hareketi yumuşatır.
bayrağa tıklanınca
videoyu açık ▾ yap
sürekli tekrarla
kamera ▾ görüntüsünde eli analiz et
eğer el algılandı mı? ise
x: 8. nokta x y: 8. nokta y konumuna git
kostümü uçuyor ▾ yap
değilse
kostümü bekliyor ▾ yap
Biliyor muydun?

Aynı projeyi poz algılamayla deneyin: kukla sağ bileği takip etsin; tüm kol bir kumanda olur.

Anahtar kavramlar: Noktax ve ySüzül
Yıldız Toplayıcı puan3 Nasıl çalışır? 1Kamera eli bulur28. noktanın x, y’si3Gemi oraya gider4Yıldıza değerse +1

Ders akışı

40 dakikalık bir ders saati için planlandı. Adımın başlığına dokun, ayrıntılar açılsın.

5dk

Isınma: Elinle çiz

Öğrencilerden havada işaret parmağıyla bir yıldız çizmelerini iste. "Bilgisayar parmağının ucunu nasıl takip edebilir?" diye sor ve cevapları tahtaya yaz: kamerayla görür, parmak ucunu bulur, konumunu sayıya çevirir.

10dk

Keşif: 21 nokta

El algılama çizimini aç; bilekten (0) başlayıp her parmakta dörder nokta olduğunu say. Numaralara dokunarak başparmak ucunun 4, işaret parmağı ucunun 8, serçe parmak ucunun 20 olduğunu göster. Kraft kâğıttaki büyük ele öğrenciler numara etiketlerini yapıştırsın.

CANLI 840 El algılama el sayısı1 Başparmak1–4İşaret5–8Orta9–12Yüzük13–16Serçe17–20 İşaret parmağı ucu (8) x: 45y: 120
7dk

Keşif: Vücudun noktaları

Poz algılama çizimiyle modelin burun, gözler, omuzlar, dirsekler, bilekler, kalçalar, dizler ve ayak bileklerinden oluşan 17 nokta verdiğini göster. Sahnede y değerinin yukarı çıktıkça arttığını hatırlat ve "sağ bilek y, burun y'den büyükse el havadadır" kuralını birlikte oku.

CANLI Poz algılama vücut noktası sayısı17 buruny: 88 sağ bileky: 130 Kural bilek y, burun y’denbüyükse el havadadır El havada: zıpla!
13dk

Etkinlik: Yıldız toplayıcı

Uzay gemisi kuklasını işaret parmağı ucuna bağlayan betiği sınıfça kurun. Gönüllüler kameraya elini gösterip gemiyi yıldızlara değdirerek puan toplar. Sonra 8 yerine 4 numaralı noktayı (başparmak ucu) deneyip farkı tartışın.

bayrağa tıklanınca
videoyu açık ▾ yap
puan ▾ değişkenini 0 yap
sürekli tekrarla
kamera ▾ görüntüsünde eli analiz et
eğer el algılandı mı? ise
x: 8. nokta x y: 8. nokta y konumuna git
eğer [Yıldız] değiyor mu? ise
puan ▾ değişkenini 1 değiştir
Pop ▾ sesini çal
yıldız yer değiştir ▾ yayınla
5dk

Değerlendirme: Nokta avı

Tahtadaki numaralı el oyununu açın; öğrenciler numarayı parmak bölümüyle eşleştirir. Çıkışta her öğrenci el ya da poz algılamayla yapılabilecek bir oyun fikri söyler.

Doğru mu, yanlış mı?

Dersin sonunda tahtada ya da öğrencinin kendi cihazında çözülür.

1. El algılama modeli bir el için 21 nokta verir.

Cevabı gösterDoğru · Bilek 1 nokta, her parmak 4 nokta: 1 + 5 × 4 = 21.

2. İşaret parmağının ucu 8 numaralı noktadır.

Cevabı gösterDoğru

3. El algılama, elin kime ait olduğunu da söyler.

Cevabı gösterYanlış · Model yalnızca elin noktalarını ve konumunu bulur; kişiyi tanımaz. Bu yüzden oyunlarda kişisel bilgi toplanmaz.

4. Poz algılama vücuttaki omuz, dirsek, bilek ve diz gibi noktaları bulur.

Cevabı gösterDoğru

5. Sahnede y değeri aşağı indikçe büyür.

Cevabı gösterYanlış · Scratch ve PictoBlox sahnesinde y yukarı çıktıkça büyür (üst kenar 180, alt kenar -180). Bu yüzden havaya kalkan bileğin y değeri burnunkinden büyüktür.

6. Kuklayı bir noktanın x ve y değerine götürürsek kukla o noktayı takip eder.

Cevabı gösterDoğru

7. El algılama için elin kameranın tam önünde ve iyi aydınlatılmış olması sonucu iyileştirir.

Cevabı gösterDoğru

8. Kamerada el görünmüyorsa x ve y değerleri her zaman 0 olur ve kukla ortaya gider.

Cevabı gösterYanlış · Değerler son bilinen konumda kalabilir ya da boş dönebilir. Bu yüzden betikte önce "el algılandı mı?" koşulu kontrol edilir.

9. Poz algılamayla kol kaldırma, zıplama gibi hareketlere tepki veren oyunlar yapılabilir.

Cevabı gösterDoğru
← Önceki haftaTemel Bileşenler 2: Yüz ve Duygu Sonraki hafta →Temel Bileşenler 4: Ses Tanıma ve Konuşma

14. hafta günlük planı

2026–2027 1. düzey Seçmeli Yapay Zekâ Uygulamaları dersi 14. hafta günlük planı. Okul ve öğretmen bilgileriyle doldurulmuş Word dosyası için etkileşimli sürümde Evraklar › Günlük planlar bölümünü kullanın.

2026–2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI …………………………

SEÇMELİ YAPAY ZEKÂ UYGULAMALARI 1. SEVİYE DERSİ GÜNLÜK PLANI · 14. HAFTA

BÖLÜM I · DERSE İLİŞKİN BİLGİLER
DersSeçmeli Yapay Zekâ Uygulamaları 1. SeviyeSınıf / Düzey1. düzey (seçmeli)
Hafta / Tarih14. Hafta · 21–25 Aralık (ARALIK)Süre2 ders saati (40' + 40')
TemaYAPAY ZEKÂ GELİŞTİRME ORTAMLARI
KonuTemel Bileşenler 3: El ve Poz Algılama
BÖLÜM II · ÖĞRENME ÇIKTILARI VE KAYNAKLAR
Öğrenme çıktısıYZU1.2.3 Yapay zekâ uygulamalarının temel bileşenlerinden yararlanma
Süreç bileşenleri
  • El algılamanın eldeki 21 eklem noktasını numaralarıyla bulduğunu açıklar.
  • Poz algılamanın vücuttaki omuz, dirsek, bilek, diz gibi noktaları nasıl verdiğini söyler.
  • Bir noktanın x ve y koordinatını kullanarak kuklayı el hareketiyle yönetir.
  • İki noktanın koordinatlarını karşılaştırarak "el havada mı?" gibi bir kural yazar.
Araç, gereç ve kaynaklarAkıllı tahtada PictoBlox (el ve vücut algılama uzantısı) ve kamera · Düz renkli arka plan (tahta önünde boş bir duvar) · Kraft kâğıda çizilmiş büyük el çizimi ve 1–21 numaralı yuvarlak etiketler · İp ve mandallar (bilgisayarsız poz etkinliği için) · Bilişim Ders Notları ders sayfası, sunum ve etkinlikler (bilisimdersnotlari.com)
BÖLÜM III · ÖĞRENME-ÖĞRETME UYGULAMALARI
SüreEtkinlik akışı
1. ders
5 dk		Isınma: Elinle çiz
Öğrencilerden havada işaret parmağıyla bir yıldız çizmelerini iste. "Bilgisayar parmağının ucunu nasıl takip edebilir?" diye sor ve cevapları tahtaya yaz: kamerayla görür, parmak ucunu bulur, konumunu sayıya çevirir.
1. ders
10 dk		Keşif: 21 nokta
El algılama çizimini aç; bilekten (0) başlayıp her parmakta dörder nokta olduğunu say. Numaralara dokunarak başparmak ucunun 4, işaret parmağı ucunun 8, serçe parmak ucunun 20 olduğunu göster. Kraft kâğıttaki büyük ele öğrenciler numara etiketlerini yapıştırsın.
1. ders
7 dk		Keşif: Vücudun noktaları
Poz algılama çizimiyle modelin burun, gözler, omuzlar, dirsekler, bilekler, kalçalar, dizler ve ayak bileklerinden oluşan 17 nokta verdiğini göster. Sahnede y değerinin yukarı çıktıkça arttığını hatırlat ve "sağ bilek y, burun y'den büyükse el havadadır" kuralını birlikte oku.
1. ders
13 dk		Etkinlik: Yıldız toplayıcı
Uzay gemisi kuklasını işaret parmağı ucuna bağlayan betiği sınıfça kurun. Gönüllüler kameraya elini gösterip gemiyi yıldızlara değdirerek puan toplar. Sonra 8 yerine 4 numaralı noktayı (başparmak ucu) deneyip farkı tartışın.
1. ders
5 dk		Değerlendirme: Nokta avı
Tahtadaki numaralı el oyununu açın; öğrenciler numarayı parmak bölümüyle eşleştirir. Çıkışta her öğrenci el ya da poz algılamayla yapılabilecek bir oyun fikri söyler.
2. ders
10 dk		Tekrar: Sunum
9 slaytlık ders sunumu akıllı tahtada açılır; önceki saatte öğrenilen kavramlar öğrencilerle birlikte tekrar edilir.
2. ders
20 dk		Uygulama: Etkinlikler
Akıllı tahtada etkileşimli etkinlikler oynanır: Numarayı parmak bölümüyle eşleştir; El mi, poz mu?; Parmakla kukla sürme betiği; Doğru mu, yanlış mı?; Kutuyu aç: konu soruları; Harf karıştırma: anahtar kavramlar.
2. ders
10 dk		Değerlendirme
9 soruluk doğru-yanlış testi tahtada birlikte çözülür; yanlış cevaplar gerekçeleriyle tartışılır.
FarklılaştırmaBilgisayarsız sınıf alternatifi: Kâğıt iskelet. Bir öğrenci tahtanın önünde durur; arkadaşları omuz, dirsek, bilek, diz gibi noktalara mandalla numaralı kartlar takar ve noktaları iple birleştirerek "iskelet" çıkarır. Tahtaya bir koordinat ekseni çizilir; öğrenci kolunu kaldırdıkça "bilek" kartının y değerinin burundan büyük olup olmadığı sınıfça okunur. Aynı şey kâğıttaki büyük el çiziminde işaret parmağı ucunu (8) hareket ettirerek yapılır.
BÖLÜM IV · ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Ölçme araçlarıKontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, öz ve akran değerlendirme
Doğru-yanlış soruları
  1. El algılama modeli bir el için 21 nokta verir. (D)
  2. İşaret parmağının ucu 8 numaralı noktadır. (D)
  3. El algılama, elin kime ait olduğunu da söyler. (Y)
  4. Poz algılama vücuttaki omuz, dirsek, bilek ve diz gibi noktaları bulur. (D)
  5. Sahnede y değeri aşağı indikçe büyür. (Y)
  6. Kuklayı bir noktanın x ve y değerine götürürsek kukla o noktayı takip eder. (D)
  7. El algılama için elin kameranın tam önünde ve iyi aydınlatılmış olması sonucu iyileştirir. (D)
  8. Kamerada el görünmüyorsa x ve y değerleri her zaman 0 olur ve kukla ortaya gider. (Y)
  9. Poz algılamayla kol kaldırma, zıplama gibi hareketlere tepki veren oyunlar yapılabilir. (D)
Dersin uygulanmasına ilişkin açıklamalarEl algılama arka plan sade ve ışık önden geldiğinde en iyi sonucu verir; pencereye karşı durmayın. Tahtadaki kamera uzaksa gönüllü öğrencinin 1–1,5 metre mesafede durması yeterlidir.
…………………………Bilişim Teknolojileri Öğretmeni
UYGUNDUR21.12.2026…………………………Okul Müdürü
Bu dersi sınıfta işleyinSunum, tahta modu ve etkileşimli etkinlikler için.
Etkileşimli sürümü aç →